Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.94
// vajra uvāca // //
ekaikasyedamuktaṃ te vidhānaṃ dvijapūjane //
sarvagrahāṇāṃ yajane vidhānaṃ mama kīrtaya
- //
mārkaṇḍeya uvāca //
ekaikasyedamuktaṃ te vidhānaṃ rājasattama //
sarvagrahāṇāṃ yajane maṇḍalasya vidhiṃ śṛṇu
ādāveva naravyāghra yāgaṃ vakṣyāmyataḥ param //
prāgāyataṃ tu kartavyamādau lekhādvayaṃ nṛpa
tasyopari tathā kāryamaparaṃ tūttarāyatam //
evaṃ kṛte yadutpannaṃ madhye tu caturasrakam
tato grahebhyaḥ kartavyaṃ tathā lekhācatuṣṭayam //
tacchaktibhyaḥ prakartavyaṃ tathā rekhyā catuṣṭayam //)
evaṃ kṛte sambhavati bhagaṇaṃ dvādaśakṣayam
trayodaśaṃ tathā tasya dhruvasthānaṃ tu madhyamam
prācyāṃ diśi mahīnātha meṣaṃ tu parikalpayet //
tadādyā gaṇanā kāryā pariśeṣeṣu rāśiṣu
rekhāvidhānaṃ dviguṇaṃ śobhārthaṃ parikalpayet //
rāśisthānāni sarvāṇi rāśivarṇena rañjayet
rāśi varṇānyatho vakṣye yathāvadanupūrvaśaḥ //
aruṇaśca sitaścaiva haritaḥ pāṭalastathā
āpāṇḍuśca vicitraśca kṛṣṇaśca kapilastathā //
piṃgalaḥ karburo babhrurmalinaśca yathākramam
meṣādīnāṃ vinirdiṣṭā varṇāḥ pārthivasattama//
ākāśavarṇaṃ karttavyaṃ dhruvasthānaṃ tathaiva ca
dhruvasthāne mahīnātha devatāsaptakaṃ nyaset //
maṇḍalaiśśuklavarṇaistu digvibhāgaṃ nibodha me
dhruvasya maṇḍalaṃ madhye prāgbhāge maṇḍalatrayam //
maṇḍalaṃ gaganasyātra bhāge prāguttare bhavet
prāgbhāge ca tathā rājanmaṇḍalaṃ brahmaṇaḥ smṛtam //
prāgdakṣiṇe tathā bhāge diśaṃ pūrvāṃ prakalpayet
bhāge vai nerṛte kāryaṃ bhuvo bhūpāla maṇḍalam //
śeṣasya ca tathā kāryaṃ pratīcyāṃ diśi maṇḍalam
digadhastāttathā tasya maṇḍalaṃ paścimottare //
grahaścāravaśādrājanyasminrāśau vyavasthitaḥ
maṇḍalaṃ tasya kartavyaṃ tasminneva yathāvidhi //
nyāsaṃ kāryaṃ grahendrāṇāṃ devatābhiḥ sahānagha
ādityātsaptame rāśau ketoḥ kāryaṃ tu maṇḍalam //
rāśau suvarṇe tadvarṇaṃ yasya syānmaṇḍalaṃ nṛpa
utpādyaḥ paridhistasya raṃgenānyena pārthiva //
gandhacūrṇayutā raṅgāḥ karttavyā bhūtimicchatā
rāśicakraṃ samagrantu rekhayā parivārayet //
nakṣatrāṇāṃ tataḥ kāryo nyāsaḥ pārthivasattama
rāśau rāśau yathāsthānaṃ rekhayā parivāritam //
rāśau rāśāvato vakṣye nakṣatrāṇāṃ samāśrayam
aśvinī bharaṇī caiva kṛttikāṃśaṃ caturthakam //
meṣarāśau vinirdiṣṭaṃ nityaṃ pārthivasattama
pādatrayaṃ kṛttikānāṃ rohiṇī sakalā tathā //
ilvalānāṃ tathaivārdhaṃ jñeyaṃ vṛṣasamāśrayam
ilvalā=mṛgaśirā
ilvalārddhaṃ tathaivārdrā hyadityāścaraṇatrayam //
nityameva samuddiṣṭaṃ mithunasya samāśrayam
pādaṃ punarvasoḥ puṣyaṃ sārpaṃ karkaṭakāśrayam //
pitryaṃ bhāgyaṃ tathāryamṇaṃ prathamaṃ caraṇaṃ tathā
siṃharāśau vinirdiṣṭaṃ nityaṃ pārthivasattama //
pādatrayamathāryamṇaṃ hastaścitrārdhameva ca
kanyārāśau vinirdiṣṭaṃ nityaṃ pārthivasattama //
citrārdhamatha vāyavyaṃ viśākhācaraṇatrayam
tulārāśau vinirdiṣṭaṃ munibhistattvadarśibhiḥ //
viśākhācaraṇaṃ maitraṃ śākraṃ vṛścikabhe smṛtam
mūlamāpyaṃ tathā pādaṃ vaiśvadevasya dhanvini //
pādatrayaṃ vaiśvadevādrājanvaiṣṇavameva ca
dhaniṣṭhārdhaṃ ca makare nityameva prakīrtitam //
dhaniṣṭhārdhaṃ śatabhiṣagajapāccaraṇatrayam
kumbharāśau vinirdiṣṭaṃ satataṃ pārthivottama //
pādamājasya sakalaṃ cāhirbudhnyaṃ narādhipa
pauṣṇantu kathitaṃ mīne munibhistattvadarśibhiḥ //
bhacakrapūjane rājannakṣatrasya pṛthakpṛthak
rāśicakrasya bāhye tu hyekaikatārakaṃ nyaset //
prāguktavarṇairbhūpāla nyāsaḥ kāryo yathāvidhi
tārācakrasya vinyāsaṃ rekhayā parivārya tam //
nakṣatradaivatanyāsaṃ bahiḥ kāryaṃ samantataḥ
yathā nakṣatrasvāmī syādṛkṣavarṇaiḥ pṛthakpṛthak //
tasyāpi rekhā karttavyā vṛttā cāpyanu maṇḍalam
rekhābāhyena vinyāsaṃ digīśānāṃ tu kārayet //
diśaśca pārthivaśreṣṭha yathāvadanupūrvaśaḥ
svāśrayarkṣasamaṃ varṇaṃ digīśānāṃ tu kārayet //
uttarāyāṃ ca karttavyaṃ dhanadasya ca maṇḍalam
rukmavarṇaṃ prayatnena diśo varṇamataḥ śuṇu //
uttarā tu bhavecchuklā raktā prācī prakīrtitā
dakṣiṇā pītavarṇā syātkṛṣṇā jñeyā ca paścimā //
padmavarṇā tathā jñeyā tāmrā syātpūrvadakṣiṇā
pālāśā ca vinirdiṣṭā tathā dakṣiṇapaścimā //
nīlotpalasavarṇā tu vāyavyā parikīrtitā
śuklavarṇā tathā jñeyā caiśānītattvadarśibhiḥ//
diṅmaṇḍalaṃ tu tadvidvām̐llekhayā parivārayet
vṛttayā veṣṭayedvṛttāṃ lekhayā caturasrayā //
tanmadhye śaṅkhapadmādyairmaṅgalairupaśobhayet
lekhāvidhānaṃ dviguṇaṃ sarvatraiva prakalpayet //
maṇḍalasya tu koṇeṣu hyudakkumbhānnavāndṛḍhān
phalapallavasaṃchannāngandhapuṣpādisaṃyutān //
caturo vinyasedvidvānnityameva vicakṣaṇaḥ
lekhāsu vinyasedrājanpatākāśca dhvajām̐stathā //
chatrāṇi ca savarṇāni grahendrāṇāṃ pṛthakpṛthak
sthānantu vijñāya yathāvadatra kāryaṃ yathā maṇḍalakapramāṇam //
yathā mahattā nṛpa maṇḍalasya tathātathā vṛddhimupaiti kartā
iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mā० saṃ० maṇḍalakalpanānāma caturnavatitamo'dhyāyaḥ
Original text: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0