Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 5.29

dvāravatyāṃ tataḥ śauriṃ śakras tribhuvaneśvaraḥ
ājagāmātha maitreya mattairāvatapṛṣṭhagaḥ //

praviśya dvārakāṃ so 'tha sametya hariṇā tataḥ
kathayām āsa daityasya narakasya viceṣṭitam //

tvayā nāthena devānāṃ manuṣyatve 'pi tiṣṭhatā
praśamaṃ sarvaduḥkhāni nītāni madhusūdana //

tapasvijananāśāya so 'riṣṭo dhenukas tathā
pravṛtto yas tathā keśī te sarve nihatās tvayā //

kaṃsaḥ kuvalayāpīḍaḥ pūtanā bālaghātinī
nāśaṃ nītās tvayā sarve ye 'nye jagadupadravāḥ //

yuṣmaddordaṇḍasadbuddhi paritrāte jagattraye
yajviyajñāṃśasaṃprāptyā tṛptiṃ yānti divaukasaḥ //

so 'haṃ sāmpratam āyāto yannimittaṃ janārdana
tac chrutvā tatpratīkāra prayatnaṃ kartum arhasi //

bhaumo 'yaṃ narako nāma prāgjyotiṣapureśvaraḥ
karoti sarvabhūtānām upaghātam ariṃdama //

devasiddhāsurādīnāṃ nṛpāṇāṃ ca janārdana
hṛtvā hi so 'suraḥ kanyā rurodha nijamandire //

chatraṃ yat salilasrāvi taj jahāra pracetasaḥ
mandarasya tathā śṛṅgaṃ hṛtavān maṇiparvatam //

amṛtasrāviṇī divye manmātuḥ kṛṣṇa kuṇḍale
jahāra so 'suro 'dityā vāñchaty airāvataṃ gajam //

durnītam etad govinda mayā tasya tavoditam
yad atra pratikartavyaṃ tat svayaṃ parimṛśyatām //

iti śrutvā smitaṃ kṛtvā bhagavān devakīsutaḥ
gṛhītvā vāsavaṃ haste samuttasthau varāsanāt //

cintayām āsa ca vibhur manasā pannagāśanam //

saṃcintitam upāruhya garuḍaṃ gaganecaram
satyabhāmāṃ samāropya yayau prāgjyotiṣaṃ puram //

āruhyairāvataṃ nāgaṃ śakro 'pi tridiśālayam
tato jagāma maitreya paśyatāṃ dvārakaukasām //

prāgjyotiṣapurasyāsīt samantāc chatayojanam
ācitā mauravaiḥ pāśaiḥ kṣurāntair bhūr dvijottama //

tāṃś ciccheda hariḥ pāśān kṣiptvā cakraṃ sudarśanam
tato muruḥ samuttasthau taṃ jaghāna ca keśavaḥ //

muros tu tanayān sapta sahasrāṃs tāṃs tato hariḥ
cakradhārāgninirdagdhāṃś cakāra śalabhān iva //

hatvā muruṃ hayagrīvaṃ tathā pañcajanaṃ dvija
prāgjyotiṣapuraṃ dhīmāṃs tvarāvān samupādravat //

narakeṇāsya tatrābhūn mahāsainyena saṃyugaḥ
kṛṣṇasya yatra govindo jaghne daityān sahasraśaḥ //

śastrāstravarṣaṃ muñcantaṃ taṃ bhaumaṃ narakaṃ balī
kṣiptvā cakraṃ dvidhā cakre cakrī daiteyacakrahā //

hate tu narake bhūmir gṛhītvāditikuṇḍale
upatasthe jagannāthaṃ vākyaṃ cedam athābravīt //

yadāham uddhṛtā nātha tvayā sūkaramūrtinā
tvatsparśasaṃbhavaḥ putras tadāyaṃ mayy ajāyata //

so 'yaṃ tvayaiva datto me tvayaiva vinipātitaḥ
gṛhāṇa kuṇḍale ceme pālayāsya ca saṃtatim //

bhārāvataraṇārthāya mamaiva bhagavān imam
aṃśena lokam āyātaḥ prasādasumukhaḥ prabho //

tvaṃ kartā ca vikartā ca saṃhartā prabhavo 'pyayaḥ
jagatāṃ tvaṃ jagadrūpaḥ stūyate 'cyuta kiṃ tava //

vyāpī vyāpyaḥ kriyā kartā kāryaṃ ca bhagavān yadā
sarvabhūtātmabhūtasya stūyate tava kiṃ tadā //

paramātmā tvam ātmā ca bhūtātmā cāvyayo bhavān
yadā tadā stutir nāsti kimarthā te pravartate //

prasīda sarvabhūtātman narakeṇa kṛtaṃ hi yat
tat kṣamyatām adoṣāya tvatsutaḥ sa nipātitaḥ //

tatheti coktvā dharaṇīṃ bhagavān bhūtabhāvanaḥ
ratnāni narakāvāsāj jagrāha munisattama //

kanyāpure sa kanyānāṃ ṣoḍaśātulavikramaḥ
śatādhikāni dadṛśe sahasrāṇi mahāmune //

caturdaṃṣṭrān gajāṃś cogrān ṣaṭsahasrān sa dṛṣṭavān
kāmbojānāṃ tathāśvānāṃ niyutāny ekaviṃśatim //

kanyās tāś ca tathā nāgāṃs tāṃś cāśvān dvārakāṃ purīm
preṣayām āsa govindaḥ sadyo narakakiṃkaraiḥ //

dadṛśe vāruṇaṃ chatraṃ tathaiva maṇiparvatam
āropayām āsa harir garuḍe patageśvare //

āruhya ca svayaṃ kṛṣṇaḥ satyabhāmāsahāyavān
adityāḥ kuṇḍale dātuṃ jagāma tridivālayam //