Language

ENहिગુ
Scripture Library

Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 3.3

3.3.1

jñātam etan mayā tvatto yathā sarvam idaṃ jagat
viṣṇur viṣṇau viṣṇutaś ca na paraṃ vidyate tataḥ //

3.3.2

etat tu śrotum icchāmi vyastā vedā mahātmanā
vedavyāsasvarūpeṇa yathā tena yuge yuge //

3.3.3

yasmin yasmin yuge vyāso yo ya āsīn mahāmune
taṃ tam ācakṣva bhagavañ śākhābhedāṃś ca me vada //

3.3.4

vedadrumasya maitreya śākhābhedaiḥ sahasraśaḥ
na śakyo vistaro vaktuṃ saṃkṣepeṇa śṛṇuṣva tam //

3.3.5

dvāpare dvāpare viṣṇur vyāsarūpī mahāmune
vedam ekaṃ sa bahudhā kurute jagato hitaḥ //

3.3.6

vīryaṃ tejo balaṃ cālpaṃ manuṣyāṇām avekṣya ca
hitāya sarvabhūtānāṃ vedabhedān karoti saḥ //

3.3.7

yayā sa kurute tanvā vedam ekaṃ pṛthak prabhuḥ
vedavyāsābhidhānā tu sā mūrtir madhuvidviṣaḥ //

3.3.8

yasmin manvantare ye ye vyāsās tāṃs tān nibodha me
yathā ca bhedaḥ śākhānāṃ vyāsena kriyate mune //

3.3.9

aṣṭāviṃśatikṛtvo vai vedo vyasto maharṣibhiḥ
vaivasvate 'ntare tasmin dvāpareṣu punaḥ punaḥ //

3.3.10

vedavyāsā vyatītā ye aṣṭāviṃśati sattama
caturdhā yaiḥ kṛto vedo dvāpareṣu punaḥ punaḥ //

3.3.11

dvāpare prathame vyastāḥ svayaṃ vedāḥ svayaṃbhuvā
dvitīye dvāpare caiva vedavyāsaḥ prajāpatiḥ //

3.3.12

tṛtīye cośanā vyāsaś caturthe ca bṛhaspatiḥ
savitā pañcame vyāso mṛtyuḥ ṣaṣṭhe smṛtaḥ prabhuḥ //

3.3.13

saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaś cāṣṭame smṛtaḥ
sārasvataś ca navame tridhāmā daśame smṛtaḥ //

3.3.14

ekādaśe tu trivṛṣā bhāradvājas tataḥ param
trayodaśe cāntarikṣo varṇī cāpi caturdaśe //

3.3.15

trayyāruṇaḥ pañcadaśe ṣoḍaśe tu dhanaṃjayaḥ
kratuṃjayaḥ saptadaśe ṛṇajyo 'ṣṭādaśe smṛtaḥ //

3.3.16

tato vyāso bharadvājo bharadvājāt tu gautamaḥ
gautamād uttamo vyāso haryātmā yo 'bhidhīyate //

3.3.17

atha haryātmano venaḥ smṛto vājaśravās tu yaḥ
somaḥ śuṣmāyaṇas tasmāt tṛṇabindur iti smṛtaḥ //

3.3.18

ṛkṣo 'bhūd bhārgavas tasmād vālmīkir yo 'bhidhīyate
tasmād asmatpitā śaktir vyāsas tasmād ahaṃ mune //

3.3.19

jātukarṇo 'bhavan mattaḥ kṛṣṇadvaipāyanas tataḥ
aṣṭāviṃśatir ity ete vedavyāsāḥ purātanāḥ //

3.3.20

eko vedaś caturdhā tu yaiḥ kṛto dvāparādiṣu //

3.3.21

bhaviṣye dvāpare cāpi drauṇir vyāso bhaviṣyati
vyatīte mama putre 'smin kṛṣṇadvaipāyane munau //

3.3.22

dhruvam ekākṣaraṃ brahma om ity evaṃ vyavasthitam
bṛhatvād bṛṃhaṇatvāc ca tad brahmety abhidhīyate //

3.3.23

praṇavāvasthitaṃ nityaṃ bhūr bhuvaḥ svar itīryate
ṛgyajuḥsāmātharvāṇaṃ yat tasmai brahmaṇe namaḥ //

3.3.24

jagataḥ pralayotpattau yat tat kāraṇasaṃjñitam
mahataḥ paramaṃ guhyaṃ tasmai subrahmaṇe namaḥ //

3.3.25

agādhāpāram akṣayyaṃ jagatsaṃmohanālayam
saṃprakāśapravṛttibhyāṃ puruṣārthaprayojanam //

3.3.26

sāṃkhyajñānavatāṃ niṣṭhā gatiḥ śamadamātmanām
yat tad avyaktam amṛtaṃ pravṛttir brahma śāśvatam //

3.3.27

pradhānam ātmayoniś ca guhāsattvaṃ ca śabdyate
avibhāgaṃ tathā śukram akṣaraṃ bahudhātmakam //

3.3.28

paramabrahmaṇe tasmai nityam eva namo namaḥ
yad rūpaṃ vāsudevasya paramātmasvarūpiṇaḥ //

3.3.29

etad brahma tridhābhedam abhedam api sa prabhuḥ
sarvabhūteṣv abhedo 'sau bhidyate bhinnabuddhibhiḥ //

3.3.30

sa ṛṅmayaḥ sāmamayaḥ sarvātmā sa yajurmayaḥ
ṛgyajuḥsāmasārātmā sa evātmā śarīriṇām //

3.3.31

sa bhidyate vedamayaḥ sa vedaṃ karoti bhedair bahubhiḥ saśākham
śākhāpraṇetā sa samastaśākhā jñānasvarūpo bhagavān anantaḥ //

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc