Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣvaksenasaṃhitā · Chapter 26

26.1

etatte kathitaṃ samyagaṅkurāṇāṃ suvistaram //
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ aṅkurrāpaṇavidhirnāma pañcaviṃśodhyāyaḥ ||
ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
viṣvaksenaḥ---
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dhvajotthāpanamuttamam /
yenopasargā(?)naśyanti sarvasaṃpatsukhāvaham

26.2

adhvajo viṣṇuyāgastu niṣphalaḥ syānna saṃśayaḥ /
tīrthasnānadināt pūrvaṃ saptaviṃśatike 'hani

26.3

ekaviṃśatike vā syāt(vāpi?) dhvajotthāpanamācaret /
athavārambhadivase sadyaḥ kālodbhavo bhavet

26.4

ārohaṇaṃ divā kuryāt ketorniśyaṅkurārpaṇam /
ekatra divase yāge na dhvajoddhāra iṣyate

26.5

aṅkurārpaṇapūrvaṃ tu dvitīyaṃ parikīrtitam /
gopura(-rā?) sthānayārmadhye dhvajapīṭhaṃ prakalpayet

26.6

athavā balipīṭhasya vainateyasya vā punaḥ /
hastamātraṃ parityajya balipīṭhasya cāntare

26.7

kalpayeddhvajapīṭhaṃ tu mānaṃ tasya pracakṣate(?) /
tasyārdhaṃ vāpyapohyaiva dhvajapīṭhaṃ prakalpayet

26.8

caturhastaṃ tadardhaṃ vā vistārāyāmataḥ samam /
hastocchrāyaṃ dvihastaṃ vā sthāpya stambhasya madhyataḥ

26.9

ekahastaṃ tathā bhūmau gartaṃ pīṭhādadhaḥ śubham /
stambhasya paritaḥ kuryāt mekhalātritayaṃ budhaḥ

26.10

vṛttaṃ vā caturaśraṃ vā ṣoḍaśāṣṭāśrameva vā /
antarādi tadutsedhamaṅgulīnāṃ yathākramam

26.11

mekhalocchrāyamāyāmamekaikaṃ caturaṅgulam /
tālamātraṃ visṛjyaiva vedikāyāṃ samantataḥ

26.12

paścāttu mekhalāḥ samyak kārayenmantravittamaḥ /
mekhalānāmathordhve tu vṛttavediṃ samācaret

26.13

caturaṅgulamutsedhaṃ tadūrdhve 'bjadalaṃ(padmakaṃ?)likhet /
ṣoḍaśadvādaśaṃ vāpi cāṣṭapatramathāpi vā

26.14

dvyaṅgulaṃ tu ghanaṃ jñeyaṃ karṇikāsahitaṃ mune /
tryaṅgulaṃ tu tadutsedhaṃ dvyaṅgulaṃ tadghanaṃ bhavet

26.15

iti padmadalaṃ (-vidhiḥ?) prokta uttamādhamamadhyataḥ /
stambhasya paritaḥ kuryāt sarvālaṃkārasaṃyutam

26.16

evamuktaprakāreṇa dhvajapīṭhaṃ prakalpayet /
pūrvaṃ vāpyathavā paścāt kalpayet pīṭhamuttamam

26.17

anyathā yadi cedvedimanarthamaśubhāvaham /
tasmāt sarvaprayatnena kārayedvidhicoditam

26.18

dhvajastambhaṃ pravakṣyāmi viviktena mahāmune /
candanaṃ campakaṃ vāpi bilvamarjunameva ca

26.19

tekavṛkṣaṃ ca khadiraṃ sālaṃ tindukameva ca /
campakaṃ cāṣṭakaṃ caiva kramukaṃ nālikerakam

26.20

tālaṃ veṇuṃ tathaivātra saṃbhavena tu kārayet /
śatatālārdhamardhaṃ ca mukhyamadhyādhamaṃ kramāt

26.21

aśītitālamicchanti kecittasyārdhameva vā /
gopurākṛtitulyaṃ syāt stambhamadhyardhameva vā

26.22

stambhapramāṇamathavā tulyamadhyardhameva vā /
prāsādena samucchrāyaṃ suṣirādivivarjitam

26.23

triṃśadaṅgulanāhaṃ tu mūladaṇḍasya nārada /
madhyamaṃ cāṣṭaviṃśat(?)tadagraṃ ṣaḍviṃśakaṃ bhavet

26.24

sacchidrayantratriyate hyadhastādgaruḍālayam /
lohaṃ dārumayaṃ vāpi garuḍaṃ tatra yojayet

26.25

devābhimukhamāsīnamalpakāyaṃ kṛtāñjalim /
ṣoḍaśāṅgulakaṃ vāpi dvādaśāṅgulakaṃ tathā

26.26

aṣṭāṅgulamatha jñātvā kalpayedgaruḍaṃ mune /
tathā vā phalakaṃ (-kāṃ?)kṛtvā yathākāmaṃ munīśvara

26.27

tanmadhye garuḍaṃ likhya svasthāne vinatāsutam /
yojayitvā tataḥ kheśaṃ sthāpayet svasvamantrataḥ

26.28

vedikopari mantrajñaḥ suprapāṃ parikalpayet /
darbhamālāsamāyuktaṃ muktādāmasamanvitam

26.29

prapāyāṃ pūrvabhāgādi patākāstatra yojayet /
daśahastaṃ saptahastaṃ pañcahastamathāpi vā

26.30

anyāmaṣṭakarāṃ yaṣṭiṃ stambhe yantreṣu yojayet /
paṭasya lakṣaṇaṃ tasmin viśeṣaṃ kathaya mi te

26.31

śṛṇuṣvāvahito bhūtvā sarvasaṃpatsukhāvaham /
dvādaśaṃ(!)daśahastaṃ vā navasaptapaṭaṃ bhavet

26.32

āyāmamiti saṃproktaṃ vistāramadhunocyate /
ṣaṭsaptatālavistāraṃ dvā[ra]vistāramucyate

26.33

pucchāyāmaṃ dvitālaṃ syāttatsamaṃ śira ucyate /
śirasā tu samau jñeyau bhūjau tasyārdhameva vā

26.34

bhujadvayavihīnaṃ vā paṭametadviśiṣyate /
kṣudraprāsādarūpaṃ cet navasaptapaṭaṃ bhavet

26.35

navahastācca nū(nyū?)naṃ vai mahāgehe tu neṣyate /
yo mohāt kurute tasmin kriyā bhavati niṣphalā

26.36

ālikhedgaruḍaṃ tatra suvarṇābhaṃ suvarcasam /
dhruvadṛggalanābhyantaṃ garuḍetsedhamiṣyate

26.37

navatālaparicchinnaṃ mānonmānapramāṇataḥ /
kiñcidāyatavṛttākṣaṃ raktākṣaṃ nīlanāsikam

26.38

utkuñcitaṃ vāmapādaṃ dakṣiṇaṃ pṛṣṭhataḥ sthitam /
gagane gamanārambhaṃ pakṣavikṣepaṇānvitam

26.39

puṣpāñjalipuṭopetaṃ raudraṃ ca vinatāsutam /
nāgābharaṇasaṃvītaṃ smitāsyaṃ kanakāṅgadam

26.40

karaṇḍamakuṭaṃ nīlavāsasaṃ priyadarśanam /
suraktapāṇyaṅghritalaṃ daṃṣṭrābhyāmujjvalānanam

26.41

ananto vāmakaṭako yajñasūtraṃ tu vāsukiḥ /
takṣakaḥ kaṭisūtraṃ tu hāraḥ karkoṭakastathā

26.42

padmo dakṣiṇakarṇe tu mahāpadmastu vāmataḥ /
śaṅkhaḥ śiraḥ pradeśe tu gulikastu bhujāntare

26.43

etairaṣṭoragairādyairbhūṣitaṃ bhujagottamaiḥ /
anantagulikau viprau raktau vahnisamudbhavau

26.44

vāsukiḥ śaṅkhapālaśca pītau candrodbhavau nṛpau /
mahākṣa(-bja?) takṣakau veśyau śuklau vārisamudbhavau

26.45

padmakarkoṭakau śūdrau kṛṣṇau vāyusamudbhavau /
likhitvā garuḍaṃ tatra chatraṃ copari kalpayet

26.46

atho 'mṛtasya kalaśaṃ padmaṃ caivātra saṃlikhet /
tābhyāmubhayataḥ kuryāt dīpau dvau śubhadarśanau

26.47

citrābhāsapratiṣṭhāṃ tu kārayenmantravittamaḥ /
chāyādhivāsanaṃ kuryāt jalaṃ saṃhṛtya deśikaḥ

26.48

śāyayitvā tato vedyāṃ saṃhṛtyotpādya tattvataḥ /
dhānyarāśiṃ vinikṣipya vedimadhye samantataḥ

26.49

vedikākalaśeṣvaṣṭāvanantādīn prapūjayet /
śaṅkhādimaṅgalānāṃ tu vinyaset paritaḥ kramāt

26.50

pūrve śaṅkhaṃ niyuñjīta āgneye cakrameva ca /
yāmye tu vinyaset ketuṃ śriyaṃ vai nairṛte tathā

26.51

darpaṇaṃ vāruṇe bhāge vṛṣabhaṃ vāyugocare /
some tu matsyayugmaṃ tu kumbhamīśānagocare

26.52

evaṃ tu maṅgalān(?)nyasya pūrvādikramayogataḥ /
pūjayet kalaśeṣvaṣṭamaṅgalāni yathākramam

26.53

vāsobhirveṣṭiteṣveṣu nikṣiptakanakeṣu ca /
vāsāṃsi madhye saṃstīrya garuḍaṃ tatra śāyayet

26.54

pratyaggrīvaṃ tato vastraiḥ saṃcchādya patageśvaram /
tasya dakṣiṇataḥ kumbhaṃ vinyasettaṇḍulopari

26.55

vāripūrṇaṃ susaṃvītaṃ sadaśenāhatena tu /
śuklenāmbarayugmena mṛdunā suśubhena ca

26.56

saratnaṃ hemasaṃyuktaṃ sāpidhānaṃ sakūrcakam /
tasminnāvāhayeddevaṃ garuḍaṃ vinatāsutam

26.57

āvāhanavidhiṃ samyak pravakṣyāmi mahāmune /
sauvarṇaṃ rājataṃ pātraṃ tāmraṃ mṛṇmayameva vā

26.58

āḍhakena tu saṃpūrṇaṃ payobhirvāribhistu vā /
tatpātre devamāvāhya ākāśānmantravittamaḥ

26.59

ehyehi khagarājendra vainateya mahābala /
sāṃnidhyaṃ pārṣadaiḥ sārdhaṃ kuru tubhyaṃ namo namaḥ

26.60

tatpātrapatitaṃ devamānayet kumbhatoyake /
mūlamantreṇa mantrajñastanmantramadhunocyate

26.61

oṃ namo 'ṣṭakulanāgabhūṣaṇāya vainateyāya nāgaśoṇitadigdhāṅgāya suparṇāya saptapātālavāsine pakṣirājāya bhagavadvāhanāya garuḍāya trailokyakṣobhaṇāya brahmādicaturakṣarānusārāya(?)yugāntabījāya māturarthe(?) śokanāśāya hanahana(?)vighnanāśāya svāhā |
anena tu svamantreṇa stutvā tu vihageśvaram /
sāṃnidhyaṃ kalpayettatra pakṣirājasya sarvadā

26.62

evamāhūya garuḍaṃ dhvajamudrāṃ pradarśayet /
vāmasyopari saṃsthāpya dakṣiṇaṃ tu karaṃ samam

26.63

aṅguṣṭhaṃ cālayettatra dhvajamudrāṃ pradarśayet /
evaṃ mudrāṃ prakurvīta garuḍaṃ sarpabhūṣaṇam

26.64

gandhādibhiḥ samabhyarcya dhūpadīpāntameva hi /
tataḥ paṭagataṃ bimbaṃ śayānaṃ garuḍasya tu

26.65

layamārgeṇa saṃhṛtya punarutpādayet kramāt /
pṛthivyādini tattvāni bījādīne yathākramam

26.66

savācakāni vinyasya mantradehaṃ prakalpayet /
sakalīkaraṇaṃ kṛtvā dhyānamārgeṇa deśikaḥ

26.67

kumbhasthitena toyena prokṣayettaṃ svavidyayā /
pūrvādikalaśasthādbhiranantādīn svanāmabhiḥ

26.68

praṇavādinamontaiśca kuśaiḥ saṃprokṣayet kramāt /
sāṃnidhyaṃ prārthayitvā tu yāvadyāgāvasānakam

26.69

tataḥ saṃpūjayet sarvairupacāraiḥ khageśvaram /
ghṛtāplutaṃ tu mudgānnaṃ naivedyaṃ parikalpayet

26.70

mukhavāsaṃ pradāyātha homakarma samārabhet /
sthaṇḍilaṃ tu caturdikṣu kṛtvā tatra vidhānataḥ

26.71

vaiṣṇavāgniṃ nidhāyātra homakarma samārabhet /
samidājyena caruṇā pratyekaṃ śatamaṣṭa ca

26.72

āhutīrjuhuyurviprāścatvāraḥ samameva tu /
dīkṣitā eva juhuyuḥ sottarīyāḥ svalaṃkṛtāḥ

26.73

catasro mūrtayaḥ proktāḥ pakṣirājasya deśikaiḥ /
svāhāntaṃ juhuyuḥ sarve mūrtipāḥ mūrtibhāvitāḥ

26.74

evaṃ samāpya homaṃ tu spṛśeyuste khageśvaram /
pādayorjaṭhare cāsye mūrdhni caiva yathākramam

26.75

athavā mūlamantreṇa homamekaṃ tu vā mune /
prācīṃ diśaṃ samāsādya kārayettantravittamaḥ

26.76

vinā homaṃ tu vā kuryādgaruḍasthāpanaṃ mune /
dhvajādanyatra kartavyaṃ caturhemaṃ yathākramam

26.77

evaṃ samāpya homaṃ tu sthāpanaṃ garuḍasya ca /
athavāsmin muniśreṣṭha adhivāsanamuttamam

26.78

pravakṣyāmi samāsena supuṇyāhapuraḥsaram /
puṇyāhaṃ kārayitvā tu brāhmaṇaiḥ saha mantravit

26.79

bandhayet kautukaṃ paścādvainateyasya mantrataḥ /
vedikopari dhānyaiśca pūrayedbhārasaṃmitaiḥ

26.80

aṣṭapatraṃ likhet padmaṃ vastreṇācchādayet punaḥ /
tadardhaṃ taṇḍulaṃ caiva tasyārdhaṃ tilameva ca

26.81

vedikāyāṃ tu saṃstīrya vastrairācchādayet punaḥ /
raktapuṣpaṃ tu saṃstīrya gandhapuṣpaiḥ samarcayet

26.82

tatraiva śāyayeddevaṃ pūrvoktena vidhānataḥ /
arcayedgaruḍaṃ tatra dhūpadīpāntameva hi

26.83

devasya dakṣiṇe pārśve sthāpayet kumbhamuttamam /
tasminnāvāhayet kumbhe vainateyaṃ mahābalam

26.84

ākāśāt patitaṃ kheśaṃ dhvajarūpe hi saṃsthitam /
ehi kheśa mahābāho vainateya mahābala

26.85

sāṃnidhyaṃ kuru pakṣīśa prasīdātra namo 'stu te /
anenāvāhayitvā tu mantreṇaiva tu deśikaḥ

26.86

gandhapuṣpādibhirdravyaiḥ vīśaṃ kumbhe tator'cayet /
tatastu kalaśānaṣṭau kumbhasya parito nyaset

26.87

indrādīśānaparyantamindrādīṃśca kramānnyaset /
kalaśeṣvarcayitvā tu lokeśān gandhapuṣpakaiḥ

26.88

tadbāhye vinyasedaṣṭamaṅgalān(!) paritastathā /
arcayitvā tato homaṃ prācyāṃ ca sthaṇḍile kramāt

26.89

samidājyacarūn samyag aṣṭottaraśataṃ pṛthak /
juhuyādvainateyasya mūlamantreṇa deśikaḥ

26.90

praṇavaṃ pūrvamuccārya namaskāraṃ tataḥ kramāt /
caturviṃśatikaṃ paścāt vyañjanaṃ tu tṛtīyakam

26.91

svareṇādyena saṃyuktamūnatriṃśattathaiva ca /
ṣoḍaśaṃ coccaret paścāt svareṇaikādaśena ca

26.92

vainateyapadaṃ paścāt caturthyanta samanvitam /
svāhākārasamāyuktaṃ mūlamantraṃ vidurbudhāḥ

26.93

homaṃ samāpya vidhivat kumbhādāvāhayet paṭe /
taṃ paṭaṃ prokṣayitvā tu haṃsaḥ śuciṣadi tyṛcā

26.94

mūlamantreṇa cāvāhya garuḍaṃ sarpabhūṣaṇam /
tadrātrau vidhivat prokṣya pūjayedgandhapuṣpakaiḥ

26.95

saktukhaṇḍarasopetaṃ(-taiḥ?) mudgānnaiśca gulaudanaiḥ /
bhakṣyaiśca vividhaiścānyaiḥ pūjayettaṃ khageśvaram

26.96

mukhavāsaṃ tato dadyāt stutimantreṇa toṣayet /
pūrvādīśānaparyantamindrādīṃścaiva pūjayet

26.97

neṣyate 'smin muniśreṣṭha pralayādikriyākramaḥ /
dviprakāro mayā prokto adhivāsavidhikramaḥ

26.98

ācāryecchānurūpeṇa kārayedekadhātra tu /
tatastu devatāhvānaṃ svasvamantreṇa tanniśi

26.99

kārayenmuniśārdūla jagatsaṃrakṣaṇārthakam /
prāsādasyāgrabhāge tu garuḍābhimukhaṃ yathā

26.100

droṇadvayena saṃpūrṇaṃ satoyaṃ raktavarṇakam /
trisūtraṃ tantunāveṣṭya pañcaratnaiḥ sapallavaiḥ

26.101

kūrcadvayasamāyuktaṃ raktamālyairalaṃkṛtam /
vastrayugmena saṃveṣṭya gandhapuṣpaistu pūritam

26.102

evaṃ lakṣaṇasaṃyukte kumbhe cāvāhayedbudhaḥ /
indramagniṃ yamaṃ caiva nirṛtiṃ varuṇaṃ tathā

26.103

vāyuṃ somaṃ tatheśānaṃ candrādityamarudgaṇān /
vasūnaṣṭa tathā rudrānekādaśa vināyakam

26.104

kārtikeyaṃ vīrabhadraṃ dvādaśādityasaṃjñakān /
tryakṣaṃ pañcamukhaṃ devaṃ nīlakaṇṭhamumāpatim

26.105

bhūteśāṃśca tathā sarvān sagaṇānāhvayettataḥ /
mātṝścaiva tathā durgāṃ jyeṣṭhāṃ caiva sarasvatīm

26.106

kāntiṃ śāntiṃ śuciṃ mudrāmumāṃ lakṣmīṃ tathaiva ca /
sagaṇaiḥ parivāraiśca tān nayet kumbhatoyake

26.107

tatastvāvāhayeddevān kumudādīṃśca nārada /
teṣāṃ ca parivārāṇi prayatnenānayed ghaṭe

26.108

indrādīśānaparyantamāvahet kumbhatoyake /
kuṃbhatoyasthadevānāmarcanaṃ gandhapuṣpakaiḥ

26.109

dhūpadīpaiḥ samāpyevaṃ ghaṇṭāśabdasamanvitam /
havirnivedayet paścāt sarvadevapriyārthakam

26.110

anyathākṛtatulyaṃ syāt mahān doṣo bhaviṣyati /
tadgrāmanāśakṛdvāpi tatrastho narakaṃ vrajet

26.111

tasmāt sarvaprayatnena tatkumbhe pārṣadān nyaset /
maṇḍape caindrabhāge tu caturhastapramāṇataḥ

26.112

gomayena samālipya śālinā vedimācaret /
aṣṭadroṇaṃ tadardhaṃ vā tasyārdhaṃ vārdhameva vā

26.113

pūrayet sthaṇḍile madhye cāṣṭapatrābjamālikhet /
navavastreṇa saṃchādya padmaṃ praṇavamuccaran

26.114

dakṣiṇādikrameṇaiva śāyayeddakṣiṇāśiraḥ /
tanmadhye bherikāṃ nyasya navaṃ lakṣaṇasaṃyutam

26.115

uttaryoṣṇīṣasaṃyukta ācāryo mantravittamaḥ /
paścimābhimukho bhūtvā tāṃ bherīṃ pūjayet kramāt

26.116

gandhādibhiḥ samabhyarcya hariṃ smṛtvādimantrataḥ /
yāvadrātra(-trya?)vasānaṃ tu tāvattanniśi tāḍayet

26.117

paścāt pañcamahāśabdaṃ nṛttagītasamanvitam /
uttaryoṣṇīṣasaṃyukto yāmalācāryataḥ kramāt

26.118

kārayet sarvapārṣadyān vainateyādikān kramāt /
evaṃ saṃghoṣayitvā tu yāmalācāryasaṃyutam

26.119

rātrāntakaṃ(ārātryantaṃ?)viśeṣeṇa sarvadevapriyārthakam /
kuryāt pañcamahāśabdaṃ sadā śubhavivardhanam

26.120

grāmarājñośca vṛddhiḥ syāt tathaiva nagarādiṣu /
tasmāt sarvaprayatnena bherīṃ tāṃ niśi tāḍayet

26.121

anyathā cenmahādoṣo rāṣṭrabhraṃśo bhaveddhruvam /
tadgrāmaṃ nidhanaṃ yati vyādhibhiḥ pīḍanaṃ dhruvam

26.122

evaṃ kṛtvā vidhānena dhvajotsavamathācaret /
tataḥ prabhāte vimale śaṅkhabherīravākulam

26.123

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ kṛtvā grāmaṃ paribhramet /
paribhramaṇavelāyāṃ baliṃ kuryāt samāhitaḥ

26.124

salājaṃ rajanīcūrṇaṃ kṣīraṃ dadhisamanvitam /
pūrvamindrādilakṣmyantān devāṃstatraiva pūjayet

26.125

nālikeraphalaṃ caiva pañcadravyasamanvitam /
balyannametaiḥ saṃyojya balidānaṃ tu cotsave

26.126

krameṇa kārayet paścāt pūrvavaddhomapūrvakam /
dhvajotthānaṃ divā kuryādrātrāvāhanameva ca

26.127

sa (tad?)dhvaje devatāhvānaṃ madhyāhne tu viśeṣataḥ /
ārohaṇaṃ divā kuryāt ketorniśyaṅkurārpaṇam

26.128

haviṣā balidānaṃ tu kṛtvā dvārāgrapīṭhayoḥ /
madhye hastasamāṃ vediṃ madhye devān samarcayet

26.129

āramya balidānaṃ tu kuryādgrāmādivāstuṣu /
indrādi brahmaparyantaṃ digvidikṣu kramānnyaset

26.130

tatkumbhe devamāvāhya tattoyena samarcayet /
pūrvādindrādilakṣmyantān devāṃstatra supūjayet

26.131

tatastu gaṇasaṃyuktaṃ kṛtvā grāmādivāstuṣu /
kumudādīṃśca devāṃśca pūjayettānanukramāt

26.132

ācāryo dhautavāsāstu uttarābhimukhaḥ sthitaḥ /
gandhapuṣpādinābhyarcya aindrādyaiśāntakādiṣu

26.133

teṣāṃ nāma samuccārya baliṃ dadyādvicakṣaṇaḥ /
yāvadyāgāvasānaṃ tu tiṣṭhanti balidevatāḥ

26.134

atra kaścidviśeṣo 'sti devatānāṃ balikrame /
dhvajārohaṇakāle vai cotsaveṣu viśeṣataḥ

26.135

yāgāvasānaṃ yāvattu tāvadaindrādikān mune /
yāvallakṣmyavasānaṃ tu madhyāhne kramayogataḥ

26.136

pūjayedgandhapuṣpādyairhaviṣā vedimadhyame /
baliṃ dadyādyathālabdhaṃ madhyāhne rātriṣu kramāt

26.137

teṣāṃ tu balikāryāṇi viṣṇoḥ prītikaraṃ śubham /
aṅkurotsavakālānte utsavārthaṃ mahāmune

26.138

kārayedyāgasiddhyarthaṃ yāgamaṇḍapapūjanam /
tatpūjānte muniśreṣṭha homaṃ kuryādyathāvidhi

26.139

homānte kumudādīnāmārabhya balimācaret /
yāvattīrthāvasānaṃ tu tāvadgrāmādivāstuṣu

26.140

anyathāvāhanabalirdhvajayāge kṛto bhavet /
dhvajayāgavināśena utsavo niṣphalo bhavet

26.141

utsavasya vināśena nityapūjā ca niṣphalā /
nityapūjāvināśastu sarvasaṃhārakāraṇam

26.142

tasmāt sarvaprayatnena āvāhanabaliṃ kuru /
ānīya garuḍaṃ veśma kṛtvā caiva pradakṣiṇam

26.143

smṛtvā kālavidhiṃ paścāt kṛtvā puṇyāhaghoṣaṇam /
pīṭhasya yāmyapārśve tu dhvajadaṇḍaṃ tu śāyayet

26.144

tadagraṃ dakṣiṇe sthāpya mūlamuttarato nyaset /
vimāne paścimadvāre 'pyuttare śāyayedguruḥ

26.145

dakṣiṇadvāramevaṃ cet(-ke cettu?)dhvajastambhaṃ mahāmune /
pīṭhasya pūrvapārśve tu śāyayedaindraśīrṣakam

26.146

tanmūlamavaṭe nyasya mūlamantramanusmaran /
uttaradvāramevaṃ syāt(?)taddhvajārohaṇaṃ prati

26.147

anyathā cenmahādoṣo grāmarājñoravṛddhikṛt /
dine dine muniśreṣṭha dharmamārgo vinaśyati

26.148

tasmāt sarvaprayatnena kārayedvidhicoditam /
mahākumbhasthatoyena stambhaṃ prakṣālya mantrataḥ

26.149

taddhvajaṃ tu samādāya prokṣayenmantravittamaḥ /
mūlamantreṇa matimān dhvajayaṣṭyā(-ṣṭiṃ?)tu bandhayet

26.150

niścalaṃ sthāpayitvā tu dhvajadaṇḍena coddharet /
yantreṇa coddharedvāpi rajjunā saha deśikaḥ

26.151

vediṃ kuryāttu pūrvoktāṃ lakṣaṇena samanvitām /
vedikāṃ tu samālipya kṛtvā ca svastivācanam

26.152

yaṣṭyagrāddaṇḍamūlāntaṃ darbhānāveṣṭya sādhakaḥ /
darbhamālādināveṣṭya daṇḍamūlāntameva hi

26.153

pādyācamanagandhaṃ ca puṣpaṃ dhūpaṃ tathaiva ca /
dīpaṃ caiva yathāyogaṃ ghaṇṭānādasamanvitam

26.154

arcayedgaruḍaṃ caiva caruṃ paścānnivedayet /
phalasaktusamopetaṃ mudgrānnaṃ ca ghṛtāplutam

26.155

pṛthak pātre tu saṃsthāpya garuḍāya nivedayet /
pānīyācamanaṃ datvā mukhavāsaṃ tathaiva ca

26.156

evamabhyarcya garuḍaṃ sarvadevapriyaṃ śubham /
dikpālāntamanādyantaṃ parivāramathārcayet

26.157

tatastu lokapālāṃstu pūjayedvedikādhare /
pūrvādikramayogena svanāmnā paripūjayet

26.158

evaṃ dine dine kuryāt sandhyayorubhayorapi /
niveditaṃ ca yaddravyamannaṃ puṣpaṃ phalaṃ tathā

26.159

tatpiṇḍamiti vijñeyaṃ strīṇāṃ caiva pradāpayet /
sumaṅgalī ca nārī ca satī śuddhā śubhavratā

26.160

tat prasādamiti smṛtvā snātvopoṣya śubhānanā /
prāśayedgaruḍaṃ dhyātvā vandhyā putraṃ prasūyate

26.161

rogārto mucyate rogāt baddho mucyet bandhanāt /
bhayānmucyeta āpannaḥ samyag jñānamavāpnuyāt

26.162

āvāhanārthaṃ devānāṃ garuḍaṃ tu paṭe nyaset /
tatpaṭe sarvadevāṃśca āhvayettu dine dine

26.163

lohaṃ dārumayaṃ bimbaṃ vinā vā sthāpyate dhvajam /
yadi dhvajapaṭe bimbaṃ garuḍasya kṛtaṃ bhavet

26.164

patākādhvajasaṃyuktaṃ kṛtvā citramapi dhvajam /
upari pratimāṃ kṛtvā sthāpayeddeśikottamaḥ

26.165

jhrsamāpte vaiṣṇave yāge snapanānte yathāvidhi /
rātrau bhūtabaliṃ kṛtvā kramādudvāsya pārṣadān

26.166

kārayet puṣpayāgaṃ tu yathāvidhipuraḥsaram /
(puṣpayāgavidhiḥ prokto mayā śakra vidhānake

26.167

tadvanmaṇḍalamālikhya tadvidhānena pūjayet) /
puṣpayāgavidhiṃ vakṣye samāsānmunipuṅgava

26.168

deveśayajanaṃ yattu maṇḍale puṣpapūrite /
puṣpayāga iti prokta utsavānte tu kārayet

26.169

prāsādāgre 'thavā yāmye vāruṇe saumyake 'thavā /
pūrvoktamaṇḍapaṃ kṛtvā maṇḍape tu samālikhet

26.170

vinodamaṇḍape vātha yatra vā ramate matiḥ /
maṇḍalaṃ tu mahānantaṃ cakrābjaṃ ca tathaiva ca

26.171

bhadrakaṃ vātha vidhivat sūtrapātaṃ tathā bhavet /
ekahastaṃ dvihastaṃ vā garbhagehasamaṃ tu vā

26.172

caturaśraṃ samaṃ kṛtvā sūtreṇaiva tu deśikaḥ /
ekaviṃśatisūtrāṇi prākpratyagdakṣiṇottaram

26.173

āsphālayedbhavantyatra koṣṭakāni catuḥśatam /
madhye ṣoḍaśakoṣṭhāni padmakṣetramudāhṛtam

26.174

bahiḥ paṅktiṃ visṛjyātha tripaṅktiṃ grāhayettataḥ /
pādagātrakabhedena vimṛjet paritaḥ krama t

26.175

antaḥ ṣaṭ ca bahiḥ ṣaṭ ca madhye tu caturaśrakam /
visṛjettu caturdikṣu gātrārthaṃ tu vicakṣaṇaḥ

26.176

antaḥ ṣaṭ ca bahiḥ pañca koṇapādārdhamācaret /
paṅktidvayaṃ tu tadbāhye vīthyarthaṃ parito mṛjet

26.177

dvārakaṇṭhopakaṇṭhaṃ ca śobhāṃ bāhyapadadvaye /
antardve caturo bāhye dvārārthaṃ tu caturdiśi

26.178

trīṇyantarbahirekaṃ syādviparyāsena mārjayet /
antareko bahiḥ pañca koṇeṣu parimārjayet

26.179

maṇḍalaṃ bhrāmayet kṣetraṃ padmārthaṃ tu puroditam /
padmakṣetrārdhamānaṃ tu bhāgaṃ dvādaśamaṃ (-kaṃ?) bahiḥ

26.180

visṛjya bhrāmayecchīrṣaṃ tvarakṣetraṃ tu vartalam /
prathamaṃ karṇikākṣetraṃ kesarāṇāṃ dvitīyakam

26.181

tṛtīyaṃ dalasandhīnāṃ dalāgrāṇāṃ caturthakam /
āsphalya koṇasūtrāṇi koṇadiṅmadhyamaṃ tataḥ

26.182

kesarāgreṣu saṃsthāpya dalāntaṃ bhrāmayettataḥ /
dalāntarālamānaṃ tu sandhau sūtraṃ tu vinyaset

26.183

dalāgraṃ bhramayettatra tasyāgrāṃ tadanantaram /
etat sādhāraṇaṃ proktaṃ cakrābjaṃ tu tataḥ śṛṇu

26.184

dviṣaṭkāṅgulamānena akṣakṣetraṃ paribhramet /
akṣakṣetrasamā nābhiḥ bāhyarekhādvayaṃ likhet

26.185

ekāṅgulapramāṇena arakṣetraṃ tato bahiḥ /
padmaṃ pūrvoktavat kuryāt karṇikākesarairyutam

26.186

arakṣetrasya vistāraṃ nābhyakṣakṣetrayoḥ samam /
nemikṣetrāntavalayamakṣakṣetrārdhakaṃ bhavet

26.187

arāṇi kārayettatra dvau dvau kuryāddalaṃ prati /
arakṣetraṃ tridhā kṛtvā guṇatrayavidhānataḥ

26.188

prathamaṃ sāttvikaṃ caiva dvitīyaṃ rājasaṃ bhavet /
tṛtīyaṃ tāmasaṃ caiva samaṃ kuryāddvijottama

26.189

sāttvikaṃ kalaśākāraṃ dūrvākāraṃ tu rājasam /
tāmasaṃ ko(kūr?)parākāraṃ pīṭhākāraṃ tathopari

26.190

pa(pī?)ṭhasya pṛṣṭhataścāpi maṇibandhavadācaret /
adhovaktraṃ tu kalaśaṃ nābhikṣetraṃ tu madhyamam

26.191

śikhākāramarāntaṃ syāccheṣamicchānurūpataḥ /
evameva prakāreṇa cakrabjaṃ paribhāṣitam

26.192

maṇḍalaṃ pūrayet puṣpaiḥ karṇikādi yathākramam /
pañcavarṇāni puṣpāṇi puṣpayāge śubhāni tu

26.193

śvetaṃ raktaṃ ca pītaṃ ca kṛṣṇaṃ haritameva ca /
śuddhavarṇāni caitāni miśritānyaparāṇi ca

26.194

puṣpeṣu puṣpavargeṣu chedayitvā vicakṣaṇaḥ /
pīteṣu karṇikāṃ pūrya raktaṃ vai kesarāṇi ca

26.195

karṇikāvalayaṃ raktaṃ haritaṃ vā dvijottama /
kesarānte ca valayaṃ śvetapuṣpeṇa pūrayet

26.196

daleṣu mūlabhāgeṣu śvetaraktavimiśritaiḥ /
dalāgrān raktapuṣpeṇa pūrayeddeśikottamaḥ

26.197

dalānāṃ sandhideśe tu śyāmapuṣpeṇa pūrayet /
dalāntarekhāṃ viprendra kusumairharitena ca

26.198

pūrayennābhirekhāṃ ca sitaiḥ puṣpairmanoramaiḥ /
madhyarekhāṃ muniśreṣṭha pītapuṣpeṇa pūrayet

26.199

antā rekhāstu mantrajñaḥ kusumai raktakaisatathā /
araṃ cottararekhāṃ vai haritai raktakaistathā

26.200

nemyādirekhāṃ kṛṣṇena nemyantaṃ(ntāṃ?)sitapuṣpakaiḥ /
nemiṃ raktena pūryātha pītapuṣpeṇa vā dvija

26.201

puṣpamaṇḍalamuddiṣṭaṃ puṣpayāge viśeṣataḥ /
evaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ cakrābjaṃ kārayet sudhīḥ

26.202

dhvajārohādijīrthāntaṃ prāyaścittaṃ tu yadbhavet /
tasya doṣavighātārthaṃ puṣpayāgaṃ ca kārayet

26.203

prāsādasyāgrataḥ kuryāddakṣiṇe paścime 'pi vā /
uttare vā dvijaśreṣṭha maṇḍapaṃ pūrvavat kramāt

26.204

tasya madhye likhedvidvān cakrābjaṃ lakṣaṇānvitam /
dvāre dvāre tu ghaṭikā dve dve caiva tu vinyaset

26.205

śarāvaṃ vinyasettadvat pūrvādiṣu yathākramam /
aindrādyaiśānaparyantaṃ pālikā vinyaset kramāt

26.06

tatpārśve maṅgalān nyasya(?)śaṅkhādīṃśca yathākramam /
maṇḍalaṃ pūrayet puṣpaiḥ karṇikādi yathākramam

26.207

prācyādidikcatuṣkeṣu vāsudevādikān yajet /
śriyādīn koṇadeśeṣu nyaset padmopari kramāt

26.208

indrādiparivārāṃśca dikṣu caiva yathākramam /
viṣvaksenaṃ garutmantaṃ yajettatraiva saṃnidhau

26.109

ityevaṃ yogayedvidvān puṣpavinyāsamaṇḍale /
sa yāti viṣṇusālokyaṃ jñānayajñena saṃyajet

26.210

puṣpayāgavidhiḥ prokto mayā śakra vidhānake /
tanmaṇḍalaṃ samālikhya tadvidhānena pūjayet

26.211

ṭa bhūtakrūrabaliṃ kṛtvā kramādudvāsya pārṣadān /
snātvācamya śucirbhūtvā samabhyarcya khageśvaram

26.212

udvasayedyathāpūrvamāhūtāstatra devatāḥ /
nitye naimittike kāmye dhvajasaṃsthānaṃ matam

Original text: Viṣvaksenasaṃhitā · Edition: Lakshmi Narasimha Bhatta, Tirupati 1972 (Kendriya Sanskrit Vidyapeetha Series, 17) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc