Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 1.8

kathitas tāmasaḥ sargo brahmaṇas te mahāmune
rudrasargaṃ pravakṣyāmi tan me nigadataḥ śṛṇu //

kalpādāv ātmanas tulyaṃ sutaṃ pradhyāyatas tataḥ
prādur āsīt prabhor aṅke kumāro nīlalohitaḥ //

rudan vai susvaraṃ so 'tha dravaṃś ca dvijasattama
kiṃ rodiṣīti taṃ brahmā rudantaṃ pratyuvāca ha //

nāma dehīti taṃ so 'tha pratyuvāca prajāpatiḥ
rudras tvaṃ deva nāmnāsi mā rodīr dhairyam āvaha
evam uktaḥ punaḥ so 'tha saptakṛtvo ruroda vai //

tato 'nyāni dadau tasmai sapta nāmāni sa prabhuḥ
sthānāni caiṣām aṣṭānāṃ patnīḥ putrāṃś ca vai vibhuḥ //

bhavaṃ śarvam atheśānaṃ tathā paśupatiṃ dvija
bhīmam ugraṃ mahādevam uvāca sa pitāmahaḥ //

cakre nāmāny athaitāni sthānāny eṣāṃ cakāra saḥ
sūryo jalaṃ mahī vāyur vahnir ākāśam eva ca
dīkṣito brāhmaṇaḥ soma ity etās tanavaḥ kramāt //

suvarcalā tathaivoṣā vikeśī cāparā śivā
svāhā diśas tathā dīkṣā rohiṇī ca yathākramam //

sūryādīnāṃ naraśreṣṭha rudrādyair nāmabhiḥ saha
patnyaḥ smṛtā mahābhāga tadapatyāni me śṛṇu //

yeṣāṃ sūtiprasūtaiś ca idam āpūritaṃ jagat //

śanaiścaras tathā śukro lohitāṅgo manojavaḥ
skandaḥ svargo 'tha santāno budhaś cānukramāt sutāḥ //

evaṃprakāro rudro 'sau satīṃ bhāryām avindata
dakṣakopāc ca tatyāja sā satī svaṃ kalevaram //

upayeme duhitaraṃ dakṣasyaiva prajāpateḥ //

himavadduhitā sābhūn menāyāṃ dvijasattama
upayeme punaś comām ananyāṃ bhagavān bhavaḥ //

devau dhātṛvidhātārau bhṛgoḥ khyātir asūyata
śriyaṃ ca devadevasya patnī nārāyaṇasya yā //

kṣīrābdhau śrīḥ samutpannā śrūyate 'mṛtamanthane
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannety etad āha kathaṃ bhavān //

nityaivaiṣā jaganmātā viṣṇoḥ śrīr anapāyinī
yathā sarvagato viṣṇus tathaiveyaṃ dvijottama //

artho viṣṇur iyaṃ vāṇī nītir eṣā nayo hariḥ
bodho viṣṇur iyaṃ buddhir dharmo 'sau satkriyā tv iyam //

sraṣṭā viṣṇur iyaṃ sṛṣṭiḥ śrīr bhūmir bhūdharo hariḥ
saṃtoṣo bhagavāṃl lakṣmīs tuṣṭir maitreya śāśvatī //

icchā śrīr bhagavān kāmo yajño 'sau dakṣiṇā tu sā
ājyāhutir asau devī puroḍāśo janārdanaḥ //

patnīśālā mune lakṣmīḥ prāgvaṃśo madhusūdanaḥ
citir lakṣmīr harir yūpa idhmā śrīr bhagavān kuśaḥ //

sāmasvarūpī bhagavān udgītiḥ kamalālayā
svāhā lakṣmīr jagannātho vāsudevo hutāśanaḥ //

śaṃkaro bhagavāñ chaurir gaurī lakṣmīr dvijottama
maitreya keśavaḥ sūryas tatprabhā kamalālayā //

viṣṇuḥ pitṛgaṇaḥ padmā svadhā śāśvatapuṣṭidā
dyauḥ śrīḥ sarvātmako viṣṇur avakāśo 'tivistaraḥ //

śaśāṅkaḥ śrīdharaḥ kāntiḥ śrīs tasyaivānapāyinī
dhṛtir lakṣmīr jagacceṣṭā vāyuḥ sarvatrago hariḥ //

jaladhir dvija govindas tadvelā śrīr mahāmate
lakṣmīsvarūpam indrāṇī devendro madhusūdanaḥ //

yamaś cakradharaḥ sākṣād dhūmorṇā kamalālayā
ṛddhiḥ śrīḥ śrīdharo devaḥ svayam eva dhaneśvaraḥ //

gaurī lakṣmīr mahābhāgā keśavo varuṇaḥ svayam
śrīr devasenā viprendra devasenāpatir hariḥ //

avaṣṭambho gadāpāṇiḥ śaktir lakṣmīr dvijottama
kāṣṭhā lakṣmīr nimeṣo 'sau muhūrto 'sau kalā tu sā //

jyotsnā lakṣmīḥ pradīpo 'sau sarvaḥ sarveśvaro hariḥ
latābhūtā jaganmātā śrīr viṣṇur drumasaṃsthitiḥ //

vibhāvarī śrīr divaso devaś cakragadādharaḥ
varaprado varo viṣṇur vadhūḥ padmavanālayā //

nadasvarūpī bhagavāñ śrīr nadīrūpasaṃsthitā
dhvajaś ca puṇḍarīkākṣaḥ patākā kamalālayā //

tṛṣṇā lakṣmīr jagatsvāmī lobho nārāyaṇaḥ paraḥ
ratirāgau ca dharmajña lakṣmīr govinda eva ca //

kiṃ vātra bahunoktena saṃkṣepeṇedam ucyate //

devatiryaṅmanuṣyeṣu puṃnāmni bhagavān hariḥ
strīnāmni lakṣmīr maitreya nānayor vidyate param //