Vishnudharmottara Purana · Chapter 3.166.170

3.166
// mārkaṇḍeya uvāca // //
caitraśuklasya pakṣe tu samyak ṣaṣṭhyāmupoṣitaḥ //
saptamyāmarcanaṃ kuryānmarutāṃ pārthivottama

saptaśreṇīgataṃ saptamaṇḍalaṃ nṛpa kārayet //
śreṇīśreṇī tathā kāryā saptamaṇḍalakānvitā

gandhairmaṇḍalakāḥ kāryā nāmacihnāḥ pṛthakpṛthak //
ekajyotiśca dvijyotistrijyotiśca mahābala

ekadvitricatuḥśaktikrameṇa ca tathā nṛpa //
vinyasetprathamaṃ śreṇyāṃ yathāvannṛpasattama

indraśca gatyā dṛśyaśca tataḥ pratiśakṛttathā //
mitaśca samitaścaiva amitaśca mahābalaḥ

dvitīyāyāṃ tathā śreṇyāṃ devānetāṃśca vinyaset //
ṛtajitsatyajiccaiva suṣeṇaścaiva vīryavān

atimitronamitraśca purumitrastathaiva ca //
tṛtīyāyāṃ tathā śreṇyāṃ devānetāṃśca vinyaset

ṛtaśca ṛtavāndhartā vidhartā varuṇo dhruvaḥ //
vidhāraṇaṃ caturthyāṃ tu śreṇyā pārthiva vinyaset

īdṛkṣaśca sadṛkṣaśca etādṛgamitāśanaḥ //
kīrtitaḥ prasadṛkṣaśca śarabhaśca mahāyaśāḥ

vinyasetpañcamaśreṇyāṃ saptadevānnarādhipa //
dhartā dugno dhvanirbhīmo atiyuktaḥ kṣamāsahaḥ

ṣaṣṭhyāṃ ca vinyasecchreṇyāṃ saptadevānyathākramam //
dyutirvasuranādhṛṣyo vāsaḥ kāmo jayo virāṭ

saptamyāṃ ca tathā śreṇyāṃ vinyasetsapta pārthivān //
prathamā tu bhavecchreṇī śuklā pārthivasattama

dvitīyā padmapatrābhā tṛtīyā rudhiropamā //
pītavarṇā caturthī syātpañcamā śukasannibhā

ākāśasannibhā ṣaṣṭhī kṛṣṇavarṇā ca saptamī //
mālyānulepanaṃ deyaṃ tāsāṃ varṇasamaṃ nṛpa

ekonāstatra dātavyā dīpāḥ pañcāśadeva tu //
pṛthakpṛthaktu devānāṃ naivedyaṃ vinivedayet

ghṛtaṃ ca juhuyādvahnau nāmabhiśca pṛthakpṛthak //
bhojayedbrāhmaṇām̐ścātra surasaṃkhyā samanvitān

saṃvatsaramidaṃ kṛtvā vrataṃ puruṣasattama //
suvarṇasahitaṃ vāso gāṃ ca dadyāttathaiva ca

paurāṇikāya viprāya vratānte vinivedayet //
vratasyāsya tu rājendra samyagvipro vidhānavit

ārogyakāmaḥ kurvīta vratametannarottama //
putrakāmorthakāmaśca dhanakāmotha vā punaḥ

sarvakāmapradaṃ hyetatpavitraṃ pāpanāśanam //
maṅgalyaṃ svargadaṃ proktaṃ vratānāmuttamaṃ vratam

vratenānena cīrṇena ciraṃ svargaṃ samaśnute //
mānuṣyamāsādya bhavetsvargabhraṣṭastathācirāt

dhanena rūpeṇa balena yukto janābhirāmaḥ pramadāpriyaśca //
virogadehaḥ kṣataśatrupakṣo vāgmī tathā śāstradharaśca loke

iti śrīvi० dha० tṛ०kha० mā० va० saṃ० marudvratavarṇano nāma ṣaṭṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

3.167
// mārkaṇḍeya uvāca //
caitraśuklasya pakṣe tu samyak ṣaṣṭhyāmupoṣitaḥ //
saptamyāmarcanaṃ kuryāddevadevasya gopateḥ

bahiḥ snānaṃ naraḥ kṛtvā gomayenopalepitam //
lepayetsthaṇḍilaṃ samyakkuto gauramṛdā nṛpa

tatrāṣṭapatraṃ kamalaṃ varṇakaistu samālikhet //
karṇikāyāṃ nyasettatra devadevaṃ vibhāvasum

pūrvapakṣe nyaseddevo dvau rājannuttare dale //
āgneye ca nyasetpatre gandharvau ṛtukārikau

dakṣiṇe ca nyasetpatre tathaivāpsarasordvayam //
rākṣasau dvau mahārāja patre nairṛtake nyaseta

kādraveyau mahānāgau paścime ṛtavārikau //
vāyavye yātudhānau dvau tathaiva nṛpasattama

uttare ca tathā patre vinyasecca ṛṣidvayam //
aiśānye vinyasetpatre grahamekaṃ narottama

teṣāṃ saṃpūjanaṃ kāryaṃ gandhamālyānulepanaiḥ //
dhūpairdīpaiśca naivedyaiḥ pṛthakpṛthagarindama

evaṃ sampūjanaṃ kṛtvā sarveṣāṃ tadanantaram //
ghṛtena homaṃ kurvīta sūryasyāṣṭaśatena ca

anyeṣāṃ va tathā dadyādaṣṭāvaṣṭau nareśvara //
nāmnā tathaiva sarveṣāṃ caikaikaṃ bhojayeddvijam

śaktyā ca dakṣiṇā deyā teṣāmeva yadūttama //
evaṃ saṃvatsaraṃ kṛtvā vratametannarottama

paurāṇikāya viprāya vratasyānte payasvinīm //
vidhivacca tato dadyātsuvarṇaṃ ca yadūttama

sarvakāmapradaṃ caiva vratamuktaṃ svayambhuvā //
vratenānena cīrṇena sūryalokamavāpnuyāt

atha dvādaśavarṣāṇi karotyetanmahāvratam //
bhittvārkamaṇḍalaṃ rājā viṣṇoḥ sāyujyatāṃ vrajet

etadvrataṃ pāpavināśakāri dhanyaṃ yaśasyaṃ ripunāśakāri//
loke tathāsmiṃśca pare ca rājansvargapradaṃ mokṣakaraṃ tathaiva

iti śrīviṣṇudharmottare tṛ०kha० mā०saṃvāde sūryavratavarṇano nāma saptaṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

3.168
vajra uvāca //
yasminyasminkratau brahmannanuyānti raviṃ prabhum //
yeye devaprabhṛtayastanme tvaṃ vaktumarhasi

mārkaṇḍeya uvāca //
dhātāryamā ca rājendra vasante devatādvayam //
tumbururnāradaścaiva gandharvau gāyanau varau

kṛtasthalāpsarāścaiva tathā yā puñjikasthalā //
hotā prahotā ca tathā rakṣoghnau maṇipuṅgavau

urago vāsukiścaiva vāṣṭakarṇī ca tāvubhau //
rathakṛtsnā rathaujāśca yātudhānavarau tathā

mitraśca pulahaścaiva tathaivamṛṣisattamau //
anuyāti sitaścaiva vasante ca yathā grahaḥ

yenuyānti raviṃ devaṃ nidāghe tānnibodhase //
mitraśca varuṇaścaiva grīṣme devau vasanti ca

ṛṣiratrirvasiṣṭhaśca nāgau raṃbhakatakṣakau //
menakā sahajanyā ca gandharvau ca hahāhuhū

rathasvanapramāṇaśca rathakṛtsaśca tāvubhau //
pauruṣādo vadhaścaiva yātudhānau tu tau smṛtau

anuyāti kujaścaiva nidāghe ca tathā grahaḥ //
yenuyānti raviṃ devaṃ prāvṛṭkāle nibodha me

indraścaiva vivasvāṃśca aṅgirā bhṛgureva ca //
elapatrastathā sarpaḥ śaṅkhapālaśca pannagaḥ

śucisenograsenau ca vrātaścaivāruṇaśca vai //
pramlocetyapsarāścaiva nimlocantī ca te ubhe

yātudhānastathā sarpo vyāghraśca manujeśvara //
prāvṛṭkāle tu yātyenaṃ graho devapurohitaḥ

ataḥ paraṃ nibodhasva śaratkāle narādhipa //
parjanyaścaiva pūṣā ca bharadvājaśca gautamaḥ

citrasenaśca gaṃdharvastathā vasuruciśca vai //
viśvācī ca ghṛtācī ca tathā caivāpsarodvayam

nāgaścairāvataścaiva viśrutaśca dhanañjayaḥ //
senajicca suṣeṇaśca rākṣasau bhīmavikramau

vātodvātau ca tathā yātudhānau mahābalau //
grahaḥ śanaiścaraścaivamanuyānti divākaram

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi hemante tava pārthiva //
aṃśo bhagaśca dvāvetau kaśyapaśca kratuśca vai

bhujagaśca mahāpadmaḥ sarpaḥ karkoṭakastathā //
citrasenaśca gandharva ūrṇāyuśca mahābalaḥ

apsarāḥ pūrvacittiśca gandharvī urvaśī tathā //
tārkṣyaścāriṣṭanemiśca rākṣasau bhīmavikramau

vidyutsphūrjastathaivograu yātudhānau mahābalau //
anuyāti grahaścaiva budho rājandivākaram

ataḥparaṃ ca dharmajña śiśire gadataḥ śṛṇu//
tvaṣṭā viṣṇurjamadagnirviśvāmitrastathaiva ca

kādraveyau tathā nāgau kaṃbalāśvatarāvubhau//
tilottamāpsarāścaiva devī rambhā manoramā

kāraṇī śitiśaścaiva satyajicca mahāyaśāḥ//
brahmopetaśca rakṣo vai yajñopetastathaiva ca

gandharvo dhṛtarāṣṭraśca sūryavarcāstathāparaḥ//
candramā graharājaśca anuyāti divākaram

evaṃ hi śiśire rājannanuyānaṃ prakurvate //
sthānābhimānino hyete saptadvādaśakā gaṇāḥ

gaṇaṣaṭkastathaivaikamanuyāti divākaram //
sūryamāpyāyayantyete tejasā teja uttamam

grathitaistavacobhiśca kurvanti ṛṣayastavam //
gandharvāpsarasaścaiva gītairnṛtyairupāsate

vidyāgrāmaṇinaścaiva kurvantyatrābhiṣugraham //
sarpā vahanti vai sūryaṃ yātudhāno'nuyāti ca

parivārya grahaścaiva nayatyastaṃ yathāvidhi //
eteṣāmeva devānāṃ yathāvīryaṃ yathātapaḥ

yathāsatvamasau sūryasteṣāṃ siddhastu tejasā //
bhūtānāmaśubhaṃ karma vināśayati tejasā

grīṣme hime ca varṣāsu janayansa divākaraḥ //
dharmaṃ himaṃ ca varṣaṃ ca dinaṃ ca niśayā saha

iti śrīviṣṇudharmo० tṛ० kha० mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde ādityānucaravarṇano nāma aṣṭaṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

3.169
mārkaṇḍeya uvāca //
caitramāsasya saptamyāṃ śuklapakṣe narādhipa //
gomayenopalipte tu mṛdā kuryāttu maṇḍalam

tatrāṣṭapatraṃ kamalaṃ kartavyaṃ varṇakaiḥ śubhaiḥ //
kṛtopavāsastanmadhya bhāskaraṃ pūjayennaraḥ

aruṇaṃ caiva dantākaṃ māṭharaṃ ca tathā damam //
yamunāṃ ca yamaṃ kālaṃ dvitīyaṃ manumeva ca

śanaiścaraṃ tathā rājñīṃ chāyāṃ revantameva ca //
saptacchandāṃsi varṣaṃ ca dyāṃ ca piṅgalameva ca

keśareṣu yajedvātha patreṣūktāśca devatāḥ //
dikkālapūjanaṃ kāryaṃ bahiḥ padmasya pārthiva

gandhamālyanamaskāradhūpadīpānnasampadā //
vrate samāpte dātavyasturago brāhmaṇāya ca

prāpyāśvamedhasya phalaṃ yathāvallokānavāpyātha purandarasya //
tatroṣya rājansuciraṃ ca kālaṃ sāyujyamāyāti divākarasya

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde saptavratakalpe saptamīpūjāpraśaṃsā nāmaikonasaptatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

3.170
// mārkaṇḍeya uvāca // //
mārgaśīrṣasya māsasya kṛṣṇapakṣe narādhipa //
sopavāsastu saptamyāṃ kamale pūjayedravim

arcāyāṃ vā sthale vāpi śuklaiḥ puṣpairyathāvidhi //
candanena tu raktena vaṭakaiḥ kṛsareṇa ca

dadyādvratānte dvijapuṅgavāya vastre tu rakte ripunāśanepsuḥ //
saubhāgyakāmaśca tathaiva rājyaṃ prāpnoti lokānsavitustathānte

iti śrīviṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde raktasaptamīvratavarṇano nāma saptatyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ