Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 141160
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {19/40} nanu ca kāryāvipariṇāmāt iti bhavitavyam .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {20/40} santi ca eva hi auttarpadikāni hrasvatvāni .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {21/40} api ca buddhiḥ sampratyayaḥ iti anarthāntaram .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {22/40} kāryā buddhiḥ kāryaḥ sampratyayaḥ kāryasya sampratyayasya vipariṇāmaḥ kāryavipariṇāmaḥ kāryavipariṇāmāt iti .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {23/40} parihārantaram eva idam matvā paṭhitam .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {24/40} katham ca idam parihārāntaram syāt .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {25/40} yadi bhūtapūrve sthānaśabdaḥ vartate .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {26/40} bhūtapūrve ca api sthānaśabdaḥ vartate .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {27/40} katham .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {28/40} buddhyā .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {29/40} tat yathā kaḥ cit kasmai cit upadiśati prācīnam grāmāt āmrāḥ iti .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {30/40} tasya sarvatra āmrabuddhiḥ prasaktā .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {31/40} tataḥ paścāt aha ye kṣīriṇaḥ avarohavantaḥ pṛthuparṇāḥ te nyagrodhāḥ iti. saḥ tatra āmrabuddhyāḥ nyagrodhabuddhim pratipadyate .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {32/40} saḥ tataḥ paśyati buddhyā āmrān ca apakṛṣyamāṇān nyagrodhān ca ādhīyamānān .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {33/40} nityāḥ eva ca svasmin viṣaye āmrāḥ nityāḥ ca nyagrodhāḥ .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {34/40} buddhiḥ tu asya vipariṇamyate .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {35/40} evam iha api astiḥ asmai aviśeṣeṇa upadiṣṭaḥ .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {36/40} tasya sarvatra astibuddhiḥ prasaktā .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {37/40} saḥ asteḥ bhūḥ iti astibuddhyāḥ bhavatibuddhim pratipadyate .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {38/40} saḥ tataḥ paśyati buddhyā astim ca apakṛṣyamāṇam bhavatim ca ādhīyamānam .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {39/40} nityaḥ eva svasmin viṣaye astiḥ nityaḥ bhavatiḥ .
(P_1,1.56.6) KA_I,137.3-26 Ro_I,411-412 {40/40} buddhiḥ tu asya vipariṇamyate .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {1/19} apavādaprasaṅgaḥ tu sthānivattvāt .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {2/19} apavāde utsargakṛtam ca prāpnoti .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {3/19} karmaṇi aṇ ātaḥ anupasarge kaḥ iti ke api aṇi kṛtam prāpnoti .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {4/19} kim kāraṇam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {5/19} sthānivattvāt .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {6/19} uktam vā .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {7/19} kim uktam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {8/19} viṣayeṇa tu nānāliṅgakaraṇāt siddham iti .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {9/19} atha vā .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {10/19} siddham tu ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya sthānivadvacanāt .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {11/19} siddham etat .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {12/19} katham .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {13/19} ṣaṣṭhīnirdiṣṭasya ādeśaḥ sthānivat iti vaktavyam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {14/19} tat tarhi ṣaṣṭhīnirdiṣṭagrahaṇam kartavyam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {15/19} na kartavyam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {16/19} prakṛtam anuvartate .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {17/19} kva prakṛtam .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {18/19} ṣaṣṭhī sthāneyogā iti .
(P_1,1.56.7) KA_I,138.1-10 Ro_I,413-414 {19/19} atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na apavāde utsargakṛtam bhavati iti yat ayam śyanādīnām kān cit śitaḥ karoti : śyan , śnam , śnā , śaḥ , śnuḥ iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {1/137} tasya doṣaḥ tayādeśe ubhayapratiṣedhaḥ . tasya etasya lakṣaṇasya doṣaḥ : tayādeśe ubhayapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : ubhaye devamanuṣyāḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {2/137} tayapaḥ grahaṇena grahaṇāt jasi vibhāṣā prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {3/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {4/137} ayac pratyayāntaram .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {5/137} yadi pratyayāntaram ubhayī iti īkāraḥ na prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {6/137} mā bhūt evam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {7/137} mātracaḥ iti evam bhaviṣyati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {8/137} katham .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {9/137} mātrac iti na idam pratyayagrahaṇam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {10/137} kim tarhi .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {11/137} pratyāhāragrahaṇam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {12/137} kva sanniviṣṭānām pratyāhāraḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {13/137} mātraśabdāt prabhṛti ā āyacaḥ cakārāt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {14/137} yadi pratyāhāragrahaṇam kati tiṣṭhanti atra api prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {15/137} ataḥ iti vartate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {16/137} evam api tailamātrā ghrtamātrā iti atra api prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {17/137} sadṛśasya api asanniviṣṭasya na bhaviṣyati pratyāhāreṇa grahaṇam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {18/137} jātyakhyāyām vacanātideśe sthānivadbhāvapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {19/137} jātyakhyāyām vacanātideśe sthānivadbhāvasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {20/137} vrīhibhyaḥ āgataḥ iti atra gheḥ ṅiti it guṇaḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {21/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {22/137} uktam etat : arthātideśāt siddham iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {23/137} ṅyābgrahaṇe adīrghaḥ . ṅyābgrahaṇe adīrghaḥ ādeśaḥ na sthānivat iti vaktavyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {24/137} kim prayojanam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {25/137} niṣkauśāmbiḥ , atikhaṭvaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {26/137} ṅyābgrahaṇena grahaṇāt sulopaḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {27/137} nanu ca dīrghāt iti ucyate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {28/137} tat na vaktavyam bhavati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {29/137} kim punaḥ atra jyāyaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {30/137} sthānivatpratiṣedhaḥ eva jyāyān .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {31/137} idam api siddham bhavati : atikhaṭvāya atimālāya .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {32/137} yāṭ āpaḥ iti yāṭ na bhavati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {33/137} atha idānīm asati api sthānivadbhāve dīrghatve kṛte pit ca asau bhūtapūrvaḥ iti kṛtvā yāṭ āpaḥ iti yāṭ kasmāt na bhavati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {34/137} lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {35/137} nanu ca idānīm sati api sthānivadbhāve etayā paribhāṣayā śakyam iha upasthātum .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {36/137} na iti āha .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {37/137} na hi idānīm kva cit api sthānivadbhāvaḥ syāt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {38/137} tat tarhi vaktavyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {39/137} na vaktavyam. praśliṣṭanirdeśāt siddham .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {40/137} praśliṣṭanirdeśaḥ ayam : ṅī* ī* īkārāntāt ā* āp ākārāntāt iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {41/137} āhibhuvoḥ īṭpratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {42/137} āhibhuvoḥ īṭpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : āttha abhūt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {43/137} astibrūgrahaṇena grahaṇāt īṭ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {44/137} āheḥ tāvat na vaktavyaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {45/137} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na āheḥ īṭ bhavati iti yat ayam āhaḥ thaḥ iti jhalādiprakaraṇe thatvam śāsti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {46/137} na etat asti prayojanam. asti hi anyat etasya vacane prayojanam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {47/137} kim .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {48/137} bhūtapūrvagatiḥ yathā vijñāyeta : jhalādiḥ yaḥ bhūtapūrvaḥ iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {49/137} yadi evam thavacanam anarthakam syāt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {50/137} āthim eva ayam uccārayet : bruvaḥ pañcānām āditaḥ āthaḥ bruvaḥ iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {51/137} bhavateḥ ca api na vaktavyaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {52/137} astisicaḥ apṛkte iti dvisakārakaḥ nirdeśaḥ : asteḥ sakārāntāt iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {53/137} vadhyādeśe vṛddhitatvapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {54/137} vadhyādeśe vṛddhitatvapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : vadhakam puṣkaram iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {55/137} sthānivadbhāvāt vṛddhitatve prāpnutaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {56/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {57/137} uktam etat : na ayam ṇvul .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {58/137} anyaḥ ayam akaśabdaḥ kit auṇādikaḥ rucakaḥ iti yathā .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {59/137} iḍvidhiḥ ca .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {60/137} iḍvidheyaḥ : āvadhiṣīṣṭa .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {61/137} ekācaḥ upadeśe anudāttāt iti pratiṣedhaḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {62/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {63/137} ādyudāttanipātanam kariṣyate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {64/137} sa nipātanasvaraḥ prakṛtisvarasya bādhakaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {65/137} evam api upadeśivadbhāvaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {66/137} yathā eva hi nipātanasvaraḥ prakṛtisvaram bādhate evam pratyayasvaram api bādheta : āvadhiṣīṣṭa iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {67/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {68/137} ārdhadhātukīyāḥ sāmānyena bhavanti anavasthiteṣu pratyayeṣu .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {69/137} tatra ārdhadhātukasāmānye vadhibhāve kṛte sati śiṣṭatvāt pratyayasvaraḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {70/137} ākārāntāt nukṣukpratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {71/137} ākārāntāt nukṣukoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : vilāpayati bhāpayate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {72/137} lībhīgrahaṇena grahaṇāt nukṣukau prāpnutaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {73/137} lībhiyoḥ praśliṣṭanirdeśāt siddham .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {74/137} lībhiyoḥ praśliṣṭanirdeśaḥ ayam : lī* ī* īkārāntasya bhī* ī* īkārāntasya ca iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {75/137} loḍādeśe śābhāvajabhāvadhitvahilopaittvapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {76/137} loḍādeśe eṣām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : śiṣṭāt , hatāt , bhintāt , kurutāt , stāt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {77/137} loḍādeśe kṛte śābhāvaḥ jabhāvaḥ dhitvam hilopaḥ ettvam iti ete vidhayaḥ prāpnuvanti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {78/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {79/137} idam iha sampradhāryam : loḍādeśaḥ kriyatām ete vidhayaḥ iti kim atra kartavyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {80/137} paratvāt loḍādeśaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {81/137} atha idānīm loḍādeśe kṛte punaḥprasaṅgavijñānāt kasmāt ete vidhayaḥ na bhavanti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {82/137} sakṛdgatau vipratiṣedhe yat bādhitam tat bādhitam eva iti kṛtvā .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {83/137} trayādeśe srantapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {84/137} trayādeśe srantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : tisṛṇām .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {85/137} tisṛbhāve kṛte treḥ trayaḥ iti trayādeśaḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {86/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {87/137} idam iha sampradhāryam : tisṛbhāvaḥ kriyatām trayādeśaḥ iti kim atra kartavyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {88/137} paratvāt tisṛbhāvaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {89/137} atha idānīm tisṛbhāve kṛte punaḥprasaṅgavijñānāt trayādeśaḥ kasmāt na bhavati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {90/137} sakṛdgatau vipratiṣedhe yat bādhitam tat bādhitam eva iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {91/137} āmvidhau ca .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {92/137} āmvidhau ca srantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : catasraḥ tiṣṭhanti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {93/137} catasṛbhāve kṛte caturanaḍuhoḥ ām udāttaḥ iti ām prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {94/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {95/137} idam iha sampradhāryam : catasṛbhāvaḥ kriyatām caturanaḍuhoḥ ām udāttaḥ iti ām iti kim atra kartavyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {96/137} paratvāt catasṛbhāvaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {97/137} atha idānīm catasṛbhāve kṛte punaḥprasaṅgavijñānāt ām kasmāt na bhavati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {98/137} sakṛdgatau vipratiṣedhe yat bādhitam tat bādhitam eva iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {99/137} svare vasvādeśe .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {100/137} svare vasvādeśe pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : viduṣaḥ paśya .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {101/137} śatuḥ anumaḥ nadyajādī antodāttāt iti eṣaḥ svaraḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {102/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {103/137} anumaḥ iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {104/137} anumaḥ iti ucyate na ca atra numam paśyāmaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {105/137} anumaḥ iti na idam āgamagrahaṇam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {106/137} kim tarhi .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {107/137} pratyāhāragrahaṇam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {108/137} kva sanniviṣṭānām pratyāhāraḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {109/137} ukārāt prabhṛti ā numaḥ makārāt .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {110/137} yadi pratyāhāragrahaṇam lunata punata atra api prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {111/137} anumgrahaṇena na śatrantam viśeṣyate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {112/137} kim tarhi .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {113/137} śatā eva viśeṣyate : śatā yaḥ anumkaḥ iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {114/137} avaśyam ca etat evam vijñeyam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {115/137} āgamagrahaṇe hi sati iha prasajyeta : muñcatā muñcataḥ iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {116/137} goḥ pūrvaṇittvātvasvareṣu .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {117/137} goḥ pūrvaṇittvātvasvareṣu pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : citragvagram , śabalagvagram .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {118/137} sarvatra vibhāṣā goḥ iti vibhāṣā pūrvatvam prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {119/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {120/137} eṅaḥ iti vartate .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {121/137} tatra analvidhau iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {122/137} evam api he citrago agram atra prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {123/137} ṇittvam : citraguḥ , citragū citragavaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {124/137} goto ṇit iti ṇittvam prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {125/137} ātvam : citragum paśya śabalagum paśya .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {126/137} ā otaḥ iti ātvam prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {127/137} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {128/137} taparakaraṇāt siddham .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {129/137} taparakaraṇasāmārthyāt ṇittvātve na bhaviṣyataḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {130/137} svara : bahugumān .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {131/137} na gośvansāvavarṇa iti pratiṣedhaḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {132/137} karotipibyoḥ pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {133/137} karotipibyoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : kuru piba iti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {134/137} sthānivadbhāvāt laghūpadhaguṇaḥ prāpnoti .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {135/137} uktam vā .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {136/137} kim uktam .
(P_1,1.56.8) KA_I,138.11-141.22 Ro_I,414-421 {137/137} karotau taparakaraṇanirdeśāt siddham , pibatiḥ adantaḥ iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {1/134} acaḥ iti kimartham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {2/134} praśnaḥ , dyūtvā , ākrāṣṭām āgatya .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {3/134} praśnaḥ , viśnaḥ iti atra chakārasya śakāraḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {4/134} tasya sthānivadbhāvāt che ca iti tuk prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {5/134} acaḥ iti vacanāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {6/134} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {7/134} kriyamāṇe api vai ajgrahaṇe avaśyam atra tugabhāve yatnaḥ kartavyaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {8/134} antaraṅgatvāt hi tuk prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {9/134} idam tarhi : dyūtvā .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {10/134} vakārasya ūṭh paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {11/134} tasya sthānivadbhāvāt aci iti yaṇādeśaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {12/134} acaḥ iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {13/134} etat api na asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {14/134} svāśrayam atra actvam bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {15/134} atha vā yaḥ atra ādeśaḥ na asau āśrīyate yaḥ ca āśrīyate na asau ādeśaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {16/134} idam tarhi prayojanam : ākrāṣṭām .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {17/134} sicaḥ lopaḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {18/134} tasya sthānivadbhāvāt ṣaḍhoḥ kaḥ si iti katvam prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {19/134} acaḥ iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {20/134} etat api na asti prayojanam .vakṣyati etat : pūrvatrāsiddhe na sthānivat iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {21/134} idam tarhi prayojanam : āgatya , abhigatya .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {22/134} anunāsikalopaḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {23/134} tasya sthānivadbhāvāt hrasvasya iti tuk na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {24/134} acaḥ iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {25/134} atha parasmin iti kimartham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {26/134} yuvajāniḥ , dvipadikā , vaiyāghrapadyaḥ , ādīdhye .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {27/134} yuvajāniḥ , vadhūjāniḥ iti : jāyāyāḥ niṅ na paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {28/134} tasya sthānivadbhāvāt vali iti yalopaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {29/134} parasmin iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {30/134} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {31/134} svāśrayam atra valtam bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {32/134} atha vā yaḥ atra ādeśaḥ na asau āśrīyate yaḥ ca āśrīyate na asau ādeśaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {33/134} idam tarhi prayojanam : dvipadikā tripadikā .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {34/134} pādasya lopaḥ na paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {35/134} tasya sthānivadbhāvāt padbhāvaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {36/134} parasmin iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {37/134} etat api na asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {38/134} punarlopavacanasāmarthyāt sthānivadbhāvaḥ na bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {39/134} idam tarhi prayojanam : vaiyāghrapadyaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {40/134} nanu ca atra api punarvacanasāmarthyāt eva na bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {41/134} asti hi anyat punarlopavacane prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {42/134} kim .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {43/134} yatra bhasañjñā na : vyāghrapāt , śyenapāt iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {44/134} idam ca api udāharaṇam : ādīdhye , āvevye .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {45/134} ikārasya ekāraḥ na paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {46/134} tasya sthānivadbhāvāt yīvarṇayoḥ dīdhīvevyoḥ iti lopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {47/134} parasmin iti vacanāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {48/134} atha pūrvavidhau iti kim artham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {49/134} he gauḥ , bābhravīyāḥ , naidheyaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {50/134} he gauḥ iti aukāraḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {51/134} tasya sthānivadbhāvāt eṅhrasvāt sambuddheḥ iti lopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {52/134} pūrvavidhau iti vacanāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {53/134} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {54/134} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na sambuddhilope sthānivadbhāvaḥ bhavati iti yat ayam eṅhrasvāt sambuddheḥ iti eṅgrahaṇam karoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {55/134} na etat asti jñāpakam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {56/134} gortham etat syāt .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {57/134} yat tarhi pratyāhāragrahaṇam karoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {58/134} itarathā hi ohrasvāt iti eva brūyāt .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {59/134} idam tarhi prayojanam : bābhravīyāḥ , mādhavīyāḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {60/134} vāntādeśaḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {61/134} tasya sthānivadbhāvāt halaḥ taddhitasya iti yalopaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {62/134} pūrvavidhau iti vacanāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {63/134} etat api na asti prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {64/134} svāśrayam atra haltvam bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {65/134} atha vā yaḥ atra ādeśaḥ na asau āśrīyate yaḥ ca āśrīyate na asau ādeśaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {66/134} idam tarhi prayojanam : naidheyaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {67/134} ākāralopaḥ paranimittakaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {68/134} tasya sthānivadbhāvāt dvyajlakṣaṇaḥ ḍhak na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {69/134} pūrvavidhau iti vacanāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {70/134} atha vidhigrahaṇam kimartham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {71/134} sarvavibhaktyantaḥ samāsaḥ yathā vijñāyeta : pūrvasya vidhiḥ pūrvavidhiḥ , pūrvasmāt vidhiḥ pūrvavidhiḥ iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {72/134} kāni punaḥ pūrvasmāt vidhau sthānivadbhāvasya prayojanāni .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {73/134} bebhiditā , māthitikaḥ , apīpacan .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {74/134} bebhiditā , cecchiditā iti akāralope kṛte ekājlakṣaṇaḥ iṭpratiṣedhaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {75/134} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {76/134} māthitikaḥ iti akāralope kṛte tāntāt kaḥ iti kādeśaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {77/134} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {78/134} apīpacan iti ekādeśe kṛte abhyastāt jheḥ jus bhavati iti jusbhāvaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {79/134} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {80/134} na etāni santi prayojanāni .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {81/134} kutaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {82/134} prātipadikarnirdeśaḥ ayam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {83/134} prātipadikarnirdeśāḥ ca arthatantrāḥ bhavanti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {84/134} na kāṃ cit prādhānyena vibhaktim āśrayanti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {85/134} tatra prātipadikārthe nirdiṣṭe yām yām vibhaktim āśrayitum buddhiḥ upajāyate sā sā āśrayitavyā .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {86/134} idam tarhi prayojanam : vidhimātre sthānivat yathā syāt anāśrīyamāṇāyām api prakṛtau : vāyvoḥ , adhvaryvoḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {87/134} lopaḥ vyoḥ vali iti yalapaḥ mā bhūt iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {88/134} asti prayojanam etat .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {89/134} kim tarhi iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {90/134} aparavidhau iti tu vaktavyam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {91/134} kim prayojanam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {92/134} svavidhau api sthānivadbhāvaḥ yathā syāt .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {93/134} kāni punaḥ svavidhau sthānivadbhāvasya prayojanāni .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {94/134} āyan , āsan , dhinvanti kṛṇvanti dadhi atra , madhu atra cakratuḥ , cakruḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {95/134} iha tāvat : āyan , āsan iti iṇastyoḥ yaṇlopayoḥ kṛtayoḥ anajāditvāt āṭ ajādīnām iti āṭ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {96/134} sthānivadbhāvāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {97/134} dhinvanti kṛṇvanti iti yaṇādeśe kṛte valādilakṣaṇaḥ iṭ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {98/134} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {99/134} dadhi atra madhu atra iti yaṇādeśe kṛte saṃyogāntalopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {100/134} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {101/134} cakratuḥ , cakruḥ iti yaṇādeśe kṛte anactvāt dvirvacanam na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {102/134} sthānivadbhāvāt bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {103/134} yadi tarhi svavidhau api sthānivadbhāvaḥ bhavati dvābhyām , deyam , lavanam atra api prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {104/134} dvābhyām iti atra atvasya sthānivadbhāvāt dīrghatvam na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {105/134} deyam iti īttvasya sthānivadbhāvāt guṇaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {106/134} lavanam iti guṇasya sthānivadbhāvāt avādeśaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {107/134} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {108/134} svāśrayāḥ atra ete vidhayaḥ bhaviṣyanti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {109/134} tat tarhi vaktavyam aparavidhau iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {110/134} na vaktavyam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {111/134} pūrvavidhau iti eva siddham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {112/134} katham .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {113/134} na pūrvgrahaṇena ādeśaḥ abhisambadhyate : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {114/134} kutaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {115/134} ādeśāt iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {116/134} kim tarhi .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {117/134} nimittam abhisambadhyate : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {118/134} kutaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {119/134} nimittāt iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {120/134} atha nimitte abhisambadhyamāne yat tat asya yogasya mūrdhābhiṣiktam udāharaṇam tat api saṅgṛhītam bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {121/134} kim punaḥ tat .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {122/134} paṭvyā mṛdvyā iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {123/134} bāḍham saṅgṛhītam .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {124/134} nanu ca īkārayaṇā vyavahitatvāt na asau nimittāt pūrvaḥ bhavati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {125/134} vyavahite api pūrvaśabdaḥ vartate .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {126/134} tat yathā : pūrvam mathurāyāḥ pāṭaliputram iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {127/134} atha vā ādeśaḥ eva abhisambadhyate .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {128/134} katham yāni svavidhau sthānivadbhāvasya prayojanāni .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {129/134} na etāni santi .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {130/134} iha tāvat āyan , āsan , dhinvanti kṛṇvanti iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {131/134} ayam vidhiśabdaḥ asti eva karmasādhanaḥ : vidhīyate vidhiḥ .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {132/134} asti bhāvasādhanaḥ : vidhānam vidhiḥ iti .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {133/134} karmasādhanasya vidhiśabdasya upādāne na sarvam iṣṭam saṅgṛhītam iti kṛtvā bhāvasādhanasya vidhiśabdasya upādānam vijñāsyate : pūrvasya vidhānam prati pūrvasya bhāvam prati pūrvaḥ syāt iti sthānivat bhavati iti evam āṭ bhaviṣyati iṭ ca na bhaviṣyati .
(P_1,1.57.1) KA_I,141.24-144.17 Ro_I,421-431 {134/134} dadhi atra madhu atra cakratuḥ cakruḥ iti parihāram vakṣyati
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {1/64} kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {2/64} stoṣyāmi aham pādikam audavāhim tataḥ śvobhūte śātanīm pātanīm ca .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {3/64} netārau āgacchatam dhāraṇim rāvaṇim ca tataḥ paścāt sraṃsyate dhvaṃsyate ca .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {4/64} iha tāvat pādikam audavāhim śātanīm pātanīm dhāraṇim rāvaṇim iti akāralope kṛte padbhāvaḥ ūṭh allopaḥ ṭilopaḥ iti ete vidhayaḥ prāpnuvanti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {5/64} sthānivadbhāvāt na bhavanti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {6/64} sraṃsyate dhvaṃsyate : ṇilope kṛte aniditām halaḥ upadhāyāḥ kṅiti iti nalopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {7/64} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {8/64} na etāni santi prayojanāni .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {9/64} asiddhavat atra ā bhāt iti anena api etāni siddhāni .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {10/64} idam tarhi prayojanam : yājyate vāpyate .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {11/64} ṇilope kṛte yajādīnām kiti iti samprasāraṇam prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {12/64} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {13/64} etat api na asti prayojanam .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {14/64} yajādibhiḥ atra kitam viśeṣayiṣyāmaḥ yajādīnām yaḥ kit iti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {15/64} kaḥ ca yajādīnām kit .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {16/64} yajādibhyaḥ yaḥ vihitaḥ iti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {17/64} idam tarhi prayojanam : paṭvyā mṛdvyā iti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {18/64} parasya yaṇādeśe kṛte pūrvasya na prāpnoti īkārayaṇā vyavahitatvāt .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {19/64} sthānivadbhāvāt bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {20/64} kim punaḥ kāraṇam parasya tāvat bhavati na punaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {21/64} nityatvāt .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {22/64} nityaḥ parayaṇādeśaḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {23/64} kṛte api pūrvayaṇādeśe prāpnoti akṛte api prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {24/64} nityatvāt parayaṇādeśe kṛte pūrvasya na prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {25/64} sthānivadbhāvāt bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {26/64} etat api na asti prayojanam .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {27/64} asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti asiddhatvāt bahiraṅgalakṣaṇasya parayaṇādeśasya antaraṅgalakṣaṇaḥ pūrvayaṇādeśaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {28/64} avaśyam ca eṣā paribhāṣā āśrayitavyā svarārtham kartrya hartrya iti udāttayaṇaḥ halpūrvāt iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {29/64} anena api siddhaḥ svaraḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {30/64} katham .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {31/64} ārabhyamāṇe nityaḥ asau .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {32/64} ārabhyamāṇe tu asmin yoge nityaḥ pūrvayaṇādeśaḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {33/64} kṛte api parayaṇādeśe prāpnoti akṛte api .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {34/64} parayaṇādeśaḥ api nityaḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {35/64} kṛte api pūrvayaṇādeśe prāpnoti akṛte api .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {36/64} paraḥ ca asau vyavasthā .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {37/64} vyavasthayā ca asau paraḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {38/64} yugapatsambhavaḥ na asti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {39/64} na ca asti yaugapadyena sambhavaḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {40/64} katham ca sidhyati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {41/64} bahiraṅgeṇa sidhyati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {42/64} asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti anena sidhyati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {43/64} evam tarhi yaḥ atra udāttayaṇ tadāśrayaḥ svaraḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {44/64} īkārayaṇā vyavahitatvāt na prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {45/64} svaravidhau vyañjanam avidyamānavat bhavati iti na asti vyavadhānam .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {46/64} sā tarhi eṣā paribhāṣā kartavyā .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {47/64} nanu ca iyam api kartavyā : asiddham bahiraṅgalakṣaṇam antaraṅgalakṣaṇe iti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {48/64} bahuprayojanā eṣā paribhāṣā .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {49/64} avaśyam eṣā kartavyā .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {50/64} sā ca api eṣā lokataḥ siddhā .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {51/64} katham .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {52/64} pratyaṅgavartī lokaḥ lakṣyate .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {53/64} tat yathā : puruṣaḥ ayam prātaḥ utthāya yāni asya pratiśarīram kāryāṇi tāni tāvat karoti tataḥ suhṛdām tataḥ sambandhinām .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {54/64} prātipadikam ca api upadiṣṭam sāmānyabhūte arthe vartate .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {55/64} sāmanye vartamānasya vyaktiḥ upajāyate .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {56/64} vyaktasya sataḥ liṅgasaṅkhyābhyām anvitasya bāhyena arthena yogaḥ bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {57/64} yayā eva ānupūrvyā arthānām prādurbhāvaḥ tayā eva śabdānām api tadvat kāryaiḥ api bhavitavyam .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {58/64} imāni tarhi prayojanāni : paṭayati , avadhīt , bahukhaṭvakaḥ .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {59/64} paṭayati laghayati iti ṭilope kṛte ataḥ upadhāyāḥ iti vṛddhiḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {60/64} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {61/64} avadhīt iti akāralope kṛte ataḥ halādeḥ laghoḥ iti vibhāṣā vṛddhiḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {62/64} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {63/64} bahukhaṭvakaḥ it āpaḥ anyatarasyām hrasvatve kṛte hrasvānte antyāt pūrvam iti eṣaḥ svaraḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.2) KA_I,144.18-146.5 Ro_I,431-435 {64/64} sthānivadbhāvāt na bhavati .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {1/22} iha vaiyākaraṇaḥ , sauvaśvaḥ iti yvoḥ sthānivadbhāvāt āyāvau prāpnutaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {2/22} tayoḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {3/22} acaḥ pūrvavijñānāt aicoḥ siddham .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {4/22} yaḥ anādiṣṭāt acaḥ pūrvaḥ tasya vidhim prati sthānivadbhāvaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {5/22} ādiṣṭāt ca eṣaḥ acaḥ pūrvaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {6/22} kim vaktavyam etat .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {7/22} na hi .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {8/22} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {9/22} acaḥ iti pañcamī : acaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {10/22} yadi evam ādeśaḥ aviśeṣitaḥ bhavati .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {11/22} ādeśaḥ ca viśeṣitaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {12/22} katham .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {13/22} na brūmaḥ yat ṣaṣṭhīnirdiṣṭam ajgrahaṇam tat pañcamīnirdiṣṭam kartavyam .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {14/22} kim tarhi anyat kartavyam .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {15/22} anyat ca na kartavyam .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {16/22} yat eva adaḥ ṣaṣṭhīnirdiṣṭam ajgrahaṇam tasya dikśabdaiḥ yoge pañcamī bhavati : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {17/22} kutaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {18/22} acaḥ iti .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {19/22} tat yathā ādeśaḥ prathamānirdiṣṭaḥ .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {20/22} tasya dikśabdaiḥ yoge pañcamī bhavati : ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati sthānivat bhavati .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {21/22} kutaḥ pūrvasya .
(P_1,1.57.3) KA_I,146.6-16 Ro_I,435-436 {22/22} ādeśāt iti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {1/41} tatra ādeśalakṣaṇapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {2/41} tatra ādeśalakṣaṇam kāryam prāpnoti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {3/41} tasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : vāyvoḥ , adhvaryvoḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {4/41} lopaḥ vyoḥ vali iti yalopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {5/41} asiddhavacanāt siddham .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {6/41} ajādeśaḥ paranimittakaḥ pūrvasya vidhim prati asiddhaḥ bhavati iti vaktavyam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {7/41} asiddhavacanāt siddham iti cet utsargalakṣaṇānām anudeśaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {8/41} asiddhavacanāt siddham iti cet utsargalakṣaṇānām anudeśaḥ kartavyaḥ : paṭvyā mrdvyā iti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {9/41} nanu ca etat api asiddhavacanāt siddham .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {10/41} asiddhavacanāt siddham iti cet na anyasya asiddhavacanāt anyasya bhāvaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {11/41} asiddhavacanāt siddham iti cet tat na .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {12/41} kim kāraṇam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {13/41} na anyasya asiddhavacanāt anyasya bhāvaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {14/41} na hi anyasya asiddhavacanāt anyasya prādurbhāvaḥ bhavati .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {15/41} na hi devadattasya hantari hate devadattasya prādurbhāvaḥ bhavati .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {16/41} t asmāt sthānivadvacanam asiddhatvam ca .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {17/41} tasmāt sthānivadbhāvaḥ vaktavyaḥ asiddhatvam ca .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {18/41} paṭvyā mṛdvyā iti atra sthānivadbhāvaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {19/41} vāyvoḥ , adhvaryvoḥ iti asiddhatvam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {20/41} uktam vā .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {21/41} kim uktam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {22/41} sthānivadvacanānarthakyam śāstrāsiddhatvāt iti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {23/41} viṣamaḥ upanyāsaḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {24/41} yuktam tatra yat ekādeśaśāstram tukśāstre asiddham syāt : anyat anyasmin .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {25/41} iha punaḥ na yuktam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {26/41} katham hi tad eva nāma tasmin asiddham syāt .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {27/41} tad eva ca api tasmin asiddham bhavati .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {28/41} vakṣyati hi ācāryaḥ : ciṇaḥ luki tagrahaṇānarthakyam saṅghātasya apratyayatvāt talopasya ca asiddhatvāt iti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {29/41} ciṇaḥ luk ciṇaḥ luki eva asiddhaḥ bhavati .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {30/41} kāmam atidiśyatām vā sat ca asat ca api na iha bhāraḥ asti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {31/41} kalpyaḥ hi vākyaśeṣaḥ vākyam vaktari adhīnam hi .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {32/41} atha vā vatinirdeśaḥ ayam .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {33/41} kāmacāraḥ ca vatinirdeśe vākyaśeṣam samarthayitum .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {34/41} tat yathā .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {35/41} uśīnaravat madreṣu yavāḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {36/41} santi na santi iti .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {37/41} mātṛvat asyāḥ kalāḥ .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {38/41} santi na santi .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {39/41} evam iha api sthānivat bhavati sthānivat na bhavati iti vākyaśeṣam samarthayiṣyāmahe .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {40/41} iha tāvat paṭvyā mṛdvyā iti yathā sthānini yaṇādeśaḥ bhavati evam ādeśe api .
(P_1,1.57.4) KA_I,146.17-147.18 Ro_I,436-438 {41/41} iha idānīm vāyvoḥ adhvaryvoḥ iti yathā sthānini yalopaḥ na bhavati evam ādeśe api na bhavati .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {1/40} kim punaḥ anantarasya vidhim prati sthānivadbhāvaḥ āhosvit pūrvamātrasya .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {2/40} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {3/40} anantarasya cet ekānanudāttadvigusvaragatinighāteṣu upasaṅkhyānam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {4/40} anantarasya cet ekānanudāttadvigusvaragatinighāteṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {5/40} ekānanudātta : lunīhi atra punīhi atra .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {6/40} anudāttam padam ekavarjam iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {7/40} dvigusvara : pañcāratnyaḥ , daśāratnyaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {8/40} igantakāla iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {9/40} gatinighāta : yat pralunīhi atra , yat prapunīhi atra .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {10/40} tiṅi codāttavati iti eṣaḥ svaraḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {11/40} astu tarhi pūrvamātrasya .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {12/40} pūrvamātrasya iti cet upadhāhrasvatvam . pūrvamātrasya iti cet upadhāhrasvatvam vaktavyam : vāditavantam prayojitavān : avīvadat vīṇām parivādakena .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {13/40} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {14/40} yaḥ asau ṇau ṇiḥ lupyate tasya sthānivadbhāvāt hrasvatvam na prāpnoti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {15/40} gurusañjñā ca .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {16/40} gurusañjñā ca na sidhyati : śleṣmā3ghna pittā3ghna dā3dhyaśva mā3dhvaśva .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {17/40} halaḥ anantarāḥ saṃyogaḥ iti saṃyogasañjñā .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {18/40} saṃyoge guru iti gurusañjñā .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {19/40} guroḥ iti plutaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {20/40} nanu ca yasya api anantarasya vidhim prati sthānivadbhāvaḥ tasya api anantaralakṣaṇaḥ vidhiḥ saṃyogasañjñā vidheyā .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {21/40} na vā saṃyogasya apūrvavidhitvāt .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {22/40} na vā eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {23/40} kim kāraṇam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {24/40} saṃyogasya apūrvavidhitvāt .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {25/40} na pūrvavidhiḥ saṃyogaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {26/40} kim tarhi .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {27/40} pūrvaparavidhiḥ saṃyogaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {28/40} ekādeśasya upasaṅkhyānam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {29/40} ekādeśasya upasaṅkhyānam kartavyam : śrāyasau gaumatau cāturau , ānaḍuhau pāde , udavāhe .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {30/40} ekādeśe kṛte numāmau padbhāvaḥ ūṭh iti ete vidhayaḥ prāpnuvanti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {31/40} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {32/40} ubhayanimittatvāt .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {33/40} ajādeśaḥ paranimittakaḥ iti ucyate ubhayanimittaḥ ca ayam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {34/40} ubhayādeśatvāt ca .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {35/40} acaḥ ādeśaḥ ici ucyate acoḥ ca ayam ādeśaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {36/40} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {37/40} yat tāvat ucyate ubhayanimittatvāt iti : iha yasya grāme nagare vā anekam kāryam bhavati śaknoti asau tataḥ anyatarat vyapadeṣṭum : gurunimittam vasāmaḥ .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {38/40} adhyayananimittam vasāmaḥ iti .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {39/40} yat api ucyate ubhayādeśatvāt ca iti .:iha yaḥ dvayoḥ ṣaṣṭhīnirdiṣṭayoḥ prasaṅge bhavati labhate asau anyatarataḥ vyapadeśam .
(P_1,1.57.5) KA_I,147.19-148.24 Ro_I,438-441 {40/40} tat yathā devadattasya putraḥ , devadattāyāḥ putraḥ iti. .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {1/19} atha halacoḥ ādeśaḥ sthānivat bhavati utāho na .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {2/19} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {3/19} halacoḥ ādeśaḥ sthānivat iti cet viṃśateḥ tilopaḥ ekādeśaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {4/19} halacoḥ ādeśaḥ sthānivat iti cet viṃśateḥ tilope ekādeśaḥ vaktavyaḥ : viṃśakaḥ , viṃśam śatam , viṃśaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {5/19} sthūlādīnām yaṇādilope avādeśaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {6/19} sthūlādīnām yaṇādilope kṛte avādeśaḥ vaktavyaḥ : sthavīyān , davīyān .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {7/19} kekayimitrayvoḥ iyādeśe etvam .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {8/19} kekayimitrayvoḥ iyādeśe etvam na sidhyati : kaikeyaḥ , maitreyaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {9/19} aci iti etvam na sidhyati .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {10/19} uttarapadalope ca .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {11/19} uttarapadalope ca doṣaḥ bhavati : dadhyupasiktāḥ saktavaḥ dadhisaktavaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {12/19} aci iti yaṇādeśaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {13/19} yaṅlope yaṇiyaṅuvaṅaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {14/19} yaṅlope yaṇiyaṅuvaṅaḥ na sidhyanti : cecyaḥ , nenyaḥ , cekriyaḥ , loluvaḥ , popuvaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {15/19} aci iti yaṇiyaṅuvaṅaḥ na sidhyanti .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {16/19} astu tarhi na sthānivat .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {17/19} asthānivattve yaṅlope guṇavṛddhipratiṣedhaḥ . asthānivattve yaṅlope guṇavṛddhipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : loluvaḥ , popuvaḥ , sarīsṛpaḥ , marīmṛjaḥ iti .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {18/19} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.6) KA_I,149.1-19 Ro_I,441-443 {19/19} na dhātulope ārdhadhātuke iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {1/44} kim punaḥ āśrīyamāṇāyām prakṛtau sthānivat bhavati āhosvit aviśeṣeṇa .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {2/44} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {3/44} aviśeṣeṇa sthānivat iti cet lopayaṇādeśe guruvidhiḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {4/44} aviśeṣeṇa sthānivat iti cet lopayaṇādeśe guruvidhiḥ na sidhyati : śleṣmā3ghna pittā3ghna dā3dhyaśva mā3dhvaśva .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {5/44} halaḥ anantarāḥ saṃyogaḥ iti saṃyogasañjñā saṃyoge guru iti gurusañjñā guroḥ iti plutaḥ na prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {6/44} dvirvacanādayaḥ ca pratiṣedhe .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {7/44} dvirvacanādayaḥ ca pratiṣedhe vaktavyāḥ : dvirvacanavareyalopa iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {8/44} ksalope lugvacanam .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {9/44} ksalope luk vaktavyaḥ : adugdha , adugdhāḥ : luk vā duhadihalihaguhām ātmanepade dantye iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {10/44} hanteḥ ghatvam .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {11/44} hanteḥ ca ghatvam vaktavyam : ghnanti ghnantu , aghnan .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {12/44} astu tarhi āśrīyamāṇāyām prakṛtau iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {13/44} grahaṇeṣu sthānivat iti cet jagdhyādiṣu ādeśapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {14/44} grahaṇeṣu sthānivat iti cet jagdhyādiṣu ādeśasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : nirādya samādya .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {15/44} adaḥ jagdhiḥ lyap ti kiti iti jagdhibhāvaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {16/44} yaṇādeśe yulopetvānunāsikāttvapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {17/44} yaṇādeśe yulopetvānunāsikāttvānām pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {18/44} yalopa : vāyvoḥ , adhvaryvoḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {19/44} lopaḥ vyoḥ vali iti yalopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {20/44} ulopa : akurvi* āśām akurvy āśām .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {21/44} nityam karoteḥ ye ca iti ukāralopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {22/44} ītva : aluni* āśām aluny āśām .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {23/44} ī hali aghoḥ iti ītvam prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {24/44} anunāsikāttva : ajajñi* āśām ajajñy āśām .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {25/44} ye vibhāṣā iti anunāsikāttvam prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {26/44} rāyātvapratiṣedhaḥ ca .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {27/44} rāyaḥ ātvasya ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : rāyi* āśām rāyy āśām .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {28/44} rāyaḥ hali iti ātvam prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {29/44} dīrghe yalopapratiṣedhaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {30/44} dīrghe yalopasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : saurye nāma himavataḥ śrṅge tadvān sauryī himavān iti sau ināśraye dīrghatve kṛte īti yalopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {31/44} ataḥ dīrghe yalopavacanam .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {32/44} ataḥ dīrghe yalopaḥ vaktavyaḥ : gārgābhyām , vātsābhyām .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {33/44} dīrghe kṛte āpatyasya ca taddhite anāti iti pratiṣedhaḥ prāpnoti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {34/44} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {35/44} āśrīyate tatra prakṛtiḥ : taddhite iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {36/44} sarveṣām eṣām parihāraḥ : uktam vidhigrahaṇasya prayojanam vidhimātre sthānivat yathā syāt anāśrīyamāṇāyām api prakṛtau iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {37/44} atha vā punaḥ astu aviśeṣeṇa sthānivat iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {38/44} nanu ca uktam aviśeṣeṇa sthānivat iti cet lopayaṇādeśe guruvidhiḥ dvirvacanādayaḥ ca pratiṣedhe , ksalope lugvacanam , hanteḥ ghatvam iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {39/44} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {40/44} yat tāvat ucyate aviśeṣeṇa sthānivat iti cet lopayaṇādeśe guruvidhiḥ iti : uktam etat : na vā saṃyogasya apūrvavidhitvāt iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {41/44} yat api ucyate dvirvacanādayaḥ ca pratiṣedhe vaktavyāḥ iti : ucyante nyāse eva .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {42/44} ksalope lugvacanam iti : kriyate nyāse eva .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {43/44} hanteḥ ghatvam iti .
(P_1,1.57.7) KA_I,149.20-151.11 Ro_I,443-447 {44/44} saptame parihāram vakṣyati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {1/54} padāntavidhim prati na sthānivat iti ucyate .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {2/54} tatra vetasvān iti ruḥ prāpnoti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {3/54} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {4/54} bhasañjñā atra bādhikā bhaviṣyati : tasau matvarthe iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {5/54} akārāntam etat bhasañjñām prati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {6/54} padasañjñām prati sakārāntam .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {7/54} nanu ca evam vijñāsyate : yaḥ samprati padāntaḥ iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {8/54} karmasādhanasya vidhiśabdasya upādāne etat evam syāt .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {9/54} ayam ca vidhiśabdaḥ asti eva karmasādhanaḥ : vidhīyate vidhiḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {10/54} asti bhāvasādhanaḥ : vidhānam vidhiḥ iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {11/54} tatra bhāvasādhanasya upādāne eṣaḥ doṣaḥ bhavati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {12/54} iha ca : brahmabandhvā brahmabandhvai : dhakārasya jaśtvam prāpnoti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {13/54} asti punaḥ kim cit bhāvasādhanasya vidhiśabdasya upādāne sati iṣṭam saṅgṛhītam āhosvit doṣāntam eva .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {14/54} asti iti āha .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {15/54} iha kāni santi yāni santi kau staḥ , yau staḥ iti yaḥ asau padāntaḥ yakāraḥ vakāraḥ vā śrūyeta saḥ na śrūyate .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {16/54} ṣaḍikaḥ ca api siddhaḥ bhavati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {17/54} vācikaḥ tu na sidhyati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {18/54} astu tarhi karmasādhanaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {19/54} yadi karmasādhanaḥ ṣaḍikaḥ na sidhyati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {20/54} astu tarhi bhāvasādhanaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {21/54} vācikaḥ na sidhyati .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {22/54} vācikaṣaḍikau na saṃvadete .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {23/54} kartavyaḥ atra yatnaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {24/54} katham brahmabandhvā brahmabandhvai. ubhayataḥ āśraye na antādivat iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {25/54} katham vetasvān .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {26/54} na evam vijñāyate : padasya antaḥ padāntaḥ padantavidhim prati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {27/54} katham tarhi .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {28/54} pade antaḥ padāntaḥ padāntavidhim prati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {29/54} atha vā yathā eva anyāni api padakāryāṇi upaplavante rutvam jaśtvam ca evam idam api padakāryam upaploṣyate .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {30/54} kim. bhasañjñā nāma .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {31/54} vare yalopavidhim prati na sthānivat bhavati iti ucyate .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {32/54} tatra te apsu yāyāvaraḥ pravapeta piṇḍān avarṇalopavidhim prati sthānivat syāt .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {33/54} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {34/54} na evam vijñāyate : vare yalopavidhim prati na sthānivat bhavati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {35/54} katham tarhi .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {36/54} vare ayalopavidhim prati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {37/54} kim idam ayalopavidhim prati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {38/54} avarṇalopavidhim prati yalopavidhim ca prati iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {39/54} atha vā yogavibhāgaḥ kariṣyate : vare luptam na sthānivat .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {40/54} tataḥ yalopavidhim ca prati na sthānivat iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {41/54} yalope kim udāharaṇam .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {42/54} kaṇḍūyateḥ apratyayaḥ kaṇḍūḥ iti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {43/54} na etat asti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {44/54} kvau luptam na sthānivat .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {45/54} idam tarhi : saurī balākā .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {46/54} na etat asti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {47/54} upadhātvavidhim prati na sthānivat .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {48/54} idam tarhi prayojanam : ādityaḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {49/54} na etat asti .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {50/54} pūrvatrāsiddhe na sthānivat .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {51/54} idam tarhi : kaṇḍūtiḥ , valgūtiḥ .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {52/54} na etat asti prayojanam .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {53/54} kaṇḍūyā valgūyā iti bhavitavyam .
(P_1,1.58.1) KA_I,151.14-152.15 Ro_I,447-453 {54/54} idam tarhi : kaṇḍūyateḥ ktic : brāhmaṇakaṇḍūtiḥ , kṣatriyakaṇḍūtiḥ .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {1/21} pratiṣedhe svaradīrghayalopeṣu lopājādeśaḥ na sthānivat .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {2/21} pratiṣedhe svaradīrghayalopeṣu lopājādeśaḥ na sthānivat iti vaktavyam .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {3/21} svara : ākarṣikaḥ , cikīrṣakaḥ , jihīrṣakaḥ .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {4/21} yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : pañcāratnyaḥ , daśāratnyaḥ .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {5/21} svara .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {6/21} dīrgha : pratidīvnā pratidīvne .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {7/21} yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : kiryoḥ , giryoḥ .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {8/21} dīrgha .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {9/21} yalopa : brāhmaṇakaṇḍūtiḥ , kṣatriyakaṇḍūtiḥ .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {10/21} yaḥ hi anyaḥ ādeśaḥ sthānivat eva asau bhavati : vāyvoḥ , adhvaryvoḥ iti .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {11/21} tat tarhi vaktavyam .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {12/21} na vaktavyam .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {13/21} iha hi lopaḥ api prakṛtaḥ ādeśaḥ api .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {14/21} vidhigrahaṇam api prakṛtam anuvartate .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {15/21} dīrghādayaḥ api nirdiśyante .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {16/21} kevalam atra abhisambandhamātram kartavyam : svaradīrghayalopavidhiṣu lopājādeśaḥ na sthānivat iti .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {17/21} ānupūrvyeṇa sanniviṣṭānām yatheṣṭam abhisambandhaḥ śakyate kartum .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {18/21} na ca etani ānupūrvyeṇa sanniviṣṭāni .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {19/21} anānupūrvyeṇa api sanniviṣṭānām yatheṣtam abhisambandhaḥ bhavati .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {20/21} tat yathā : anaḍvāham udahāri yā tvam harasi śirasā kumbham bhagini sācīnam abhidhāvantam adrākṣīḥ iti .
(P_1,1.58.2) KA_I,152.16-153.3 Ro_I,453-454 {21/21} tasya yatheṣtam abhisambandhaḥ bhavati : udahāri bhagini yā tvam kumbham harasi śirasā anaḍvāham sācīnam abhidhāvantam adrākṣīḥ iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {1/71} kvilugupadhātvacaṅparanirhrāsakutveṣu upasaṅkhyānam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {2/71} kvilugupadhātvacaṅparanirhrāsakutveṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {3/71} kvau kim udāharaṇam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {4/71} kaṇḍūyateḥ apratyayaḥ kaṇḍūḥ iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {5/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {6/71} yalopavidhim prati na sthānivat .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {7/71} idam tarhi : pipaṭhiṣateḥ apratyayaḥ pipaṭhīḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {8/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {9/71} dīrghatvam prati na sthānivat .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {10/71} idam tarhi : lāvayateḥ lauḥ , pāvayateḥ pauḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {11/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {12/71} akṛtvā vṛddhyāvādeśau ṇilopaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {13/71} pratyayalakṣaṇena vṛddhiḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {14/71} idam tarhi : lavam ācaṣṭe lavayati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {15/71} lavayateḥ apratyayaḥ lauḥ , pauḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {16/71} sthānivadbhāvāt ṇeḥ ūṭh na prāpnoti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {17/71} kvau luptam na sthānivat iti bhavati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {18/71} evam api na sidhyati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {19/71} katham .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {20/71} kvau ṇilopaḥ ṇau akāralopaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {21/71} tasya sthānivadbhāvāt ūṭh na prāpnoti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {22/71} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {23/71} na evam vijñāyate : kvau luptam na sthānivat iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {24/71} katham tarhi .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {25/71} kvau vidhim prati na sthānivat .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {26/71} luki kim udāharaṇam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {27/71} bimbam , badaram .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {28/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {29/71} puṃvadbhāvena api etat siddham .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {30/71} idam tarhi : āmalakam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {31/71} etat api na asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {32/71} vakṣyati etat : phale lugvacanānarthakyam prakṛtyantaratvāt iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {33/71} idam tarhi : pañcabhiḥ paṭvībhiḥ krītaḥ pañcapaṭuḥ , daśapaṭuḥ iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {34/71} nanu ca etat api puṃvadbhāvena eva siddham .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {35/71} katham puṃvadbhāvaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {36/71} bhasya aḍhe taddhite puṃvat bhavati iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {37/71} bhasya iti ucyate .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {38/71} yajādau ca bham bhavati na ca atra yajādim paśyāmaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {39/71} pratyayalakṣaṇena yajādiḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {40/71} varṇāśraye na asti pratyayalakṣaṇam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {41/71} evam tarhi ṭhakchasoḥ ca iti evam bhaviṣyati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {42/71} ṭakchasoḥ ca iti ucyate .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {43/71} na ca atra ṭakchasau paśyāmaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {44/71} pratyayalakṣaṇena .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {45/71} na lumatā tasmin iti pratyayalakṣaṇasya pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {46/71} na khalu api ṭhak eva krītapratyayaḥ krītādyarthāḥ eva vā taddhitāḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {47/71} kim tarhi .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {48/71} anye api taddhitāḥ ye lukam prayojayanti : pañcendrāṇyaḥ devatāḥ asya iti pañcendraḥ , daśendraḥ , pañcāgniḥ , daśāgniḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {49/71} upadhātve kim udāharaṇam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {50/71} pipaṭhiṣateḥ apratyayaḥ pipaṭhīḥ iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {51/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {52/71} dīrghavidhim prati na sthānivat .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {53/71} idam tarhi: saurī balākā .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {54/71} na etat asti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {55/71} yalopavidhim prati na sthānivat .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {56/71} idam tarhi : pārikhīyaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {57/71} caṅparanirhrāse ca upasaṅkhyanam kartavyam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {58/71} vāditavantam prayojitavān : avīvadat vīṇām parivādakena .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {59/71} kim punaḥ kāraṇam na sidhyati .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {60/71} yaḥ asau ṇau ṇiḥ lupyate tasya sthānivadbhāvāt hrasvatvam na prāpnoti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {61/71} nanu ca etat api upadhātvavidhim prati na sthānivat iti eva siddham .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {62/71} viśeṣe etat vaktavyam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {63/71} kva .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {64/71} pratyayavidhau iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {65/71} iha mā bhūt : paṭayati laghayati iti .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {66/71} kutve ca upasaṅkhyanam kartavyam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {67/71} arcayateḥ arkaḥ , marcayateḥ markaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {68/71} na etat ghañantam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {69/71} auṇādikaḥ eṣaḥ kaśabdaḥ .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {70/71} tasmin āṣṭamikam kutvam .
(P_1,1.58.3) KA_I,153.4-154.6 Ro_I,455-459 {71/71} etat api ṇicā vyavahitatvāt na prāpnoti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {1/28} pūrvatrāsiddhe ca .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {2/28} pūrvatrāsiddhe ca na sthānivat iti vaktavyam .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {3/28} kim prayojanam .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {4/28} prayojanam ksalopaḥ salope ksalopaḥ salope prayojanam : adugdha , adugdhāḥ .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {5/28} luk vā duhadihalihaguhām ātmanepade dantye iti luggrahaṇam na kartavyam .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {6/28} dadhaḥ ākāralope ādicaturthatve .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {7/28} dadhaḥ ākāralope ādicaturthatve prayojanam : dhatse dhaddhve dhaddhvam iti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {8/28} dadhaḥ tathoḥ ca iti cakāraḥ na kartavyaḥ bhavati .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {9/28} halaḥ yamām yami lope .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {10/28} halaḥ yamām yami lope prayojanam : ādityaḥ .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {11/28} halaḥ yamām yami lopaḥ siddhaḥ bhavati .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {12/28} allopaṇilopau saṃyogāntalopaprabhṛtiṣu .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {13/28} allopaṇilopau saṃyogāntalopaprabhṛtiṣu prayojanam : pāpacyateḥ pāpaktiḥ , yāyajyateḥ yāyaṣṭiḥ , pācayateḥ pāktiḥ , yājayateḥ yāṣṭiḥ .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {14/28} dvirvacanādīni ca .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {15/28} dvirvacanādīni ca na paṭhitavyāni bhavanti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {16/28} pūrvatrāsiddhena eva siddhāni bhavanti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {17/28} kim aviśeṣeṇa .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {18/28} na iti āha .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {19/28} vareyalopasvaravarjam .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {20/28} vareyalopam svaram ca varjayitvā .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {21/28} tasya doṣaḥ saṃyogādilopalatvaṇatveṣu .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {22/28} tasya etasya lakṣaṇasya doṣaḥ saṃyogādilopalatvaṇatveṣu .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {23/28} saṃyogādilopa : kākyartham , vāsyartham .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {24/28} skoḥ saṃyogādyoḥ ante ca iti lopaḥ prāpnoti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {25/28} latvam : nigāryate nigālyate .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {26/28} aci vibhāṣā iti latvam na prāpnoti .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {27/28} ṇatvam : māṣavapanī vrīhivāpanī .
(P_1,1.58.4) KA_I,154.7-155.7 Ro_I,459-461 {28/28} prātipadikāntasya iti ṇatvam prāpnoti .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {1/14} ādeśe sthānivadanudeśāt tadvataḥ dvirvacanam .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {2/14} ādeśe sthānivadanudeśāt tadvataḥ .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {3/14} kiṃvataḥ .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {4/14} ādeśavataḥ dvirvacanam prāpnoti .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {5/14} tata kaḥ doṣaḥ .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {6/14} tatra abhyāsarūpam .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {7/14} tatra abhyāsarūpam na sidhyati : cakratuḥ , cakruḥ iti .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {8/14} ajgrahaṇam tu jñāpakam rūpasthānivadbhāvasya .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {9/14} yat ayam ajgrahaṇam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ rūpam sthānivat bhavati iti .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {10/14} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {11/14} ajgrahaṇasya etat prayojanam : iha mā bhūt : jeghrīyate , dedhmīyate iti .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {12/14} yadi rūpam sthānivat bhavati tataḥ ajgrahaṇam arthavat bhavati .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {13/14} atha hi kāryam na arthaḥ ajgrahaṇena .
(P_1,1.59.1) KA_I,155.9-18 Ro_I,461-462 {14/14} bhavati eva atra dvirvacanam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {1/56} tatra gāṅpratiṣedhaḥ . tatra gāṅaḥ pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : adhijage .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {2/56} ivarṇābhyāsatā prāpnoti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {3/56} na vaktavyaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {4/56} gāṅ liṭi iti dvilakārakaḥ nirdeśaḥ : liṭi lakārādau iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {5/56} kṝtyejantadivādināmadhātuṣu abhyāsarūpam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {6/56} kṝtyejantadivādināmadhātuṣu abhyāsarūpam na sidhyati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {7/56} kṝti : acikīrtat .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {8/56} kṝti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {9/56} ejanta : jagle mamle .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {10/56} ejanta .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {11/56} divādi : dudyūṣati susyūṣati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {12/56} divādi .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {13/56} nāmadhātu : bhavanam icchati bhavanīyati bhavanīyateḥ san : bibhavanīyiṣati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {14/56} evam tarhi pratyaye iti vakṣyāmi .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {15/56} pratyaye iti cet kṝtyejantanamadhātuṣu abhyāsarūpam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {16/56} pratyaye iti cet kṝtyejantanamadhātuṣu abhyāsarūpam na sidhyati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {17/56} divādayaḥ eke parihṛtāḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {18/56} evam tarhi dvirvacananimitte aci ajādeśaḥ sthānivat iti vakṣyāmi .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {19/56} saḥ tarhi nimittaśabdaḥ upādeyaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {20/56} na hi antareṇa nimittaśabdam nimittārthaḥ gamyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {21/56} antareṇa api nimittaśabdam nimittārthaḥ gamyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {22/56} tat yathā : dadhitrapusam pratyakṣaḥ jvaraḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {23/56} jvaranimittam iti gamyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {24/56} naḍvalodakam pādarogaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {25/56} pādaroganimittam iti gamyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {26/56} ayuḥ ghṛtam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {27/56} āyuṣaḥ nimittam iti gamyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {28/56} atha vā akāraḥ matvarthīyaḥ : dvirvacanam asmin asti saḥ ayam dvirvacanaḥ , dvirvacane iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {29/56} evam api na jñāyate kiyantam asau kālam sthānivat bhavati iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {30/56} yaḥ punaḥ āha dvirvacane kartavye iti kṛte tasya dvirvacane sthānivat na bhaviṣyati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {31/56} evam tarhi pratiṣedhaḥ prakṛtaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {32/56} saḥ anuvartiṣyate .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {33/56} kva prakṛtaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {34/56} na padāntadvirvacana iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {35/56} dvirvacananimitte aci ajādeśaḥ na bhavati iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {36/56} evam api na jñāyate kiyantam asau kālam na bhavati iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {37/56} yaḥ punaḥ āha dvirvacane kartavye iti kṛte tasya dvirvacane ajādeśaḥ bhaviṣyati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {38/56} evam tarhi ubhayam anena kriyate : pratyayaḥ ca viśeṣyate dvirvacanam ca .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {39/56} katham punaḥ ekena yatnena ubhayam labhyam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {40/56} labhyam iti āha .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {41/56} katham .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {42/56} ekaśeṣanirdeśāt .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {43/56} ekaśeṣanirdeśaḥ ayam : dvirvacanam ca dvirvacanam ca dvirvacanam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {44/56} dvirvacane ca kartavye dvirvacane aci pratyaye iti dvirvacananimitte aci sthānivat bhavati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {45/56} dvirvacananimitte aci sthānivat iti cet ṇau sthānivadvacanam . dvirvacananimitte aci sthānivat iti cet ṇau sthānivadbhāvaḥ vaktavyaḥ : avanunāvayiṣati , avacukṣāvayiṣati .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {46/56} na vaktavyaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {47/56} oḥ puyaṇjiṣu vacanam jñāpakam ṇau sthānivadbhāvasya .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {48/56} yat ayam puyaṇji apare iti āha tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati ṇau sthānivat iti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {49/56} yadi etat jñāpyate acīkīrtat atra api prāpnoti .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {50/56} tulyajātīyasya jñāpakam .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {51/56} kaḥ ca tulyajātīyaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {52/56} yathājātīyakāḥ puyaṇjayaḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {53/56} kathañjātīyakāḥ ca ete .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {54/56} avarṇaparāḥ .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {55/56} katham jagle mamle .
(P_1,1.59.2) KA_I,155.19-156.27 Ro_I,462-466 {56/56} anaimittikam āttvam śiti tu pratiṣedhaḥ .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {1/17} kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {2/17} papatuḥ , papuḥ , tasthatuḥ , tasthuḥ , jagmatuḥ , jagmuḥ , āṭitat , āśiśat , cakratuḥ , cakruḥ iti .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {3/17} āllopopadhālopaṇilopayaṇādeśeṣu kṛteṣu anackatvāt dvirvacanam na prāpnoti .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {4/17} sthānivadbhāvāt bhavati .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {5/17} na etāni santi prayojanāni .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {6/17} pūrvavipratiṣedhena api etāni siddhāni .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {7/17} katham .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {8/17} vakṣyati hi ācāryaḥ : dvirvacanam yaṇayavāyāvādeśāllopopadhālopakikinoruttvebhyaḥ iti .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {9/17} saḥ pūrvavipratiṣedhaḥ na paṭhitavyaḥ bhavati .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {10/17} kim punaḥ atra jyāyaḥ .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {11/17} sthānivadbhāvaḥ eva jyāyān .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {12/17} pūrvavipratiṣedhe hi sati idam vaktavyam syāt : odaudādeśasya ut bhavati cuṭutuśarādeḥ abhyāsasya iti .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {13/17} nanu ca tvayā api ittvam vaktavyam .
(P_1,1.59.3) KA_I,157.1-11 Ro_I,466-468 {14/17} parārtham mama bhaviṣyati : sani ataḥ it bhavati iti .
Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0