Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 3.3
jñātam etan mayā tvatto yathā sarvam idaṃ jagat
viṣṇur viṣṇau viṣṇutaś ca na paraṃ vidyate tataḥ //
etat tu śrotum icchāmi vyastā vedā mahātmanā
vedavyāsasvarūpeṇa yathā tena yuge yuge //
yasmin yasmin yuge vyāso yo ya āsīn mahāmune
taṃ tam ācakṣva bhagavañ śākhābhedāṃś ca me vada //
vedadrumasya maitreya śākhābhedaiḥ sahasraśaḥ
na śakyo vistaro vaktuṃ saṃkṣepeṇa śṛṇuṣva tam //
dvāpare dvāpare viṣṇur vyāsarūpī mahāmune
vedam ekaṃ sa bahudhā kurute jagato hitaḥ //
vīryaṃ tejo balaṃ cālpaṃ manuṣyāṇām avekṣya ca
hitāya sarvabhūtānāṃ vedabhedān karoti saḥ //
yayā sa kurute tanvā vedam ekaṃ pṛthak prabhuḥ
vedavyāsābhidhānā tu sā mūrtir madhuvidviṣaḥ //
yasmin manvantare ye ye vyāsās tāṃs tān nibodha me
yathā ca bhedaḥ śākhānāṃ vyāsena kriyate mune //
aṣṭāviṃśatikṛtvo vai vedo vyasto maharṣibhiḥ
vaivasvate 'ntare tasmin dvāpareṣu punaḥ punaḥ //
vedavyāsā vyatītā ye aṣṭāviṃśati sattama
caturdhā yaiḥ kṛto vedo dvāpareṣu punaḥ punaḥ //
dvāpare prathame vyastāḥ svayaṃ vedāḥ svayaṃbhuvā
dvitīye dvāpare caiva vedavyāsaḥ prajāpatiḥ //
tṛtīye cośanā vyāsaś caturthe ca bṛhaspatiḥ
savitā pañcame vyāso mṛtyuḥ ṣaṣṭhe smṛtaḥ prabhuḥ //
saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaś cāṣṭame smṛtaḥ
sārasvataś ca navame tridhāmā daśame smṛtaḥ //
ekādaśe tu trivṛṣā bhāradvājas tataḥ param
trayodaśe cāntarikṣo varṇī cāpi caturdaśe //
trayyāruṇaḥ pañcadaśe ṣoḍaśe tu dhanaṃjayaḥ
kratuṃjayaḥ saptadaśe ṛṇajyo 'ṣṭādaśe smṛtaḥ //
tato vyāso bharadvājo bharadvājāt tu gautamaḥ
gautamād uttamo vyāso haryātmā yo 'bhidhīyate //
atha haryātmano venaḥ smṛto vājaśravās tu yaḥ
somaḥ śuṣmāyaṇas tasmāt tṛṇabindur iti smṛtaḥ //
ṛkṣo 'bhūd bhārgavas tasmād vālmīkir yo 'bhidhīyate
tasmād asmatpitā śaktir vyāsas tasmād ahaṃ mune //
jātukarṇo 'bhavan mattaḥ kṛṣṇadvaipāyanas tataḥ
aṣṭāviṃśatir ity ete vedavyāsāḥ purātanāḥ //
eko vedaś caturdhā tu yaiḥ kṛto dvāparādiṣu //
bhaviṣye dvāpare cāpi drauṇir vyāso bhaviṣyati
vyatīte mama putre 'smin kṛṣṇadvaipāyane munau //
dhruvam ekākṣaraṃ brahma om ity evaṃ vyavasthitam
bṛhatvād bṛṃhaṇatvāc ca tad brahmety abhidhīyate //
praṇavāvasthitaṃ nityaṃ bhūr bhuvaḥ svar itīryate
ṛgyajuḥsāmātharvāṇaṃ yat tasmai brahmaṇe namaḥ //
jagataḥ pralayotpattau yat tat kāraṇasaṃjñitam
mahataḥ paramaṃ guhyaṃ tasmai subrahmaṇe namaḥ //
agādhāpāram akṣayyaṃ jagatsaṃmohanālayam
saṃprakāśapravṛttibhyāṃ puruṣārthaprayojanam //
sāṃkhyajñānavatāṃ niṣṭhā gatiḥ śamadamātmanām
yat tad avyaktam amṛtaṃ pravṛttir brahma śāśvatam //
pradhānam ātmayoniś ca guhāsattvaṃ ca śabdyate
avibhāgaṃ tathā śukram akṣaraṃ bahudhātmakam //
paramabrahmaṇe tasmai nityam eva namo namaḥ
yad rūpaṃ vāsudevasya paramātmasvarūpiṇaḥ //
etad brahma tridhābhedam abhedam api sa prabhuḥ
sarvabhūteṣv abhedo 'sau bhidyate bhinnabuddhibhiḥ //
sa ṛṅmayaḥ sāmamayaḥ sarvātmā sa yajurmayaḥ
ṛgyajuḥsāmasārātmā sa evātmā śarīriṇām //
sa bhidyate vedamayaḥ sa vedaṃ karoti bhedair bahubhiḥ saśākham
śākhāpraṇetā sa samastaśākhā jñānasvarūpo bhagavān anantaḥ //
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0