Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.82

mārkaṇḍeya uvāca /// //
bhagavānvāsudevaśca tathā saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ //
pradyumraścāniruddhaśca kṛtādīnāṃ ca daivatāḥ //

tathā khaṇḍayugānīha dvādaśoktāni bhūpate//
ṣaṣṭhābde ca vivartante pañcābdāni pṛthakpṛthak

teṣāṃ tava pravakṣyāmi daivatāṃstu pṛthakpṛthak //
viṣṇurbṛhaspatiśśakro vahnistvaṣṭā tathaiva ca

ahirbudhnyaśca pitaro viśvedevā niśākaraḥ //
indrāgnī caiva nāsatyau bhagaścaiva mahābalaḥ

iti dvādaśa te proktā mayā khaṇḍayugeśvarāḥ//
atha ṣaṣṭyabdanāmāni nibodha gadato mama

vartamāne tathā kalpe ṣaṣṭhe manvantare gate//
tasyaiva ca caturviṃśe rājaṃstretāyuge tadā

/
yadā rāmeṇa samare sagaṇo rāvaṇo hataḥ //
lakṣmaṇena tathā rājankumbhakarṇo nipātitaḥ

māghaśuklaṃ samārabhya candrārkau vāsavarkṣagau //
jīvayuktau yadā syātāṃ ṣaṣṭyabdādistadā smṛtaḥ

prabhavo vibhavaḥ śuklaḥ pramodaśca prajāpatiḥ//
vaiṣṇave tu yuge pañca proktāssaṃvatsarāśśubhāḥ / ९
aṅgirā śrīmukho bhāvo yuvā dhātā tathaiva ca//
abdo jīvayuge pañca yeṣāmādyāśśubhāstrayaḥ

īśvaro bahudhānyaśca pramāthī vikramo vaśaḥ//
śakrābdāḥ pañca nirdiṣṭā yeṣāmādyāvubhau śubhau

vahnissvabhānustaraṇo vāridaśca tathā'vyayaḥ //
āgneyāḥ pañca nirdiṣṭā dvitīyaṃ teṣvaśobhanam

sarvajitsarvadhārī ca virodhī vikṛtiḥ kharaḥ //
tvāṣṭre pañca་ yuge teṣāṃ dvitīyaṃ tu śubhapradam

/
nandano vijayaścaiva jayaḥ kāmaśca durmukhaḥ //
āhirbudhnye yuge pañca yeṣāmādyā hitāstrayaḥ

hemamālī vilambī ca vikārī śarvarī plavaḥ //
paitrye pañcayuge teṣāṃ pañcamaśca śubhapradaḥ

śokakṛcchubhakṛtkrodhī viśvāvasuparāvasū //
vaiśve pañca śubhā vaiṣāmabdau rājandvipaṃcamau

plavaṅgaḥ kīlakassaumyassomo rodhakṛdeva ca //
saumye pañca śubhāveṣāṃ prathamānantarāvubhau

dhāvanaṃ mathanaṃ vīraṃ rākṣasaṃ cānalaṃ tathā //
indrāgnidaivate pañca sarve eva śubhapradāḥ

piṅgalaḥ kālayuktaśca siddhārtho raudradurmatī //
āśvine'pi yuge pañca caturthasteṣu śasyate

dundubhyaṅgārakau raktaḥ krodhaścāpi kṣayastathā //
bhāgye pañca śubhāssarve viśeṣeṇa tu pañcamaḥ

/
ataḥ paraṃ cāravaśāddevācāryasya pārthiva //
dvādaśābdādhipāṃstubhyaṃ kathayāmi phalānvitān

āgneyakṣage jīve varṣaṃ syādvahnidaivatam //
ahitaṃ tadvinirdiṣṭaṃ godvijāgnyupajīvinām

saumyaraudropage jīve saumyavarṣamudāhṛtam //
ītayassakalā yatra cānāvṛṣṭibhayaṃ tathā

adityapuṣyage cābdo vijñeyo guru daivataḥ //
śubhaṅkarī hito loke kṣemārogyasubhikṣadaḥ

sārpapaitryopage jīve paitryaṃ varpamudāhatam //
hārdaṃ vṛṣṭipradaṃ loke śivasaubhikṣyakārakam

phālgunīdvayahastasthe varṣaṃ bhāgyamudāhṛtam //
cauraprābalyakaṃ ghoraṃ nārīdaurbalyakārakam

citrāsvātigate jīve tvāṣṭraḥ saṃvatsaraḥ śubhaḥ //
śūkadhānyakṣayakaraḥ śibidhānyavivardhanaḥ

indrāgnidaivataṃ jīve viśākhāmaitrasaṃsthite //
yajñakriyāpravṛttānāṃ hitaṃ muditamānavam

jyeṣṭhāmūlagate jīve śāktamabdamudāhṛtam //
śūkadhānyakṣayakaraṃ bhūtānāṃ bhayavardhanam

āṣāḍhādvayage jīve vaiśvadevamudāhṛtam //
nāśubhaṃ na śubhaṃ loke rājñāṃ vigrahakārakam

viṣṇuvāsavasaṃsthe tu vaiṣṇavaṃ parikīrtitam //
kṣemasaubhikṣadaṃ loke pāṣaṃḍiparipīḍanam

proṣṭhapadādvayagate jīve vāruṇasaṃsthite //
pūrvadhānyapradaṃ tvājaṃ paścāddhānyavināśanam

pauṣṇāśviyāmyage jīve varṣaṃ syādaśvidaivatam //
suvṛṣṭikṣemadaṃ loke sarvātaṅkavivarjitam

caitraśuklasamārambhe jagatāṃ jagadīśvara //
sarvaṃ cakre tadā rājam̐statastasminsadā dine

saṃvatsareśaḥ kriyate brahmaṇā tu sadā grahaḥ //
nāgo yajñaśca dharmajña gandharvaśca tathaiva ca

sapta cchinne tu yaḥ śleṣaḥ kalipātasamāgaṇe //
ādityādissa boddhavyo grahaḥ saṃvatsarādhipaḥ

ādityena sahānanto nāgo bhavati bhūmipa //
citrāṅgadaśca gandharvo dīrghabhadro niśācaraḥ

saumyena vāsukirnāgaḥ pūrṇabhadro niśācaraḥ //
citrasenaśca gandharvaḥ samāścāmī prakīrtitāḥ

bhaumena takṣako nāgo maṇibhadro niśācaraḥ //
tadā citraratho nāma gandharvaścābhiṣicyate

budhena nāgaḥ kārkoṭo yakṣabhadro niśācaraḥ //
tumbururnāma gandharvaḥ samāsvāmyabhiṣicyate

jīvena nāgaḥ padmastu dīrghabāhurniśācaraḥ //
gandharvaśca mahātejāstathā śāliśiraḥ prabhuḥ //

mahāpadmastu śukreṇa nāgo bhavati bhūpate //
nāradaścaiva gandharvo mahābāhurniśācaraḥ

saureṇa nāgaḥ śaṅkhastu mahākarṇo niśācaraḥ //
ūrṇāyuścaiva gandharvaḥ samāsvāmyabhiṣicyate

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi samārūpaṃ mahīpate //
grahasvāmibhavaṃ tubhyaṃ śeṣāssarve tadāśrayāḥ

tīkṣṇārkastvalpamatsyaśca gatamegho'tibhāskaraḥ //
bahunāgavyādhigaṇo bhāskarābdo raṇākulaḥ

bahuvarṣo'tisasyaśca gavākṣīrapradāyakaḥ//
candrābdaḥ kāmināmiṣṭaḥ cityaṅkitamahītalaḥ

agnitaskararogāḍhyo nṛpavigrahadāyakaḥ //
gatasasyo bahuvyālo bhaumābdo bālahā bhṛśam

viprakṣatriyasasyānāṃ janānāṃ ca kalābhṛtām //
buddhiprado'bdo bauddhastu bahusasyākaraḥ kṣitau

bahuyajño'tisasyaśca gogajāśvahitastathā //
bahuvṛṣṭipradaḥ saumyo jīvābdo dvijapuṣṭidaḥ

sasyāḍhyo dharmabahulo gatātaṃko bahūdakaḥ //
kāmināṃ kāmadaḥ kāmaḥ sitābdo nṛpaśarmadaḥ

durbhikṣamarakānrogānkaroti pavanastathā //
śanaiścarābdaḥ śokāṃśca vigrahāṇi ca bhūbhujām

krameṇa parivarttante pañca yādava vatsarāḥ //
teṣāmadhipatīnvakṣye nāmāni ca phalāni ca

pañca bhakte tu yaccheṣaṃ tiṣṭhedabdagaṇe gate //
saṃvatsarādyaḥ saṃjñeyo nityaṃ saṃvatsaro budhaiḥ

ādyaḥ saṃvatsaro nāma dvitīyaḥ parivatsaraḥ //
iḍākhyaśca tṛtīyo'tra caturthaścānuvatsaraḥ //
idvatsarākhyaḥ kathitaḥ tathā caivātra pañcamaḥ

saṃvatsaro'gniḥ parivatsaro'rka iḍābhidhāno bhagavāñchaśāṅkaḥ //
brahmā svayaṃbhūranuvatsaro'pi idvatsaraḥ śailasutāpatiśca

vṛṣṭiḥ samākhye kathitā dvitīye prabhūtatoyā kathitā tṛtīye //
paścājjalaṃ muñcati yaścaturthaḥ svalpodakaṃ paṃcamamabdamuktam

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mā० sa० abdaphalanirdeśo nāma dvyaśītitamo'dhyāyaḥ