Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 30

30.1

sa yāti viṣṇusālokyaṃ kramāt pāriṣadeśvaraḥ //
iti śrīpāñcārātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ śrīrāmajanmotsava- vidhirnāma ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ
triṃśo 'dhyāyaḥ
viṣvaksenaḥ---
athātaḥ saṃpravakṣyāmi kṛṣṇajanmadinotsavam /
sarvalokahitārthāya saṃbhūtaṃ yādave kule

30.2

devakyāṃ vasudevasya devānāṃ hitakāmyayā /
śrāvaṇe kṛṣṇapakṣe ca rohiṇyāmaṣṭame tithau

30.3

aṅkurārpaṇapūrvaṃ tu saptapañcadine 'thavā /
madhyarātre tu pūrve tu kṛṣṇabimbamanuttamam

30.4

navanītanaṭaṃ vāpi sarpanṛttamathāpi vā /
caturbhujaṃ vāpi tathā pūjayettaddine mune

30.5

prāsādapūrvabhāge tu maṇḍapaṃ caturaśrakam /
vitānadhvajasaṃyuktaṃ darbhamālāsamāvṛtam

30.6

puṣpamālyairalaṃkṛtya muktādāmai(?)ralaṃkṛtam /
indrādīśānaparyantaṃ mārjanaṃ praṇavena tu

30.7

prokṣayedgandhatoyena dvādaśākṣaravidyayā /
gomayena samālipya pūrvādikramayogataḥ

30.8

pradīpaṃ ca caturdikṣu dīpayet sādhakaḥ kramāt /
pālikābhiralaṃkṛtya maṇḍapasya samantataḥ

30.9

maṇḍapasya ca madhye tu catuṣpādāsanaṃ nyaset /
tatrordhve chādanaṃ kuryāt sitapuṣpaṃ vinikṣipet

30.10

arcayedgandhapuṣpaistu dharmādikramayogataḥ /
bimbaṃ tu sthāpayettatra brāhmaṇaiḥ svastivācya ca

30.11

kautukaṃ bandhayitvā tu brāhmaṇanāmanujñayā /
aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tu dvādaśākṣaravidyayā

30.12

mukhavāsaṃ tato dadyāt tālavṛntaiśca vījayet /
chatracāmarasaṃyuktaṃ nṛttagītasamanvitam

30.13

vīṇāveṇusamāyuktaṃ kautukaṃ bandhayeddhareḥ /
śaṅkhadundubhisaṃyuktaṃ svastivācanapūrvakam

30.14

pādukādvayasaṃyuktaṃ śayane saṃniveśayet /
pūrvavacchayanaṃ kalpya tanmadhye devamānayet

30.15

dakṣiṇe balabhadraṃ ca paścāttatrādhivāsayet /
aṣṭākṣareṇa digbandhaṃ kārayet sādhakottamaḥ

30.16

tathaiva vinyaseddevaṃ viṣṇumantreṇa sādhakaḥ /
pādyārghyācamanīyaṃ ca gandhapuṣpaṃ tathaiva ca

30.17

puṇyāhaṃ vācayettatra vaiṣṇavairvedapāragaiḥ /
ācāryaḥ śuklavāsāstu śuklayajñopavītavān

30.18

ūrdhvapuṇḍradharaścaiva sapavitrakarastathā /
ājānupādau prakṣālya dvirdvirācamanīyakam(?)

30.19

devasya dakṣiṇe pārśve uttarābhimukhāsane /
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā sṛṣṭinyāsaṃ tathaiva ca

30.20

tathaiva devaṃ vinyasya mantramaṣṭākṣaraṃ mune /
sauvarṇādighaṭaṃ gṛhya śuddhatoyena mantravit

30.21

tatpātraṃ kṣālayet paścāt viṣṇugāyatriyā mune /
toyapūrṇaṃ sugandhaṃ ca sūtravastrasamanvitam

30.22

dhānyarāśau vinikṣipya tasya madhye mahāmune /
mūlaberāttato devaṃ dhyāyannārāyāṇaṃ prabhum

30.23

śyāmalaṃ bālavapuṣaṃ kṛṣṇaberamunasmaran /
tattoyaṃ pratimāmūrdhni secayenmūlavidyayā

30.24

kṛtāñjalipuṭo bhūtvā namaskṛtya punaḥ punaḥ /
śayane śāyayitvā tu taṃ devaṃ mūlavidyayā

30.25

tathaiva balabhadraṃ ca śāyayettasya mantrataḥ /
vastrairācchādayeddevaṃ sitapuṣpaiḥ samarcayet

30.26

tato nārāyaṇaṃ sūktamuccaret sādhakottamaḥ /
śaṅkhadundubhisaṃyuktaṃ vedādhyayanasaṃyutam

30.27

vīṇāveṇusamāyuktaṃ jhallarīmaddalairyutam /
vārasairandhrisaṃyuktamācāryo mantramuccaran

30.28

śaṅkhādighoṣasaṃyuktaṃ tato devaṃ samuddharet /
gandhapuṣpaṃ vinikṣipya namaskṛtya punaḥ punaḥ

30.29

śrīramājyena saṃyuktaṃ bhalabhadrāya dāpayet /
vaiṣṇavebhyaḥ sadasyānāṃ sarveṣāṃ ca pradāpayet

30.30

kṣīraṃ dadhighṛtaṃ caiva pradadyādbalakṛṣṇayo /
kadalīpanasaṃ caiva jambvādiphalameva ca

30.31

tadante devadevasya dāpayenmūlavidyayā /
tailaṃ ca rajanīcūrṇaṃ tāvubhau mūrdhni secayet

30.32

śeṣaṃ ca vaiṣṇavebhyastu dadyāt sarvamathāpi vā /
śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ tūryaveṇusamanvitaiḥ

30.33

nṛttagītasamāyuktaṃ brāhmaṇaiḥ svastivācanam /
rāmakṛṣṇo tu saṃsthāpya cāsane puṣpasaṃyute

30.34

arghyapādyādinābhyarcya homakarma samācaret /
nityāgnau vātha pūrvasmin kārayedvā mahāmune

30.35

vaiṣṇavāgnau tu juhuyāt samidājyacarūṇi ca /
mūlamantreṇa mantrajñaḥ pañcaviṃśatisaṃkhyayā

30.36

pratyekaṃ tu muniśreṣṭha paścācchāntiṃ samācaret /
madhunā payasā dadhnā hūyatena(?) ghṛtena ca

30.37

tathaiva juhuyānmantraiḥ pūrṇāhutimathācaret /
homānte devadeveśaṃ snāpayedvidhicoditam

30.38

kṛṣṇagandhena kāṣṭhane uśīraiścandanena ca /
rajanīdvayacūrṇena punaḥ kṛṣṇatilaistathā

30.39

siddhārthasarṣapaiścaiva sarvadhānyāni sādhakaḥ /
cūrṇokṛtya muniśreṣṭha snapanānte 'bhiṣecayet

30.40

tatastu rajanīcūrṇaṃ snāpayeddevamūrdhani /
puṣpaṃ datvā namaskṛtya maṅgalālāpanaṃ kuru

30.41

śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā gandhatoyena sādhakaḥ /
vastrābharaṇamālyaiśca kṛtvā gandhānulepanam

30.42

arcayedvidhivaddevaṃ gandhapuṣpādibhistathā /
alaṃkṛtya tato devaṃ nīrājanasamanvitam

30.43

godānaṃ bhūmidānaṃ ca hiraṇyaṃ vastrabhūṣaṇam /
sarvadānaṃ tato dadyāt brāhmaṇebhyo yathākramam

30.44

tadante vaiṣṇavān pūjya bhojanācchādanādibhiḥ /
tāmbūlaṃ vātha sarveṣāṃ yathāvittānusārataḥ(?)

30.45

hiraṇyaṃ vātha vastraṃ vā gāvo vā dhānyameva vā /
ācāryāya pradātavyamatisaṃpattikāraṇam

30.46

dānasyānantaraṃ devamarghyapādyādinārcayet /
pāyasaṃ kṛsaraṃ gaulyaṃ śuddhānnaṃ ca pṛthak pṛthak

30.47

kadalīpanasairyuktaṃ deveśāya nivedayet /
pānīyācamanīyaṃ ca dadyāddevāya bhaktitaḥ

30.48

bhojyāsanaṃ vyapohyāśu devaṃ bhogāsane nayet /
devasyācamanaṃ dadyānmukhavāsaṃ pradāpayet

30.49

pūrvamālāṃ visṛjyātha cānmālāṃ tu dāpayet /
devadevamalaṃkṛtya mukhavāsaṃ punardadet

30.50

nṛttagītasamāyuktaṃ vīṇāveṇusamanvitam /
devāgāraṃ paribhramya garbhagehe nayeddharim

30.51

prabhātāyāṃ tu śarvaryāmutsavaṃ kārayettataḥ /
grāme vā nagare vāpi mārgaśuddhiṃ ca kārayet

30.52

śibikāṃ vā rathaṃ vāpi kuñjaraṃ vā hayaṃ tu vā /
vastrapuṣpairalaṃkṛtya mālyaiśca vividhairapi

30.53

evaṃ devamalaṃkṛtya sthāpayedyānamadhyame /
grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā geyanṛttādisaṃyutam

30.54

paṭahaistālasaṃyuktaṃ kṛtvā grāmaṃ paribhramet /
tailaiścandranasaṃyuktaṃ rajanīcūrṇameva ca

30.55

dāpayedvaiṣṇavānāṃ tu sadasyānāṃ viśeṣataḥ /
punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā devālayamanuttamam

30.56

vidhivat snapanaṃ kṛtvā devadevaṃ sanātanam /
mahāhavirnivedyātha garbhāgāre nayeddharim

30.57

iti saṃkṣepataḥ proktaḥ kṛṣṇajanmadinotsavaḥ /
sarvapāpakṣayakaraḥ sarvayajñaphalapradaḥ

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc