Viṣṇupurāṇa (critical edition) · Chapter 1.18

tasyaitāṃ dānavāś ceṣṭāṃ dṛṣṭvā daityapater bhayāt
ācacakṣuḥ sa covāca sūdān āhūya satvaraḥ //

he sūdā mama putro 'sāv anyeṣām api durmatiḥ
kumārgadeśiko duṣṭo hanyatām avilambitam //

hālāhalaṃ viṣaṃ tasya sarvabhakṣyeṣu dīyatām
avijñātam asau pāpo vadhyatāṃ mā vicāryatām //

te tathaiva tataś cakruḥ prahlādāya mahātmane
viṣadānaṃ yathājñaptaṃ pitrā tasya mahātmanaḥ //

hālāhalaṃ viṣaṃ ghoram anantoccāraṇena saḥ
abhimantrya sahānnena maitreya bubhuje tadā //

avikāraṃ sa tad bhuktvā prahlādaḥ svasthamānasaḥ
anantakhyātinirvīryaṃ jarayām āsa durviṣam //

tataḥ sūdā bhayatrastā jīrṇaṃ dṛṣṭvā mahāviṣam
daityeśvaram upāgamya praṇipatyedam abruvan //

daityarāja viṣaṃ dattam asmābhir atibhīṣaṇam
jīrṇaṃ tac ca sahānnena prahlādena sutena te //

tvaryatāṃ tvaryatāṃ sadyo he he daityapurohitāḥ
kṛtyāṃ tasya vināśāya utpādayata mā ciram //

sakāśam āgamya tataḥ prahlādasya purohitāḥ
sāmapūrvam athocus te prahlādaṃ vinayānvitam //

jātas trailokyavikhyāta āyuṣman brahmaṇaḥ kule
daityarājasya tanayo hiraṇyakaśipor bhavān //

kiṃ daivaiḥ kim anantena kim anyena tavāśrayaḥ
pitā samastalokānāṃ tvaṃ tathaiva bhaviṣyasi //

tasmāt parityajaināṃ tvaṃ vipakṣastavasaṃhitām
vācyaḥ pitā samastānāṃ gurūṇāṃ paramo guruḥ //

evam etan mahābhāgāḥ ślāghyam etan mahākulam
marīceḥ sakale 'py asmin trailokye nānyathā vadet //

pitā ca mama sarvasmiñ jagaty utkṛṣṭaceṣṭitaḥ
etad apy avagacchāmi satyam atrāpi nānṛtam //

gurūṇām api sarveṣāṃ pitā paramako guruḥ
yad uktaṃ bhrāntis tatrāpi svalpāpi hi na vidyate //

pitā gurur na saṃdehaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ
tatrāpi nāparādhyāmīty evaṃ manasi me sthitam //

yat tv etat kim anantenety uktaṃ yuṣmābhir īdṛśam
ko bravīti yathāyuktaṃ kiṃ tu naitad vaco 'rthavat //

ity uktvā so 'bhavan maunī teṣāṃ gauravayantritaḥ
prahasya ca punaḥ prāha kim anantena sādhv iti //

sādhu bhoḥ kim anantena sādhu bho guravo mama
śrūyatāṃ yad anantena yadi khedaṃ na yāsyatha //

dharmārthakāmamokṣākhyaḥ puruṣārtha udāhṛtaḥ
catuṣṭayam idaṃ yasmāt tasmāt kiṃ kim idaṃ vṛthā //

marīcimiśrair dakṣeṇa tathaivānyair anantataḥ
dharmaḥ prāptas tathaivānyair arthaḥ kāmas tathāparaiḥ //

tattattvavedino bhūtvā jñānadhyānasamādhibhiḥ
avāpur muktim apare puruṣā dhvastabandhanāḥ //

saṃpadaiśvaryamāhātmya jñānasaṃtatikarmaṇām
vimukteś caikato labhyaṃ mūlam ārādhanaṃ hareḥ //

yato dharmārthakāmākhyaṃ vimuktiś ca phalaṃ dvijāḥ
tenāpi hi kim ity evam anantena kim ucyate //

kiṃ vātra bahunoktena bhavanto guravo mama
vadantu sādhu vāsādhu viveko 'smākam alpakaḥ //

bahunātra kim uktena sa eva jagataḥ patiḥ //

sa kartā ca vikartā ca saṃhartā ca hṛdi sthitaḥ //

sa bhoktā bhojyam apy evaṃ sa eva jagadīśvaraḥ //

bhavadbhir etat kṣantavyaṃ bālyād uktaṃ tu yan mayā //

dahyamānas tvam asmābhir agninā bāla rakṣitaḥ
bhūyo na vakṣyasīty evaṃ naivaṃ jñāto 'sy abuddhimān //

yady asmadvacanān moha grāhaṃ na tyakṣyate bhavān
tataḥ kṛtyāṃ vināśāya tava sṛkṣyāma durmate //

kaḥ kena rakṣyate jantur jantuḥ kaḥ kena hanyate
hanti rakṣati caivātmā jagat sarvaṃ carācaram //

karmaṇā jāyate sarvaṃ karmaiva gatisādhanam //

tasmāt sarvaprayatnena sādhu karma samācaret //

ity uktās tena te kruddhā daityarājapurohitāḥ
kṛtyām utpādayām āsur jvālāmālojjvalānanām //

atibhīmā samāgamya pādanyāsakṣatakṣitiḥ
śūlena sā susaṃkruddhā taṃ jaghānātha vakṣasi //

tat tasya hṛdayaṃ prāpya śūlaṃ bālasya dīptimat
jagāma khaṇḍitaṃ bhūmau tatrāpi śatadhābhavat //

yatrānapāyī bhagavān hṛdy āste harir īśvaraḥ
bhaṅgo bhavati vajrasya tatra śūlasya kā kathā //

apāpe tatra pāpaiś ca pātitā daityayājakaiḥ
tān eva sā jaghānāśu kṛtyā nāśaṃ jagāma ca //

kṛtyayā dahyamānāṃs tān vilokya sa mahāmatiḥ
trāhi kṛṣṇety ananteti vadann abhyavapadyata //

sarvavyāpiñ jagadrūpa jagatsraṣṭar janārdana
trāhi viprān imān asmād duḥsahān mantrapāvakāt //

yathā sarveṣu bhūteṣu sarvavyāpī jagadguruḥ
viṣṇur eva tathā sarve jīvantv ete purohitāḥ //

yathā sarvagataṃ viṣṇuṃ manyamāno 'napāyinam
cintayāmy aripakṣe 'pi jīvantv ete tathā dvijāḥ //

ye hantum āgatā dattaṃ yair viṣaṃ yair hutāśanaḥ
yair diggajair ahaṃ kṣuṇṇo daṣṭaḥ sarpaiś ca yair aham //

teṣv ahaṃ mitrapakṣe ca samaḥ pāpo 'smi na kvacit
yathā tenādya satyena jīvantv asurayājakāḥ //

ity uktās tena te sarve saṃspṛṣṭāś ca nirāmayāḥ
samuttasthur dvijā bhūyas taṃ cocuḥ praśrayānvitam //

dīrghāyur apratihato balavīryasamanvitaḥ
putrapautradhanaiśvaryair yukto vatsa bhavottamaḥ //

ity uktvā taṃ tato gatvā yathāvṛttaṃ purohitāḥ
daityarājāya sakalam ācacakṣur mahāmune //