Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 3.6
sāmavedataroḥ śākhā vyāsaśiṣyaḥ sa jaiminiḥ
krameṇa yena maitreya bibheda śṛṇu tan mama //
ṛgyajuḥśākhiśākho 'yaṃ śākhāsaṃkhyyā prapañcitā //
sāmātharvapurāṇoktaṃ śākhāsaṃjñātha kathyate //
sumantus tasya putro 'bhūt sukarmāsyāpy abhūt sutaḥ
adhītavantāv ekaikāṃ saṃhitāṃ tau mahāmunī //
sāhasraṃ saṃhitābhedaṃ sukarmā tatsutas tataḥ
cakāra taṃ ca tacchiṣyau jagṛhāte mahāvratau //
putram adhyāpayām āsa sumantum atha jaiminiḥ //
sumantuś capi sumulaṃ putram adhyāpayan muniḥ //
hiraṇyanābhaḥ kausalyaḥ pauṣpiñjiś ca dvijottama
udīcyāḥ sāmagāḥ śiṣyās tasya pañcadaśa smṛtāḥ //
hiraṇyanābhāt tāvatyaḥ saṃhitā yair dvijottamaiḥ
gṛhītās te 'pi cocyante paṇḍitaiḥ prācyasāmagāḥ //
lokākṣiḥ kuthumiś caiva kuṣīdī lāṅgalis tathā
pauṣpiñjiśiṣyās tadbhedaiḥ saṃhitā bahulīkṛtāḥ //
hiraṇyanābhaśiṣyaś ca caturviṃśatisaṃhitāḥ
provāca kṛtināmāsau śiṣyebhyaḥ sumahāmatiḥ //
taiś cāpi sāmavedo 'sau śākhābhir bahulīkṛtaḥ
atharvaṇām atho vakṣye saṃhitānāṃ samuccayam
atharvavedaṃ sa muniḥ sumantur amitadyutiḥ //
śiṣyam adhyāpayām āsa kabandhaṃ so 'pi taṃ dvidhā
kṛtvā tu devadarśāya tathā pathyāya dattavān //
devadarśasya śiṣyās tu maudgo brahmabalis tathā
śaulkāyaniḥ pippalādas tathānyo munisattama //
pathyasyāpi trayaḥ śiṣyāḥ kṛtā yair dvija saṃhitāḥ
jājaliḥ kumudādiś ca tṛtīyaḥ śaunako dvija //
śaunakas tu dvidhā kṛtvā dadāv ekāṃ tu babhrave
dvitīyāṃ saṃhitāṃ prādāt saindhavāya ca saṃjñine //
saindhavān muñjakeśaś ca 'bhinad vedaṃ dvidhā punaḥ
nakṣatrakalpo vedānāṃ saṃhitānāṃ tathaiva ca //
caturthaḥ syād āṅgirasaḥ śāntikalpaś ca pañcamaḥ
śreṣṭhās tv atharvaṇām ete saṃhitānāṃ vikalpakāḥ //
ākhyānaiś cāpy upākhyānair gāthābhiḥ kalpaśuddhibhiḥ
purāṇasaṃhitāṃ cakre purāṇārthaviśāradaḥ //
svayaṃ dṛṣṭvārthakathanaṃ prāhur ākhyānakaṃ budhāḥ //
śrutasyārthasya kathanam upākhyānaṃ pracakṣate //
prakhyāto vyāsaśiṣyo 'bhūt sūto vai romaharṣaṇaḥ
purāṇasaṃhitāṃ tasmai dadau vyāso mahāmuniḥ //
sumatiś cāgnivarcāś ca mitrāyuḥ śāṃśapāyanaḥ
akṛtavraṇo 'tha sāvarṇiḥ ṣaṭ śiṣyās tasya cābhavan //
kāśyapaḥ saṃhitākartā sāvarṇiḥ śāṃśapāyanaḥ
romaharṣaṇikā cānyā tisṝṇāṃ mūlasaṃhitā //
catuṣṭayenāpy etena saṃhitānām idaṃ mune //
ādyaṃ sarvapurāṇānāṃ purāṇaṃ brāhmam ucyate
aṣṭādaśa purāṇāni purāṇajñāḥ pracakṣate //
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā
tathānyaṃ nāradīyaṃ ca mārkaṇḍeyaṃ ca saptamam //
āgneyam aṣṭamaṃ caiva bhaviṣyaṃ navamaṃ tathā
daśamaṃ brahmavaivartaṃ laiṅgam ekādaśaṃ smṛtam //
vārāhaṃ dvādaśaṃ caiva skāndaṃ cātra trayodaśam
caturdaśaṃ vāmanaṃ ca kaurmaṃ pañcadaśaṃ smṛtam
mātsyaṃ ca gāruḍaṃ caiva brahmāṇḍaṃ ca tataḥ param //
mahāpurāṇāny etāni hy aṣṭādaśa mahāmune //
tathā copapurāṇāni munibhiḥ kathitāni ca //
sargaś ca pratisargaś ca vaṃśo manvantarāṇi ca
sarveṣv eteṣu kathyante vaṃśānucaritaṃ ca yat //
yad etat tava maitreya purāṇaṃ kathyate mayā
etad vaiṣṇavasaṃjñaṃ vai pādmasya samanantaram //
sarge ca pratisarge ca vaṃśamanvantarādiṣu
kathyate bhagavān viṣṇur aśeṣeṣv eva sattama //
aṅgāni caturo vedā mīmāṃsā nyāyavistaraḥ
purāṇaṃ dharmaśāstraṃ ca vidyā hy etāś caturdaśa //
āyurvedo dhanurvedo gāndharvaś caiva te trayaḥ
arthaśāstraṃ caturthaṃ tu vidyā hy aṣṭādaśaiva tāḥ //
jñeyā brahmarṣayaḥ pūrvaṃ tebhyo devarṣayaḥ punaḥ
rājarṣayaḥ punas tebhya ṛṣiprakṛtayas trayaḥ //
iti śākhāḥ samākhyātāḥ śākhābhedās tathaiva ca
kartāraś caiva śākhānāṃ bhedahetus tathoditaḥ //
sarvamanvantareṣv evaṃ śākhābhedāḥ samāḥ smṛtāḥ //
prājāpatyā śrutir nityā tadvikalpās tv ime dvija //
etat tavoditaṃ sarvaṃ yat pṛṣṭo 'ham iha tvayā
maitreya vedasaṃbaddhaṃ kim anyat kathayāmi te //
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0