Vishnudharmottara Purana · Chapter 3.276.280

3.276
haṃsa uvāca //
śraddhānvitena manasā yadyatkiñcitsamācaret //
tattadbahuphalaṃ tasya jāyate lokayordvayoḥ //

śraddhāmayo'yaṃ puruṣo yo yacchraddhaḥ sa eva saḥ//
devaśraddhā narā devāḥ kathitā devayājinaḥ

pitṛśraddhāśca pitaro daitye śraddhā diteḥ sutāḥ//
pāpaśraddhāstathā pāpā vijñeyā narakaṅgamāḥ

tasmācchraddhāṃ samāsthāya dharmaṃ dharmī samācaret //
bahudvārasya dharmasya nehāsti viphalā kriyā //
āstikyabhāvamāsthāya naraḥ śraddhāsamanvitaḥ

nityaṃ puṇyāni kurvīta pāpāni parivarjayet //
puṇyaṃ bahuphalaṃ tasya śraddhāmāsthāya yatkṛtam

śraddhā pavitraṃ paramaṃ hi loke śraddhā śarīraṃ puruṣasya coktam //
śraddhāṃ samāsthāya naraśca kṛtvā puṇyāni puṇyāṃ gatimāpnuvanti

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsu śraddhāphalavarṇano nāma ṣaṭsaptatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.277
haṃsa uvāca //
nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ kriyāṅgaṃ malakarṣaṇam //
kriyāsnānaṃ tathā ṣaṣṭhaṃ ṣoḍhā snānaṃ prakīrttitam

nitya naimittikau kāryau uṣṇodakaparodakaiḥ //
tṛtīyaṃ ca parasnānaṃ yaduktaṃ malakarṣaṇam

pañca piṇḍānsamuddhṛtya snātavyaṃ paravāriṇi //
ato' nyathā naraḥ snāto duṣkṛtāṃśena lipyate

snātaḥ śuddhimavāpnoti na tu snānaphalaṃ naraḥ //
uddhṛtya pañca piṇḍāni snāto'pi paravāriṇā //

vahnitaptāmbunā snāto nāpnoti snānajaṃ phalam //
snātaḥ śuddhimavāpnoti karmaṇyaścaiva jāyate

tasmātpuṇyeṣu tīrtheṣu sāgareṣu saraḥsu ca //
saritsvapi ca divyāsu tathā prasravaṇeṣvapi

dharmārthamācaretsnānaṃ tena nāke mahīyate //
toyālābhe tathālasye nityanaimittikāvubhau

malāpakarṣaṇaṃ snānaṃ tṛtīyaṃ ca samācaret //
śuddhimātramavāpnoti taptodakaparodakaiḥ

sravanti rātrau chidrāṇi suptasya puruṣasya tu //
tasmātkalyamathotthāya snānaṃ nityaṃ samācaret

kriyāvaiphalyamāpnoti snānahīnaḥ samācaran //
yathākathañcitkurvīta snānaṃ nityamato budhaḥ

snātastu tarpaṇaṃ kṛtvā devānāṃ pitṛbhiḥ saha//
snāto bhavati dharmātmā nānyathā snāta ucyate

sūtake mṛtake snāto na kuryāttarpaṇakriyām //
mṛtake tarpaṇaṃ kuryānmṛtasyaikasya paṇḍitaḥ

snātaḥ śaucamavāpnoti snānaṃ tuṣṭikaraṃ param //
bāhyamābhyantaraṃ doṣaṃ snānena praṇudatyapi

duḥsvapnaśamanaṃ snānaṃ cāmaṅgalyapraṇāśanam //
maṅgalyajananaṃ mukhyaṃ manaḥśaucakaraṃ param

nāpnoti nārakaṃ duḥkhaṃ nityasnāyī narottamaḥ //
vahnivṛddhikaraṃ snānaṃ snānaṃ saubhāgyavardhanam

alakṣmyāḥ śamanaṃ snānaṃ snānaṃ duritanāśanam //
snātaḥ kriyāsamarthaśca tathā bhavati mānavaḥ

śirasā tu vinā snāto na snātaḥ parikīrtitaḥ //
kalye'samarthaḥ snāne tu prāpte bhojanakarmaṇi

dhruvaṃ samācaretsnānaṃ svargamārgapradarśakama //
śiraḥsnātastu kurvīta divyaṃ pitryaṃ dvijottama

divyapitryāṇi karmāṇi nāsnātastu samācaret //
vināpi tīrthasalilāddaive paitrye ca karmaṇi

sadā samācaretsnānaṃ dehaśuddhikaraṃ param //
snānādeva paraṃ puṇyaṃ tīrthasnātaḥ samaśnute

bhūmiṣṭhantūddhṛtātpuṇyaṃ tasmātprasravaṇodakam //
tasmācca nairjharantoyaṃ nairjharādapi sārasam

sārasādapi nādeyaṃ tasmātsādhuparigraham //
sarvebhyaśca tathā puṇyaṃ kathitaṃ jāhnavījalam

gaṅgāplutāṅgā divi devabhogānbhuktvā ciraṃ prāpya manuṣyabhāvam //
bhavanti loke sukhinaḥ samṛddhā yaśonvitā dharmaparā vidukhāḥ

iti śrīviṣṇudharmottare tṛ० kha० mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsu snānavarṇanonāma saptasaptatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.278
haṃsa uvāca //
japyaṃ siddhikaraṃ loke dvijānāṃ parikīrtitam //
japyena siddhimāpnoti viśeṣeṇa dvijottamāḥ

japyenaiva tu saṃsidhyedbrāhmaṇo nātra saṃśayaḥ //
kuryādanyatra vā kuryānmaitro brāhmaṇa ucyate

dārvāsane sukhāsīnastvatha vāpi kuśāsane //
japyaṃ samāhitaḥ kuryādatha vāpi samutthitaḥ

pūrvottarāśābhimukhaḥ sūryasyābhimukho'pi vā //
darbhapāṇirdvijaśreṣṭhā jñātvā dharmasya niścayam

ṛṣiṃ mantrasya vijñāya cchando daivatameva ca //
viniyogaṃ japaṃ kuryāddhyāyanvai mantradevatām

nātidrutena kartavyaṃ na caivātivilambitam //
varṇānuccārayetsarvāñjapyakāle dvijottamāḥ

mantramāvartayedvidvānyathāśakti hyatandritaḥ //
svādhyāyastu bhavatyuccairupāṃśurjapya ucyate

manasā tu tathā jāpyaṃ tasmādbahuphalaṃ smṛtam //
akṣasūtrastu kartavyo rudrākṣairdvijasattamāḥ

padmākṣairvā mahābhāgāstvatha vā putrajīvakaiḥ //
muktāphalairvidrumeṇa rukmeṇa sphaṭikena vā

kuśāguṇena vā viprāḥ samyaggraṃthimatā satā //
gaṇanaṃ vā tathā kuryātsamyagaṅguliparvabhiḥ

evaṃ kṛtvā dvijā japyamavaśyaṃ mantradevatām //
ārādhya tu tadāpnoti yadyadvāñchati cetasā

japyena siddhimāsādya brahma lokamavāpnuyāt //
japyena mucyate pāpājjapyena tridivaṃ vrajet

japyena mokṣamāpnoti tasmājjapyaparo bhavet //
akāmakāmaṃ japyena dhruvaṃ mokṣamavāpnuyāt

kāmakāmastadāpnoti yaṃ kāmaṃ manasecchati //
saṃsiddhā ṛṣayaḥ sarve japyenaiva dvijottamāḥ

japyaṃ pavitraṃ paramaṃ dvijānāṃ japyena pāpaṃ sakalaṃ jahāti //
japyena lokām̐llabhate tvabhīṣṭāñjapyena mokṣaṃ labhate dvijātiḥ

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsu japyavarṇano nāmāṣṭasaptatyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.279
haṃsa uvāca //
kṛtvā jalanimagnastu mantrajāpaṃ dvijottamāḥ //
phalamakṣayamāpnoti mucyate sarvakilbiṣaiḥ

mantramantarjale japyaṃ dhyāyatā mantradevatām //
naraṃ mocayate pāpānmahāpātakajādapi

antarjalenātha vidhūtapāpā dvijāstu nākaṃ dhruvameva yānti //
jale nimagnena tatastu yatnānmantrasya jāpaḥ puruṣeṇa kāryaḥ

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsvantarjale japya varṇano nāmaikonāśītyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ

3.280
// haṃsa uvāca // //
recakaṃ pūrakaṃ caiva kumbhakaṃ ca tathā dvijāḥ //
ekastryavastho vijñeyaḥ prāṇāyāmo mahāphalaḥ

ādadānastu yaḥ śvāsaṃ maṃtrādhyayanamācaret //
manasā brāhmaṇaśreṣṭhā recakaṃ tatprakīrtitam

śvāsa sandhāraṇaṃ kurvannādadāno na ca tyajan //
pūrakaṃ tadvinirdiṣṭaṃ sarvakalmaṣanāśanam

maṃtrasya devatādhyānaṃ prāṇāyāmaṃ tathā caret //
prāṇāyāmātparaṃ nāsti dvijātīnāṃ tathā tapaḥ

nirodhājjāyate vāyustatastvagniḥ prajāyate //
tatastu salilaṃ dehe pūyate taistribhirnaraḥ

ākeśāgraṃ nakhāgraṃ svaṃ tapsyate paramaṃ tapaḥ //
yastu kuryād dvijaśreṣṭhāḥ prāṇāyāmamatandritaḥ

na tatpuṇyamavāpnoti tīrthānusaraṇāddvijāḥ //
na yajñena tathā kṛcchraiḥ prāṇāyāmādyadāpnuyāt

prāṇāyāmaparā viprāḥ sarvanirdhautakalmaṣāḥ //
tridivaṃ pratipadyante mokṣaṃ vā manasepsitam

prāṇāyāmena naśyanti mahāpātakajānyapi //
ghorāpyenāṃsi dharmajñāḥ prāṇāyāmamataścaret

etattapastatparamaṃ dvijānāṃ pāpāpahaṃ puṇyavivṛddhikāri //
mokṣapradaṃ vā puruṣottamānāṃ tasmātprayatnena samācarettat

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde munīnprati haṃsagītāsu prāṇāyāmavarṇano nāmāśītyuttaradviśatatamo'dhyāyaḥ