Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.111

// vajra uvāca // //
mahādevena ṛṣayaḥ śaptāḥ svāyaṃbhuve'ntare //
teṣāṃ vaivasvate prāpte saṃbhavaṃ mama kīrtaya

dākṣāyaṇī ca tathā pra kīrtaya me vibho //
ṛṣīṇāṃ ca tathā vaṃśaṃ bhṛguvaṃśa vivardhana

mārkaṇḍeya uvāca //
manvantare'sminsaṃprāpte rājanvaivasvate purā //
aśvamedhe tu vitate brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ

mahādevasya śāpena tyaktvā dehānsvayaṃ tataḥ //
ṛṣayastu samudbhūtā drute śukre prajepsayā

devānāṃ mātaro dṛṣṭvā devapatnīstathaiva ca //
skannaṃ śukraṃ mahārāja brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ

tajjuhāva tato brahmā tato jāto hutāśanāt //
tato jāto mahātejā bhṛguḥ sa tapasāṃ nidhiḥ

aṅgāresvaṃgirā jātassabhāryo'tristathaiva ca //
marīcibhyo marīciśca tato jāto mahātapāḥ

vasumadhyātsamutpanno vasiṣṭhaśca mahātapāḥ //
bhṛguḥ pulomnaśca sutāṃ divyāṃ bhāryāmavindata

yasyāṃ tasya sutā jātā devā dvādaśa yājñikāḥ //
bhuvano bhāvanaścaiva sujanyaḥ sujanastathā

kratuḥ suvaśca pūgaśca vyājaśca vyaśnujaśca ha //
prasavaścāvyayaścaiva dakṣo dvādaśamastathā

ityete bhṛgavo nāma devā dvādaśa kīrtitāḥ //
paulomyajanayadvipra devānāṃ tu kanīyasam

cyavanaṃ tu mahābhāgamātmavantaṃ tathāpyasau //
ātmavānātmajastvaurvo jamadagnistadātmajaḥ

aurvo gotrakarastasya bhārgavānāṃ mahātmanām //
tatra gotrakarānvakṣye bhṛgordīptojasastvaham

bhṛguśca cyavanaścaiva ātmavāṃstu tathaiva ca //
aurvaśca jamadagniśca vātsyo daṃbhirnaḍāyanaḥ

nāgāyano vahetiśca peluścerānuśātikaḥ //
śaunakāyanajīvantiḥ kauyodhaḥ pārṣatistathā

vaihīnarirvirūpākṣo rohiṇyāyanireva ca //
vaiśvānarirupārīrurvaśāvaṇirvṛkāsvakaḥ

viṣṇuḥ paureyavālākitaulikenāntabhāginaḥ //
mṛta bhāgeyamarkaṇḍajihitodīdhinastathā

maṇḍūmāṇḍavyamaṇḍūkasphenasāṅkṛtinastathā //
sthālipiṇḍiḥ śilāpattiḥ śārkarākṣistathaiva ca

sṛkāyaṇo devamatiḥ ṣāṇḍharāyiḥ sigālavaḥ //
sakṛtvaścātakiḥ kāyiryājño dārbhistrilāyaniḥ

gārgyāyaṇo hvāyanaśca ṛṣirgehāyana stathā //
goṣṭhyāyano vāhyāyano vaiśampāyana eva ca

vaikarṇeyiḥ śārṅgaravo yājñeyirbhrāṣṭakāyanaḥ //
lalāṭirlakuṭiścaiva lākṣmyāyāḥ parimaṇḍalaḥ

ūlumbiḥ śailukiḥ koṣṭistathānyaḥ paippalāyaniḥ //
satyāyanirmālayaniḥ koṭāliḥ kaucahastikaḥ

śokriḥ śaukliḥ sa kaucākṣiḥ kausiścāndramasistathā //
jaikahihmirjihvaśūnyavāpayaleḍhikavairiṇaḥ

śāradvatikare nityau loṣṭhākṣiścala vairiṇaḥ //
nāgāyaniścānumatiḥ paurṇabhāgadhikāśikṛt

samākhyātāstathaiteṣāṃ pañca tu pravarā matāḥ //
bhṛguśca cyavanaścaiva ātmavānastathaiva ca

aurvaśca jamadagniśca pañcaite pravarā matāḥ //
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ

vājyāvājyo na vaivāhyā jñeyāstripravarāstu te //
bhṛguśca jamadagniśca tathaivorvaśca pārthiva

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi śṛṇu cānyānbhṛgūdvahān //
jamadagnirvidaścaiva paulastyo vaijabhṛttathā

prācīnayogyo bhagavānṛṣiḥ krauñcāyanastathā//
ṛṣibhayaścājātaśca ekāyanavaṭāyanau

ātreyo'bhimataścaiṣāṃ sarveṣāṃ pravaraḥ smṛtaḥ //
bhṛguśca cyavanaścaiva hyātmavānastathaiva ca

paramparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ //
ṛgvedīyā mārgapathe grāmāyaṇirathāyaniḥ

āpastambistathā tālvirnekaṭhiḥ kaṇṭhireva ca //
ārṣṭiṣeṇo gārdabhiśca kārddamāyaṇireva ca

aśvāyanirathānnāpi paṃcārṣeyāḥ prakīrtitāḥ //
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ // ३३/
yovirādho vītahavyo nāsāthaścaṇḍamo damaḥ //
jīvaṃtyāyanimaudgaśca viliścaiva khalistathā

bhāvilirbhāgavittiśca kauśāmbeyirvṛkāścakiḥ //
vāleyiḥ samadā geyirgaurakṣitirathaiva ca

gaurgajiśca savaṃśālastathā pauṣṇāyano muniḥ //
romādaśca tathaiteṣāmārṣeyāḥ pravarā matāḥ

bhṛguśca vītahavyaśca tathā caiva sadevasaḥ //
parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ

khālāyaniḥ śākaṭākhyo maitreyaḥ sātayastathā //
droṇāyano naukmāyana āśiṣiśca pikāyaniḥ

homajihvistathaiteṣāmārṣeyāḥ pravarā matāḥ //
bhṛguścaivātha vadhnyaśvo divodāsastathaiva ca

parasparamavaivāhyā ṛṣayaḥ parikīrtitāḥ //
sakāyano yajñapacirmadhyagandhistathaiva ca

pratyūhaśca tathā śraubhyakṣokṣirvaikādaśāyaniḥ //
tathā gṛtsamado rājañśunakaśca mahānṛṣiḥ

pravarastu yathoktānāṃ dvyārṣeyāḥ parikīrtitāḥ //
bhṛgurgṛtsamadaścaiva dvāvetau parikīrtitau //
parasparamavaivāhyā ityete parikīrtitāḥ

ete tavoktā bhṛguvaṃśa jātā mahānubhāvā nṛpa gotrakārāḥ //
yeṣāṃ ca nāmnāṃ parikīrtanena pāpaṃ samagraṃ vijahāti jantuḥ

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde bhṛguvaṃśānukīrtanaṃ nāmaikādaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ