Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.54

1.54.1

// śaṅkara uvāca //
hiraṇyākṣe hate daitye bhrātā tasya mahātmanaḥ //
hiraṇyakaśipurnāma cakārograṃ mahattapaḥ

1.54.2

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca //
japopavāsanirataḥ snānamaunāśritavrataḥ

1.54.3

tapaḥśamadamābhyāṃ ca brahmacaryeṇa cā'nagha //
brahmā prītamanāstasya svayamāgatya bhārgava //

1.54.4

vimānenā'rkavarṇena haṃsayuktena bhāsvatā //
ādityaissahitaḥ sādhyaissahito marudaśvibhiḥ

1.54.5

rudrairviśvasahāyaiśca yakṣarākṣasapannagaiḥ //
digbhirvidigbhiśca tathā khecaraiśca mahāgrahaiḥ

1.54.6

nimnagābhiḥ samudraiśca māsartvayanasaṃdhibhiḥ //
nakṣatraiśca muhūrttaiśca kālasyāvayavaistathā

1.54.7

devarṣibhiḥ puṇyatamaiḥ siddhaiḥ saptarṣibhistathā //
rājarṣibhiḥ puṇyatamairgandharvairapsarogaṇaiḥ

1.54.8

carācaraguruḥ śrīmānvṛtaḥ sarverdivaukasaiḥ //
brahmā brahmavidāṃ śreṣṭho daityaṃ vacanamabravīt

1.54.9

brahmovāca // prītosmi tava bhaktasya tapasā'nena suvrata //
varaṃ varaya bhadraṃ te yatheṣṭaṃ kāmamāpnuhi

1.54.1.54.10

hiraṇyakaśipuruvāca // na devāsuragandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ //
na mānuṣāḥ piśācā vā hanyurmāṃ devasattama

1.54.11

ṛṣayopi na māṃ śāpaṃ kruddhā lokapitāmaha //
śapeyustapasā yuktā varametadvṛṇomyaham

1.54.12

na śastreṇa na cāstreṇa giriṇā pādapena ca //
na śuṣkena na cā''rdreṇa vadhaṃ me syātkathañcana

1.54.13

bhaveyamahamevārkaḥ somo vāyurhutāśanaḥ //
salilaṃ cā'ntarikṣañca nakṣatrāṇi diśo daśa

1.54.14

ahaṃ krodhaśca kāmaśca varuṇo vāsavo yamaḥ //
dhanadaśca tathādhyakṣo yakṣaḥ kiṃpuruṣādhipaḥ

1.54.15

brahmovāca //
ete divyavarāstāta mayā dattāstavādbhutāḥ //
sarvānkāmānimām̐stasmātprāpsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ

1.54.16

śaṅkara uvāca //
evamuktvā sa bhagavāñjagāmā''kāśameva hi //
vairājaṃ devasadanaṃ maharṣigaṇasevitam

1.54.17

tato devāśca nāgāśca gandharvā munayastathā //
varapradānaṃ śrutvaiva pitāmahamupasthitāḥ //

1.54.18

devā ūcuḥ //
vareṇā'nena bhagavānvadhiṣyati sa no'suraḥ //
tannaḥ prasīda bhagavanvadho'pyasya vicintyatām

1.54.19

bhagavānsarvabhūtānāṃ svayambhūrādikṛtprabhuḥ //
sraṣṭā ca havyakavyānāṃ cā'vyaktaḥ prakṛtirdhruvaḥ

1.54.1.54.20

śaṅkara uvāca //
sarvalokahitaṃ vākyaṃ śrutvā devaḥ prajāpatiḥ //
provāca varado vākyaṃ sarvāndevagaṇāṃstataḥ

1.54.21

brahmovāca //
avaśyaṃ tridaśāstena prāptavyaṃ tapasaḥ phalam //
tatastasya vadhaṃ viṣṇustapaso'nte kariṣyati

1.54.22

śaṅkara uvāca //
evaṃ śrutvā surāḥ sarve vākyaṃ paṅkajajanmanaḥ //
svāni sthānāni divyāni jagmuste vai mudānvitāḥ

1.54.23

laghumātre vare tasminsarvāḥ so'bādhata prajāḥ //
hiraṇyakaśipurdaityo varadānena darpitaḥ

1.54.24

āśrameṣu mahātmāno munīndrānsaṃśitavratān //
satyadharmaratāndāntāndurādharṣobhavaṃstu saḥ

1.54.25

devāstribhuvasthāṃśca parājitya mahāsuraḥ// /
trailokyaṃ vaśamānīya svarge vasati dānavaḥ

1.54.26

yadā varamadonmatto hyāvāsaṃ kṛtavān divi //
yājñiyānkṛtavāndaityānayājñeyāśca devatā

1.54.27

ādityā vasavo rudrā viśvedevāstathā'śvinau //
bhṛgavo'ṅgirasaḥ sādhyā marutaśca savāsavāḥ

1.54.28

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ viṣṇumupatasthurmahābalam //
devaṃ brahmamayaṃ viṣṇuṃ brahmabhūtaṃ sanātanam

1.54.29

bhūtabhavyabhaviṣyasya prabhuṃ lokaparāyaṇam //
nārāyaṇaṃ vibhuṃ devāḥ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gatāḥ

1.54.1.54.30

devā ūcuḥ//
trāyasva no'dya deveśa hiraṇyakaśiporvadhāt //
tvaṃ hi naḥ paramo devo brahmādīnāṃ surottama

1.54.31

protphullāmalapatrākṣa śatrupakṣakṣayaṃkara //
kṣayāya ditivaṃśasya śaraṇaṃ tvaṃ bhavasva naḥ

1.54.32

śrībhagavānuvāca //
bhayaṃ tyajadhvamamarā abhayaṃ vo dadāmyaham //
tathaiva tridivaṃ devāḥ pratipadyata mā ciram

1.54.33

eṣo'muṃ sabalaṃ daityaṃ varadānena darpitam//
avadhyamamareṃdrāṇāṃ dānavendraṃ nihanmyaham

1.54.34

śaṅkara uvāca //
evamuktvā sa bhagavānvisṛjya tridiveśvarān //
nārasiṃhaṃ vapuścakra sahasrāṃśusamaprabham

1.54.35

prāṃśuṃ kanakaśailābhaṃ jvālāpuñjavibhūṣitam //
daityasainyamahāmbhodhi vaḍavānalavarcasam

1.54.36

sandhyānuraktameghābhaṃ nīlavāsasamacyutam //
devadāruvanacchannaṃ yathā meruṃ mahāgirim

1.54.37

saṃpūrṇavaktradaśanaiḥ śaśāṅkaśakalopamaiḥ //
pūrṇaṃ muktāphalaiḥ śubhraiḥ samudramiva kāñcanam

1.54.38

nakhairvidrumasaṃkāśairvirājitakaradvayam //
daityanāthakṣayakaraiḥ krodhasyaiva yathāṅkuraiḥ

1.54.39

saṭābhāraṃ sakuṭilaṃ vahnijvālāgrapiṃgalam //
dhārayanbhāti sarvātmā dāvānalamivācalaḥ

1.54.1.54.40

dṛśyādṛśyamukhe tasya jihvābhyuditacañcalā //
pralayāntāmbudasyeva cañcalā tu taḍillatā

1.54.41

āvarttibhirlomaghanairvyāptaṃ vigrahamūrjitam //
mahākaṭitaṭaskandhamalātapratimekṣaṇam

1.54.42

kalpāntameghanirghoṣajvālāniḥśvāsamārutam //
durnirīkṣyaṃ durādharṣaṃ vajramadhyavibhīṣaṇam

1.54.43

kṛtvā mūrtiṃ nṛsiṃhasya dānaveṃdrasabhāṃ yayau //
tāmbabhañja tu vegena daityānāṃ bhayavardhanaḥ

1.54.44

bhajyamānāṃ sabhāṃ dṛṣṭvā nṛsiṃhena mahātmanā //
hiraṇyakaśipū rājā dānavānsamacodayat

1.54.45

sattvajātamidaṃ ghoraṃ cāpūrvaṃ punarāgatam //
ghātayadhvaṃ durādharṣaṃ yena me nāśitā sabhā

1.54.46

tasya tadvacanaṃ śrutvā daityāḥ śatasahasraśaḥ //
āyudhairvividhairjaghnurdevadevaṃ janārdanam

1.54.47

nānāyudhasahasrāṇi tasya gātreṣu bhārgava //
viśīrṇānyeva dṛśyante mṛlloṣṭānīva parvate

1.54.48

daityāyudhānāṃ vaiphalyaṃ kṛtvā hatvā ca dānavān //
karapādaprahāraiśca śataśo'tha sahasraśaḥ

1.54.49

jagrāha vegāddaiteyaṃ hiraṇyakaśipuṃ tataḥ //
nṛsiṃhahetorvikrāntamastravarṣamahāmbudam

1.54.1.54.50

vegenotsaṃgamāropya kadalīdalalīlayā //
dārayāmāsa daityeśaṃ vakṣatsthalamahāgirim

1.54.51

kṛtvā tamasubhirhīnaṃ daityeśaṃ keśavaḥ svayam //
asurāṇāṃ vināśaṃ ca kruddho naraharirvyadhāt

1.54.52

hatvā'suraṃ śoṇitabinducitraṃ saṃpūjya devāḥ saha vāsavena //
jagmussvadhiṣṇyāni mudā sametā devopyathāntarhitamūrtirāsa

1.54.54

iti śrīviṣṇudharmmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde śaṅkaragītāsu narasiṃhaprādurbhāvo nāma catuṣpañcāśattamo'dhyāyaḥ

Original text: viṣṇudharmottarapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc