Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.56
rāma uvāca //
tasya devātidevasya viṣṇoramitatejasaḥ //
tvatto'haṃ śrotumicchāmi divyā ātmavibhūtayaḥ
śaṅkara uvāca //
na śakyā vistarādvaktuṃ devadevasya bhūtayaḥ //
prādhānyataste vakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā dvija
sarge brahmā sthitau viṣṇuḥ saṃhāre ca tathā haraḥ //
varuṇo vāyurākāśo jyotiśca pṛthivī tathā
diśaśca vidiśaścā'pi tathā ye ca digīśvarāḥ //
ādityā vasavo rudrā bhṛgavoṃ'girasastathā
sādhyāśca maruto devā viśvedevāstathaiva ca //
aśvinau puruhūtaśca gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
parvatodadhipātālā lokā dvīpāśca bhārgava //
tiryagūrdhvamadhaścaiva tviṅgitaṃ yaśca neṅgate
saccā'sacca mahābhāga prakṛtirvikṛtiśca yaḥ //
kṛmikīṭapataṅgānāṃ vayasāṃ yonayastathā
vidyādharāstathā yakṣā nāgāḥ sarpāḥ sakinnarāḥ //
rākṣasāśca piśācāśca pitaraḥ kālasaṃdhayaḥ / /८ //
dharmārthakāmamokṣāśca dharmadvārāṇi yāni ca //
yajñāṅgāni ca sarvāṇi bhūtagrāmaṃ caturvidham
jarāyujāṇḍajāścaiva saṃsvedajamathodbhijam //
ekajyotiḥ sa marutāṃ vasūnāṃ sa ca pāvakaḥ//1.56.१ ०//
ahirbudhnyaśca rudrāṇāṃ nādaivāśvinayostathā //
nārāyaṇaśca sādhyānāṃ bhṛgūṇāñca tathā kratuḥ
ādityānāṃ tathā viṣṇurāyuraṅgirasāṃ tathā //
viśveṣāñcaiva devānāṃ rocamānaḥ sa kīrtitaḥ
vāsavaḥ sarvadevānāṃ jyotiṣāṃ ca hutāśanaḥ //
yamaḥ saṃyamaśīlānāṃ virūpākṣaḥ kṣamābhṛtām
yādasāṃ varuṇaścaiva pavanaḥ plavatāṃ tathā //
dhanādhyakṣaśca yakṣāṇāṃ rudro raudrastathāntaraḥ
anantaḥ sarvanāgānāṃ sūryastejasvināṃ tathā //
grahāṇāñca tathā candro nakṣatrāṇāñca kṛttikā
kālaḥ kalayatāṃ śreṣṭho yugānāṃ ca kṛtaṃ yugam //
kalpaṃ manvantareśāśca manavaśca caturdaśa
sa eva devaḥ sarvātmā ye ca deveśvarāstathā //
saṃvatsarastu varṣāṇāṃ cāyanānāṃ tathottaraḥ
mārgaśīrṣastu māsānāṃ ṛtūnāṃ kusumākaraḥ //
śuklapakṣastu pakṣāṇāṃ tithīnāṃ pūrṇimā tithiḥ /
kāraṇānāṃ vadhaḥ prokto muhūrttānāṃ tathā'bhijit //
pātālānāṃ sutalaśca samudrāṇāṃ payodadhiḥ
jambūdvīpaśca dvīpānāṃ lokānāṃ satya ucyate //
meruḥ śiloccayānāṃ ca varṣeṣvapi ca bhāratam
/
himālayaḥ sthāvarāṇāṃ jāhnavī saritāṃ tathā //
puṣkaraḥ sarvatīrthānāṃ garuḍaḥ pakṣiṇāṃ tathā
gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ//
ṛṣīṇāñca bhṛgurdevo devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ
tathā brahmaṛṣīṇāñca aṃgirāḥ parikīrtitaḥ //
vidyādharāṇāṃ sarveṣāṃ devaścitrāṃgadastathā
kaṃbaraḥ kinnarāṇāṃ ca sarpāṇāmatha vāsukiḥ //
prahrādaḥ sarvadaityānāṃ rambhā cāpsarasāṃ tathā
uccaiḥśravasamaśvānāṃ dhenūnāṃ caiva kāmadhuk //
airāvato gajendrāṇāṃ mṛgāṇāṃ ca mṛgādhipaḥ
āyudhānāṃ tathā vajro narāṇāñca narādhipaḥ //
kṣamā kṣamāvatāṃ devo buddhirbuddhimatāmapi
dharmāviruddhaḥ kāmaśca tathā dharmabhṛtāṃ nṛṇām //
dharmmo dharmabhṛtāṃ devastapaścaiva tapasvinām
yajñānāṃ japayajñaśca satyaḥ satyavatāṃ tathā //
vedānāṃ sāmā vedaśca aṃśūnāṃ jyotiṣāṃ patiḥ
gāyatrī sarvamaṃtrāṇāṃ vācaḥ pravadatāṃ tathā //
akṣarāṇāmakāraśca yantrāṇāñca tathā dhanuḥ
adhyātmavidyā vidyānāṃ kavīnāmuśanā kaviḥ //
cetanā sarvabhūtānāmindriyāṇāṃ manastathā
brahmā brahmavidāṃ devo jñānaṃ jñānavatāṃ tathā //
kīrtiḥ śrīrvāk ca nārīṇāṃ smṛtirmedhā tathā kṣamā
āśramāṇāṃ caturthaśca varṇānāṃ brāhmaṇastathā //
skandaḥ senāpraṇetṝṇāṃ sadayaśca dayā vatām
jayaśca vyavasāyaśca tathotsāhavatāṃ prabhuḥ //
aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāmoṣadhīnāṃ tathā yavaḥ
mṛtyuḥ sa eva mriyatāmudbhavaśca bhaviṣyatām //
jhaṣāṇāṃ makaraścaiva dyūtaṃ chalayatāṃ tathā
mānaśca sarvaguhyānāṃ ratnānāṃ kanakaṃ tathā //
dhṛtirbhūmau rasastejastejaścaiva hutāśane
vāyuḥ sparśaguṇānāṃ ca khañca śabdaguṇastathā //
evaṃ vibhūtibhiḥ sarvaṃ vyāpya tiṣṭhati bhārgava
ekāṃśena bhṛguśreṣṭha tasyāṃśatritayaṃ divi //
devāśca ṛṣayaścaiva brahmā cā'haṃ ca bhārgava
cakṣuṣā yanna paśyaṃti vinā jñānagatiṃ dvija //
jñātā jñeyastathā dhyātā dhyeyaścokto janārdanaḥ
yajño yaṣṭā ca govindaḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca //
annamannāda evoktaḥ sa eva ca guṇatrayam
gāmāviśya ca bhūtāni dhārayatyojasā vibhuḥ //
puṣṇāti cauṣadhīḥ sarvā somo bhūtvā rasātmakaḥ
prāṇināṃ jaṭharastho'gnirbhuktapācī sa bhārgava //
ceṣṭākṛtprāṇināṃ brahmansa ca vāyuḥ śarīragaḥ
yathādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam //
yaccandramasi yaccā'gnau tattejastatra kīrtitam
sarvasya cā'sau hṛdi sanniviṣṭastasmātsmṛtirjñānamapohanañca //
sarvaiśca devaiśca sa eva vandyo vedāntakṛdvedakṛdeva cā'sau
iti śrīvipṇudharmo'ttare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde śaṅkaragītāsu vibhūtivarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ
Original text: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0