Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 5.34

cakre karma mahac chaurir bibhrāṇo mānuṣīṃ tanum
jigāya śakraṃ śarvaṃ ca sarvān devāṃś ca līlayā //

yac cānyad akarot karma divyaceṣṭāvidhānakṛt
tat kathyatāṃ mahābhāga paraṃ kautūhalaṃ hi me //

gadato mama viprarṣe śrūyatām idam ādarāt
narāvatāre kṛṣṇena dagdhā vārāṇasī yathā //

pauṇḍrako vāsudevas tu vāsudevo 'bhavad bhuvi
avatīrṇas tvam ity ukto janair ajñānamohitaiḥ //

sa mene vāsudevo 'ham avatīrṇo mahītale
naṣṭasmṛtis tataḥ sarvaṃ viṣṇucihnam acīkarat //

dūtaṃ ca preṣayām āsa kṛṣṇāya sumahātmane
tyaktvā cakrādikaṃ cihnaṃ madīyaṃ nāma cātmanaḥ //

vāsudevātmakaṃ mūḍha muktvā garvaṃ viśeṣataḥ
ātmano jīvitārthāya tato me praṇatiṃ vraja //

ity uktaḥ saṃprahasyainaṃ dūtaṃ prāha janārdanaḥ
nijacihnam ahaṃ cakraṃ samutsrakṣye tvayīti vai //

vācyaś ca pauṇḍrako gatvā tvayā dūta vaco mama
jñātas tvadvākyasadbhāvo yat kāryaṃ tad vidhīyatām //

gṛhītacihna evāham āgamiṣyāmi te puram
samutsrakṣyāmi te cakraṃ nijacihnam asaṃśayam //

ājñāpūrvaṃ ca yad idam āgaccheti tvayoditam
saṃpādayiṣye śvas tubhyaṃ tad apy eṣo 'vilambitam //

śaraṇaṃ te samabhyetya kartāsmi nṛpate tathā
yathā tvatto bhayaṃ bhūyo na me kiṃcid bhaviṣyati //

ity ukte 'pagate dūte saṃsmṛtyābhyāgataṃ hariḥ
garutmantam athāruhya tvaritaṃ tatpuraṃ yayau //

tasyāpi keśavodyogaṃ śrutvā kāśipatis tadā
sarvasainyaparīvāraḥ pārṣṇigrāha upāyayau //

tato balena mahatā kāśirājabalena ca
pauṇḍrako vāsudevo 'sau keśavābhimukhaṃ yayau //

taṃ dadarśa harir dūrād udārasyandane sthitam
cakrahastaṃ gadākhaḍga bāhuṃ pāṇigatāmbujam //

sragdharaṃ dhṛtaśārṅgaṃ ca suparṇaracitadhvajam
vakṣaḥsthale kṛtaṃ cāsya śrīvatsaṃ dadṛśe hariḥ //

kirīṭakuṇḍaladharaṃ pītavāsaḥsamanvitam
dṛṣṭvā taṃ bhāvagambhīraṃ jahāsa garuḍadhvajaḥ //

yuyudhe ca balenāsya hastyaśvabalinā dvija
nistriṃśarṣṭigadāśūla śaktikārmukaśālinā //

kṣaṇena śārṅganirmuktaiḥ śarair arividāraṇaiḥ
gadācakranipātaiś ca sūdayām āsa tadbalam //

kāśirājabalaṃ caiva kṣayaṃ nītvā janārdanaḥ
uvāca pauṇḍrakaṃ mūḍham ātmacihnopalakṣaṇam //

pauṇḍrakoktaṃ tvayā yat tu dūtavaktreṇa māṃ prati
samutsṛjeti cihnāni tat te saṃpādayāmy aham //

cakram etat samutsṛṣṭaṃ gadeyaṃ te visarjitā
garutmān eṣa nirdiṣṭaḥ samārohatu te dhvajam //

ity uccārya vimuktena cakreṇāsau vidāritaḥ
pothito gadayā bhagno garutmāṃś ca garutmatā //

tato hāhākṛte loke kāśīnām adhipo balī
yuyudhe vāsudevena mitrasyāpacitau sthitaḥ //

tataḥ śārṅgadhanurmuktaiś chittvā tasya śaraiḥ śiraḥ
kāśipuryāṃ sa cikṣepa kurvaṃl lokasya vismayam //

hatvā ca pauṇḍrakaṃ śauriḥ kāśirājaṃ ca sānugam
punar dvāravatīṃ prāpto reme svargagato yathā //

tacchiraḥ patitaṃ dṛṣṭvā tatra kāśipateḥ pure
janaḥ kim etad ity āha kenety atyantavismitaḥ //

jñātvā taṃ vāsudevena hataṃ tasya sutas tataḥ
purohitena sahitas toṣayām āsa śaṃkaram //

avimukte mahākṣetre toṣitas tena śaṃkaraḥ
varaṃ vṛṇīṣveti tadā taṃ provāca nṛpātmajam //

sa vavre bhagavan kṛtyā pitṛhantur vadhāya me
samuttiṣṭhatu kṛṣṇasya tvatprasādān maheśvara //

evaṃ bhaviṣyatīty ukte dakṣiṇāgner anantaram
mahākṛtyā samuttasthau tasyaivāgniniveśanāt //

tato jvālākarālāsyā jvalatkeśakalāpikā
kṛṣṇa kṛṣṇeti kupitā kṛtyā dvāravatīṃ yayau //

tām avekṣya janas trāsa vicalallocano mune
yayau śaraṇyaṃ jagatāṃ śaraṇaṃ madhusūdanam //

kāśirājasuteneyam ārādhya vṛṣabhadhvajam
utpāditā mahākṛtyety avagamyātha cakriṇā //

jahi kṛtyām imām ugrāṃ vahnijvālājaṭākulām
cakram utsṛṣṭam akṣeṣu krīḍāsaktena līlayā //

tadagnimālājaṭila jvālodgārātibhīṣaṇām
kṛtyām anujagāmāśu viṣṇucakraṃ sudarśanam //

cakrapratāpavidhvastā kṛtyā māheśvarī tadā
nanāśa veginī vegāt tad apy anujagāma tām //

kṛtyā vārāṇasīm eva praviveśa tvarānvitā
viṣṇucakrapratihata prabhāvā munisattama //

tataḥ kāśibalaṃ bhūri pramathānāṃ tathā balam
samastaśastrāstrayutaṃ cakrasyābhimukhaṃ yayau //

śastrāstramokṣacaturaṃ dagdhvā tad balam ojasā
kṛtyāgarbhām aśeṣāṃ tāṃ tadā vārāṇasīṃ purīm //

sabhūbhṛdbhṛtyapaurāṃ tu sāśvamātaṅgamānavām
aśeṣakośakoṣṭhāṃ tāṃ durnirīkṣyāṃ surair api //

jvālāpariṣkṛtāśeṣa gṛhaprākāracatvarām
dadāha tad dhareś cakraṃ sakalām eva tāṃ purīm //

akṣīṇāmarṣam atyalpa sādhyasādhanasaspṛham
tac cakraṃ prasphuraddīpti viṣṇor abhyāyayau karam //