Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.186.190

1.186
śāmbarāyaṇyuvāca //
rudraputrasya te putrānvakṣyāmyekādaśasya tu //
dharmanityānmahābhāgāṃstrailokyasya parāyaṇān

sarvartugaḥ suśarmā ca senānīkaḥ puroddhataḥ //
kṣemadhanvā dṛḍhendraśca cādarśaḥ puṇḍrakastathā

manuputrāḥ smṛtā hyete ṛṣayaśca nibodha me//
haviṣmāṃśca vapuṣmāṃśca varuṇābdhiśca nistaraḥ

viṣṇuścaivāgnitejāśca ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ //
nirmathyā rathayaścaiva kāmagāśca gaṇāstrayaḥ

triṃśattriṃśattathā devā ekaikasmingaṇe smṛtāḥ //
teṣāmindro vṛṣo nāma bhaviṣyati mahābalaḥ

dāyādā bāndhavāścaiva bhaviṣyanti surāśca ye //
teṣāṃ tu bhavitā rājā daśagrīvaḥ pratāpavān

ghātayiṣyati taṃ viṣṇustraiṇaṃ rūpamupāśritaḥ //
śūlāgreṇa vinirbhidya raṇe devā'sure tadā

tamavadhyaṃ durādharṣaṃ puruṣāṇāṃ svayambhuvā //
gataṃ tapaḥprabhāve sā viṣṇustaṃ ghātayiṣyati

nīlotpalābhaṃ tapanīyavarṇaṃ suvṛttajānūruyugaṃ svarūpam //
rūpaṃ striyāṃścārutaraṃ sa kṛtvā surārimugraṃ sahasā'rihantā

iti śrīviṣṇudharmottare prathama khaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde śakraśāmbarāyaṇīsaṃvāde ekādaśamanvantaravarṇanannāma ṣaḍaśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

1.187
śāmbarāyaṇyuvāca //
manostvaṃ dakṣaputrasya dvādaśasyātmajāñchṛṇu //
devavānupadevaśca devaśreṣṭho vidūrathaḥ

mitravānmitradevaśca mitrasenaśca vīryavān//
mitrabāhuḥ suvarcāśca dakṣaputramanoḥ sutāḥ

sattamo dyaurdyutiścaiva tapanaḥ sutapāstathā //
taporatistapasvī ca ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ

suśarmāṇaḥ sutapaso haritā rohitāstathā //
sutārākhyā gaṇāḥ pañca pratyekaṃ daśako guṇaḥ

ṛtadhāmā ca dharmātmā teṣāmindraḥ pratāpavān //
dāyādā bāndhavāstasya bhaviṣyantyasurāśca ye

teṣāṃ ca bhavitā rājā narako nāma nāmataḥ //
strīpuṃsoḥ sattvavadhyaśca varadānātsvayambhuvaḥ

harirnapuṃsako bhūtvā ghātayiṣyati taṃ tadā

devāntakaṃ kālasamaprabhāvaṃ mahāsuraṃ klībavapurmahātmā //
nihatya taṃ lokamidaṃ samagraṃ bhītyā vihīnaṃ bhagavānsa kartā

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde dvādaśasya dakṣaputrasya manorvaṃśānukīrtanannāma saptāśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

1.188
śāmbarāyaṇyuvāca //
trayodaśasya raucyasya manoḥ putrannibodha me //
citraseno vicitraśca nayo dharmabhṛto dhṛtiḥ

sunetro vṛkṣavṛddhiśca sunayo dharmayo dṛḍhaḥ //
raucyasyaite manoḥ putrāḥ śṛṇuṣva ṛṣayo mama

dhṛtimānavyayaścaiva niḥprakopo nirutsukaḥ //
nirmāṇastattvadarśī ca davayāyata kīrtitāḥ

sutrāmāṇaḥ sudharmāṇaḥ śubhakarmāṇa eva ca //
ete śakra tadā proktā devatānāṃ gaṇāstrayaḥ

ekaikasmingaṇe devā ekādaśa tadā śubhāḥ//
devendraśca tadā teṣāṃ bhaviṣyati bṛhaspatiḥ

dāyādā bāndhadāstasya ye bhaviṣyanti vāsava //
ṭiṭṭibho nāma duṣṭātmā teṣāṃ rājā bhaviṣyati

tasyāpi bhavitā mṛtyurdevadevājjanārdanāt //
māyūreṇa ca rūpeṇa satataṃ pannagāśinā

sa tu devāsure yuddhe sarparūpeṇa durmatiḥ //
yuddhaṃ kṛtvā nirutsāhānsarvāndevagaṇāṃstathā

niṣprayatneṣu deveṣu māyūraṃ rūpamāśritaḥ//
ghātayiṣyati taṃ duṣṭaṃ devadevo janārdanaḥ

mahākalāpaḥ saśikhī mahātmā prabuddhanīlotpalacārukaṇṭhaḥ //
taṃ dānavaṃ tatra raṇe prasahya hatvā trilokīṃ muditāṃ hi kartā

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde trayodaśaraucyamanvantaravarṇano nāmāṣṭāśītyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

1.189
śāmbarāyaṇyuvāca //
caturdaśasya bhautyasya śṛṇu putrānmanormama //
taraṅge bhedabhidbudhnyastarasvānugra eva ca

abhimānī pravīraśca jiṣṇuḥ saṃkrandana stathā //
tejasvī sulabhaścaiva bhautyasyaite manoḥ sutāḥ

agnīdhraścātibāhuśca māgadhaśca tathā śuciḥ //
ajito yuktagośakyaṃ ṛṣayaḥ sapta kīrtitāḥ

cākṣuṣāśca kaniṣṭhāśca pavitrā bhajirāstathā //
vayovṛddhā devagaṇāḥ pañca proktāstu saptakāḥ

teṣāmindraḥ śucirnāma tasya dāyādabāndhavāḥ //
ye bhaviṣyanti bhavitā rājā teṣāṃ mahāsukhaḥ

divyaṃ varṣasahasraṃ tu yuddhaṃ devāsuraṃ tadā //
bhaviṣyati mahāghoraṃ tasyānte taṃ mahāsuram

āsthitaṃ tāmasīṃ māyāṃ ghātayiṣyati keśavaḥ //
ārūḍhaḥ kuñjaraṃ divyaṃ caratparvatasannibham

utkhātaparvatasamaṃ cakreṇa madhusūdanaḥ //
rathasthaṃ taṃ mahādaityaṃ ghātayiṣyati durmatim

tasminhate vāsavadevaśatrau mahābale kālasamaprabhāve //
trailokyametadvirujaṃ samantāttadā bhaviṣyatyamalapratāpam

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde caturdaśabhautyamanuvarṇanannāma navāśītyadhika śatatamo'dhyāyaḥ

1.190
śakra uvāca //
asminmanvantare bhadre garuḍasya ca sambhavaḥ //
mayā dṛṣṭamatīteṣu kathaṃ garuḍavāhanaḥ

asurānghātayāmāsa bhaviṣyeṣu tathaiva ca //
garuḍaṃ tu samāruhya ghātayiṣyati tatkatham

manvantarānte sarveṣāṃ kṣayo yasmātprakīrtitaḥ ///
tasmādetanmamācakṣva kuśalā hyasi dhārmikā

śāmbarāyaṇyuvāca //
devānāmasurāṇāṃ ca pratimanvantaraṃ yathā //
sambhavastridaśaśreṣṭha gandharvāṇāṃ tathā smṛtaḥ

nāgānāṃ rākṣasānāṃ ca yakṣāṇāmatha pakṣiṇām //
suparṇānāṃ tathā śakra prāṇināmapyaśeṣataḥ

suparṇānāṃ pradhānastu tatra manvantare tadā //
sadaiva rājanbhavati garuḍaḥ patatāṃ varaḥ

vāhanatve tathā tasya deveśasya prapadyate //
prādurbhāvāṇyathoktāni yathā viṣṇormayā tava

tathaiva tasya jñeyāni garuḍasya mahātmanaḥ //
devāstu kṛtakarmāṇaḥ śakra manvantarakṣaye

tyaktādhikārā gacchanti paralokamitaḥ prabho //
talliṅgāśca tathā mantrāstaireva sahitāḥ suraiḥ

samūhaścaiva mantrāṇāṃ devastridaśapūjitaḥ //
śarīrī brahmasadane sa tu nityaḥ prakīrtitaḥ

yāvajjīvati vai brahmā sarvalokanamaskṛtaḥ //
tadā tu puruṣaṃ brahmā devadevaṃ prapadyate

tyaktvā śarīraṃ devo'pi puruṣaṃ pratipadyate //
puruṣo'pi mahāsṛṣṭiṃ mahābhūtagaṇaṃ tathā

karoti tadvadeveha devaḥ prāgvacchatakrato //
evaṃ sarvamidaṃ nityaṃ tvanityaṃ vā taveritam

nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ //
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ

avināśi tu tadviddhi yena sarvamidaṃ tatam //
vināśamavyayasyāsya na kaścitkartumarhati

tasyāvināśinaḥ śakra sūkṣmasyāpi mahātmanaḥ //
prādurbhāvasahasrāṇi samatītānyanekaśaḥ

bhūyaścaiva bhaviṣyati nātra kāryā vicāraṇā //
vaivasvate'smindeveśa yathā manvantare śubhe

prādurbhāvāni dṛṣṭāni mayā tasya mahātmanaḥ //
varāhaṃ vāmanaṃ caiva tathā śakra trivikramam

nārasiṃhaṃ tathā mātsyaṃ kūrmaṃ haṃsaṃ tathaiva ca //
nṛvarāhaṃ tathā rāmaṃ rāmaṃ ca surasattama

māndhātāraṃ pṛthuṃ caiva kārtavīryārjunaṃ tathā //
dhātāraṃ ca tathā mitraṃ cāṃśumaryamaṇaṃ tathā

pūṣaṇaṃ ca bhavantaṃ ca varuṇaṃ bhagameva ca //
tvaṣṭāraṃ ca vivasvantaṃ savitāraṃ tathaiva ca

viṣṇuṃ candramasaṃ rudraṃ brahmāṇaṃ yamameva ca //
hutāśanaṃ vaiśravaṇaṃ śeṣaṃ nāgeśvaraṃ tathā

grahamukhyaṃ budhaṃ caiva apaḥ khaṃ pṛthivīṃ tathā //
vāyustejaśca deveśa tathaivānyāni vāsava

prādurbhāvasahasrāṇi tasya dṛṣṭāni yāni te //
manvantareṣvatīteṣu tasyātītānyanekaśaḥ

bhaviṣyanti bhaviṣyeṣu śataśo'tha sahasraśaḥ //
manvantaramathāsādya caikamekaṃ tathā tava

prādurbhāvamidaṃ proktaṃ dviguṇaṃ dviguṇaṃ yataḥ //
prādurbhāvānyaśeṣeṇa vāsudevasya cakriṇaḥ //
kaḥ samartho bhavedvaktumiha varṣaśatairapi

ekaḥ sa devo bhuvanasya goptā paraḥ purāṇaḥ puruṣo mahātmā //
tasyāṃśamātraṃ bhuvanaṃ samagraṃ bhāgāstrayastasya na varṇanīyāḥ

//
iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde śakaśāṃbarāyaṇīsaṃvāde'nekaviṣṇuprādurbhāvavarṇanaṃ nāma navatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ