Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 5.33

5.33.1

bāṇo 'pi praṇipatyāgre maitreyāha trilocanam
deva bāhusahasreṇa nirviṇṇo 'haṃ vināhavam //

5.33.2

kaccin mamaiṣāṃ bāhūnāṃ sāphalyajanako raṇaḥ
bhaviṣyati vinā yuddhaṃ bhārāya mama kiṃ bhujaiḥ //

5.33.3

mayūradhvajabhaṅgas te yadā bāṇa bhaviṣyati
piśitāśijanānandaṃ prāpsyase tvaṃ tadā raṇam //

5.33.4

tataḥ praṇamya muditaḥ śambhum abhyāgato gṛham
bhagnaṃ ca dhvajam ālokya hṛṣṭo harṣāntaraṃ yayau //

5.33.5

etasminn eva kāle tu yogavidyābalena tam
aniruddham athāninye citralekhā varāpsarāḥ //

5.33.6

kanyāntaḥpuramadhye taṃ ramamāṇaṃ sahoṣayā
vijñāya rakṣiṇo gatvā śaśaṃsur daityabhūpateḥ //

5.33.7

vyādiṣṭaṃ kiṃkarāṇāṃ tu sainyaṃ tena mahātmanā
jaghāna parighaṃ loham ādāya paravīrahā //

5.33.8

hateṣu teṣu bāṇo 'pi rathasthas tadvadhodyataḥ
yudhyamāno yathāśakti yadā vīryeṇa nirjitaḥ //

5.33.9

māyayā yuyudhe tena sa tadā mantricoditaḥ
tatas taṃ pannagāstreṇa babandha yadunandanam //

5.33.10

dvāravatyāṃ kva yāto 'sāv aniruddheti jalpatām
yadūnām ācacakṣe taṃ baddhaṃ bāṇena nāradaḥ //

5.33.11

taṃ śoṇitapure śrutvā nītaṃ vidyāvidagdhayā
yoṣitā pratyayaṃ jagmur yādavā nāmarair iti //

5.33.12

tato garuḍam āruhya smṛtamātrāgataṃ hariḥ
balapradyumnasahito bāṇasya prayayau puram //

5.33.13

purīpraveśe pramathair yuddham āsīn mahātmanaḥ
yayau bāṇapurābhyāśaṃ nītvā tān saṃkṣayaṃ hariḥ //

5.33.14

tatas tripādas triśirā jvaro māheśvaro mahān
bāṇarakṣārtham atyarthaṃ yuyudhe śārṅgadhanvanā //

5.33.15

tadbhasmasparśasaṃbhūta tāpaḥ kṛṣṇāṅgasaṃgamāt
avāpa baladevo 'pi śramam āmīlitekṣaṇaḥ //

5.33.16

tataḥ sa yuddhyamānas tu sahadevena śārṅgiṇā
vaiṣṇavena jvareṇāśu kṛṣṇadehān nirākṛtaḥ //

5.33.17

nārāyaṇabhujāghāta paripīḍanavihvalam
taṃ vīkṣya kṣamyatām asyety āha devaḥ pitāmahaḥ //

5.33.18

tataś ca kṣāntam eveti proktvā taṃ vaiṣṇavaṃ jvaram
ātmany eva layaṃ ninye bhagavān madhusūdanaḥ //

5.33.18*67:1

evam ukto bhagavatā praṇipatya jvaro 'bravīt //

5.33.18*67:2

devadeva mahādeva praṇatārtiharācyuta //

5.33.19

mama tvayā samaṃ yuddhaṃ ye smariṣyanti mānavāḥ
vijvarās te bhaviṣyantīty uktvā cainaṃ yayau jvaraḥ //

5.33.20

tato 'gnīn bhagavān pañca jitvā nītvā tathā kṣayam
dānavānāṃ balaṃ viṣṇuś cūrṇayām āsa līlayā //

5.33.21

tataḥ samastasainyena daiteyānāṃ baleḥ sutaḥ
yuyudhe śaṃkaraś caiva kārtikeyaś ca śauriṇā //

5.33.22

hariśaṃkarayor yuddham atīvāsīt sudāruṇam
cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ yatrāstrāṃśupratāpitāḥ //

5.33.23

pralayo 'yam aśeṣasya jagato nūnam āgataḥ
menire tridaśā yatra vartamāne mahāhave //

5.33.23*68:1

devāś ca bhayasaṃtrastāḥ prārthayantas tato harim //

5.33.23*68:2

prārthitaḥ śaṃkaraś cāpi parājayaṃ gṛhītavān //

5.33.24

jṛmbhaṇāstreṇa govindo jṛmbhayām āsa śaṃkaram
tataḥ praṇeśur daiteyāḥ pramathāś ca samantataḥ //

5.33.25

jṛmbhābhibhūtas tu haro rathopastha upāviśat
na śaśāka tadā yoddhuṃ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā //

5.33.26

garuḍakṣatavāhaś ca pradyumnāstranipīḍitaḥ
kṛṣṇahuṃkāranirdhūta śaktiś cāpayayau guhaḥ //

5.33.26*69

pramathānāṃ tataḥ sainyaṃ bāṇavarṣād anīnaśat //

5.33.27

jṛmbhite śaṃkare naṣṭe daityasainye guhe jite
nīte pramathasainye ca saṃkṣayaṃ śārṅgadhanvanā //

5.33.28

nandīśasaṃgṛhītāśvam adhirūḍho mahāratham
bāṇas tatrāyayau yoddhuṃ kṛṣṇakārṣṇibalaiḥ saha //

5.33.29

balabhadro mahāvīryo bāṇasainyam anekadhā
vivyādha bāṇaiḥ prabhraśya dharmataś cāpalāyata //

5.33.30

ākṛṣya lāṅgalāgreṇa musalenāvapothitam
balaṃ balena dadṛśe bāṇo bāṇaiś ca cakriṇā //

5.33.31

tataḥ kṛṣṇasya bāṇena yuddham āsīt samantataḥ //

5.33.32

parasparam iṣūn dīptān kāyatrāṇavibhedakān
kṛṣṇaś ciccheda bāṇais tān bāṇena prahitān śarān
bibheda keśavaṃ bāṇo bāṇaṃ vivyādha cakrabhṛt //

5.33.33

mumucāte tathāstrāṇi bāṇakṛṣṇau jigīṣayā
parasparaṃ kṣatiparau paramāmarṣiṇau dvija //

5.33.34

chidyamāneṣv aśeṣeṣu śareṣv astre ca sīdati
prācuryeṇa harir bāṇaṃ hantuṃ cakre tato manaḥ //

5.33.35

tato 'rkaśatasaṃghāta tejasaḥ sadṛśadyutiḥ
jagrāha daityacakrārir hariś cakraṃ sudarśanam //

5.33.36

muñcato bāṇanāśāya tac cakraṃ madhuvidviṣaḥ
nagnā daiteyavidyābhūt koṭavī purato hareḥ //

5.33.37

tām agrato harir dṛṣṭvā mīlitākṣaḥ sudarśanam
mumoca bāṇam uddiśya chettuṃ bāhuvanaṃ ripoḥ //

5.33.38

krameṇa tat tu bāhūnāṃ bāṇasyācyutacoditam
chedaṃ cakre 'surāpāsta śastraughakṣapaṇādṛtam //

5.33.39

chinne bāhuvane tat tu karasthaṃ madhusūdanaḥ
mumukṣur bāṇanāśāya vijñātas tripuradviṣā //

5.33.40

sa upetyāha govindaṃ sāmapūrvam umāpatiḥ
vilokya bāṇaṃ dordaṇḍac chedāsṛksrāvavarṣiṇam //

5.33.41

kṛṣṇa kṛṣṇa jagannātha jāne tvāṃ puruṣottamam
pareśaṃ paramātmānam anādinidhanaṃ param //

5.33.42

devatiryaṅmanuṣyeṣu śarīragrahaṇātmikā
līleyaṃ sarvabhūtasya tava ceṣṭopalakṣaṇā //

5.33.43

tat prasīdābhayaṃ dattaṃ bāṇasyāsya mayā prabho
tat tvayā nānṛtaṃ kāryaṃ yan mayā vyāhṛtaṃ vacaḥ //

5.33.44

asmatsaṃśrayavṛddho 'yaṃ nāparādhyas tavāvyaya
mayā dattavaro daityas tatas tvāṃ kṣamayāmy aham //

5.33.45

ity uktaḥ prāha govindaḥ śūlapāṇim umāpatim
prasannavadano bhūtvā gatāmarṣo 'suraṃ prati //

5.33.46

yuṣmaddattavaro bāṇo jīvatām eṣa śaṃkara
tvadvākyagauravād etan mayā cakraṃ nivartitam //

5.33.47

tvayā yad abhayaṃ dattaṃ tad dattam akhilaṃ mayā
matto 'vibhinnam ātmānaṃ draṣṭum arhasi śaṃkara //

5.33.48ab

yo 'haṃ sa tvaṃ jagac cedaṃ sadevāsuramānuṣam //

5.33.48ab*70

matto nānyad aśeṣaṃ yat tat tvaṃ jñātum ihārhasi //

5.33.48cd

avidyāmohitātmānaḥ puruṣā bhinnadarśinaḥ //

5.33.48*71:1

vadanti bhedaṃ paśyanti cāvayor antaraṃ hara //

5.33.48*71:2

prasanno 'haṃ gamiṣyāmi tvaṃ gaccha vṛṣabhadhvaja //

5.33.49

ity uktvā prayayau kṛṣṇaḥ prādyumnir yatra tiṣṭhati
tadbandhaphaṇino neśur garuḍānilaśoṣitāḥ //

5.33.50

tato 'niruddham āropya sapatnīkaṃ garutmati
ājagmur dvārakāṃ rāma kārṣṇidāmodarāḥ purīm //

5.33.50*72:1

putrapautraiḥ parivṛtas tatra reme janārdanaḥ //

5.33.50*72:2

devībhiḥ satataṃ vipra bhūbhārataraṇecchayā //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc