Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 3.5
yajurvedataroḥ śākhāḥ saptaviṃśan mahāmatiḥ
vaiśampāyananāmāsau vyāsaśiṣyaś cakāra vai //
śiṣyebhyaḥ pradadau tāś ca jagṛhus te 'py anukramāt //
yājñavalkyas tu tasyābhūd brahmarātasuto dvija
śiṣyaḥ paramadharmajño guruvṛttiparaḥ sadā //
ṛṣir yo 'dya mahāmerau samājenāgamiṣyati
tasya vai saptarātrāt tu brahmahatyā bhaviṣyati //
pūrvam evaṃ munigaṇaiḥ samayo 'bhūt kṛto dvija
vaiśampāyana ekas tu taṃ vyatikrāntavāṃs tadā //
svasrīyaṃ bālakaṃ so 'tha padā spṛṣṭam aghātayat //
śiṣyān āha ca bhoḥ śiṣyā brahmahatyāpahaṃ vratam
caradhvaṃ matkṛte sarve na vicāryam idaṃ tathā //
athāha yājñavalkyas taṃ kim ebhir bhagavan dvijaiḥ
kleśitair alpatejobhiś cariṣye 'ham idaṃ vratam //
tataḥ kruddho guruḥ prāha yājñavalkyaṃ mahāmatiḥ
mucyatāṃ yat tvayādhītaṃ matto viprāvamānaka //
nistejaso vadasy etān yas tvaṃ brāhmaṇapuṃgavān
tena śiṣyeṇa nārtho 'sti mamājñābhaṅgakāriṇā //
yājñavalkyas tataḥ prāha bhaktyaitat te mayoditam
mamāpy alaṃ tvayādhītaṃ yan mayā tad idaṃ dvija //
ity uktvā rudhirāktāni sarūpāṇi yajūṃṣi saḥ
chardayitvā dadau tasmai yayau ca svecchayā muniḥ //
yajūṃṣy atha visṛṣṭāni yājñavalkyena vai dvija
jagṛhus tittirībhūtvā taittirīyās tu te tataḥ //
brahmahatyā vrataṃ cīrṇaṃ guruṇā coditais tu yaiḥ
carakādhvaryavas te tu caraṇān munisattama //
yājñavalkyo 'pi maitreya prāṇāyāmaparāyaṇaḥ
tuṣṭāva praṇataḥ sūryaṃ yajūṃṣy abhilaṣaṃs tataḥ //
namaḥ savitre dvārāya mukter amitatejase
ṛgyajuḥsāmabhūtāya trayīdhāmavate namaḥ //
namo 'gnīṣomabhūtāya jagataḥ kāraṇātmane
bhāskarāya paraṃ tejaḥ sauṣumṇam uru bibhrate //
kalākāṣṭhānimeṣādi kālajñānātmane namaḥ
dhyeyāya viṣṇurūpāya paramākṣararūpiṇe //
bibharti yaḥ suragaṇān āpyāyenduṃ svaraśmibhiḥ
svadhāmṛtena ca pitṝṃs tasmai tṛptyātmane namaḥ //
namo 'gnīsomabhūtāya sarvasiddhikarāya ca //
himāmbugharmavṛṣṭīnāṃ kartā bhartā ca yaḥ prabhuḥ
tasmai trikālabhūtāya namaḥ sūryāya vedhase //
apahanti tamo yaś ca jagato 'sya jagatpatiḥ
sattvadhāmadharo devo namas tasmai vivasvate //
satkarmayogyo na jano naivāpaḥ śaucakāraṇam
yasminn anudite tasmai namo devāya bhāsvate //
spṛṣṭo yadaṃśubhir lokaḥ kriyāyogyo 'bhijāyate
pavitratākāraṇāya tasmai śuddhātmane namaḥ //
namaḥ savitre sūryāya bhāskarāya vivasvate
ādityāyādibhūtāya devādīnāṃ namo namaḥ //
hiraṇmayaṃ rathaṃ yasya ketavo 'mṛtadhāriṇaḥ
vahanti bhuvanāloka cakṣuṣas taṃ namāmy aham //
ity evamādibhis tena stūyamānaḥ stavai raviḥ
vājirūpadharaḥ prāha vrīyatām iti vāñchitam //
yājñavalkyas tadā prāha praṇipatya divākaram
yajūṃṣi tāni me dehi yāni santi na me gurau //
evam ukto dadau tasmai yajūṃṣi bhagavān raviḥ
ayātayāmasaṃjñāni yāni vetti na tadguruḥ //
yajūṃṣi yair adhītāni tāni viprair dvijottama
vājinas te samākhyātāḥ sūryo 'śvaḥ so 'bhavad yataḥ //
śākhābhedās tu teṣāṃ vai daśa pañca ca vājinām
kaṇvādyāḥ sumahābhāgā yājñavalkyapravartitāḥ //
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0