Vishnudharmottara Purana · Chapter 1.109

mārkaṇḍeya uvāca //
ādyamājagavaṃ nāma dhanurgṛhya mahāyaśāḥ //
dṛṣṭvā jātaṃ pṛthuṃ devāḥ sarva eva savāsavāḥ

ājagmuḥ puṣkaraṃ tīrthamabhiṣektuṃ tadā pṛthum //
taṃ cābhisiṣicurdevā ratnacitravarāsane

brahmā viṣṇuśca rudraśca candrādityau prabhākarau //
diśaśca vidiśaścaiva lokapālāḥ savāsavāḥ

sarve devagaṇāścaiva ṛṣayaśca tapodhanāḥ //
svaṃ svaṃ toyamupādāya samudrāśca narādhipa

sarāṃsi saritaḥ śailāḥ sarve tīrthavarāstathā //
so'bhiṣiktastadā śrīmānvenaputraḥ parantapa

saṃvatsaraḥ kṛtastasya vṛddhagargo mahāyaśāḥ //
sthitā śiṣyavarā nityaṃ tasyotpātanirīkṣaṇe

purohitaḥ kṛtastasya yājñavalkyo mahāyaśāḥ //
ātharvagena yastasya sarvāndoṣānvyapohata

uśanāśca tathā mantrī kṛtastasya mahātmanaḥ //
ṣāḍguṇyayogādyastasya sarvāndoṣānvyapohata

kamalābharaṇo nāma supratīkasutastadā //
rājahastī kṛtastasya svayaṃ gargeṇa dhīmatā

śrīsutasturagaḥ śreṣṭhaḥ śaśāṅkasadṛśacchaviḥ //
maṅgalāśvaḥ kṛtastasya vṛddhagargeṇa pārthiva // 1.109.१ ० //
svayaṃ devavaraistasya dattāni manujādhipa //
chatraṃ savālavyajanaṃ khaḍgaṃ ca vasudhādhipa

tasya lakṣaṇasaṃyuktaṃ dadurdevā nareśvara //
ityevaṃ cābhiṣiktastu pṛthurvainyo mahāyaśāḥ

vidhinā śāstradṛṣṭena brāhmaṇairmantrapāragaiḥ //
tasya paitāmahe yajñe hayamedhe purātane

āpturyāmasya sutye'hni sūto jātaḥ parantapa //
sāmageṣvatha gāyatsu adhvare vaiśvadevike

māgadhaśca samutpannastasminneva mahākratau //
pṛthostavārthaṃ tau devau coditāvṛṣibhistathā

ūcatustau tadā devānṛṣīṃśca praṇatau sthitau //
karmabhistūyate sarvaḥ karma cāsya na vidmahe

karmaṇaścātyavijñānātstoṣyāvastatkathaṃ pṛthum //
ṛṣaya ūcuḥ//
asmatprabhāvavijñātau stuvatāmavicārataḥ

mārkaṇḍeya uvāca//
ṛṣibhistau niyuktau tu tuṣṭuvāte svakarmabhiḥ//
bhaviṣyatpṛthivīpālaṃ divya jñānau parantapa

tayovairnyastu suprītaḥ pṛthuḥ prādātprajeśvaraḥ//
anūpadeśaṃ sūtāya magadhaṃ māgadhāya ca

tato vainyaṃ mahābhāgaṃ prajāstāḥ saṃpradudruvuḥ//
tvanno vṛttaṃ dadasveti maharṣivacanāttadā

so'bhidrutaḥ prajābhistu prajāhitacikīrṣayā //
dhanurādāya bāṇāṃśca vasudhāṃ mardayanbalī

tato vainyabhayatrastā gaurbhūtvā prādravanmahī //
brahmalokādikām̐llokānna ca trāṇamavindata

sarvatraiva pṛthuṃ vainyamāttakārmukamacyutam //
dadarśa sumahābhāgaṃ tejasā bhāskaraprabham

alabhantī tu sā trāṇaṃ venyamevānvapadyata //
kṛtāñjalipuṭā devī pūjyā lokaistribhistadā

uvāca vainyaṃ nādharmaṃ strīvadhe paripaśyasi //
kathaṃ dhārayitā cāsi mayā hīnāstvimāḥ prajāḥ

pṛthuruvāca //
ekasyārthāya yo hanyādātmano vā parasya vā //
ekaṃ jīvaṃ bahutve'pi kāmaṃ naivāsti pātakam

yasmiṃstu nihate bhadra edhante bahavaḥ sukham //
tasminhate nāsti paraṃ pātakaṃ nopapātakam

so'haṃ prajānimittaṃ tvāṃ vadhiṣyāmi vasundharām //
ātmānaṃ prathayitvā tu dhārayiṣye prajāstvimāḥ

vṛtyupāyaṃ na cedāsāṃ prajānāṃ tvaṃ vidhāsyasi //
vidhāsyasi yadā bhadre tadā tvaṃ sukhamāpsyasi

pṛthivyuvāca //
prajānāṃ jīvanopāyaṃ vidhāsyāmi nareśvara //
vidhatsva vatsaṃ dharmajña kṣareyaṃ yena vatsalā

samāṃ ca kuru sarvatra mama dharmabhṛtāṃ vara //
yathā niṣyandamānaṃ vai kṣīraṃ sarvatra bhāvayet

mārkaṇḍeya uvāca //
tata utsārayāmāsa śilājālāni sarvataḥ //
puthurvainyo mahātejāstena śailā vivarddhitāḥ

tataḥ prabhṛti rājendra grāmāśca nagarāṇi ca //
kṛṣyādikaṃ ca sakalaṃ bhuvi karma pravartitam

tasyāḥ sasyāni sā dugdhā pṛthunā pṛthivī kṣitā //
vatsaṃ svāyaṃbhuvaṃ kṛtvā manuṃ vai dakṣiṇe kare

tatastu ṛṣibhirdugdhā cchandaḥpātre vasundharā //
vatsaḥ somobhavatteṣāṃ dogdhā caiva bṛhaspatiḥ

ūrjaṃ devagaṇairdugdhā rukmapātre vasundharā //
vatsastu maghavānāsīddogdhā ca savitā tathā

sudhāṃ ca pitṛbhirdugdhā raupyapātre vasundharā//
antakaścābhavaddogdhā vatso vaivasvato yamaḥ

payaścaivāyase pātre dugdhā daityairvasundharā //
dogdhā gaganamūrdhā sā vatsaṃ kṛtvā virocanam

alābupātre sarpaiśca viṣaṃ dugdhā dharā tathā //
teṣāṃ ca vāsukirdogdhā vatsaścāsīcca takṣakaḥ

antardhānaṃ yadā yakṣe rāmapātre vasundharā //
dugdhā rajatanābhena vatsaṃ kṛtvā dhaneśvaram

kapāle rudhiraṃ dugdhā rākṣasairbhīmavikramaiḥ //
hetiḥ prahetiśca tathā dogdhā vatsastathā'bhavat//

dugdhā gandhānpadmapātre gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ //
vatsaścitrarathasteṣāṃ dogdhā vasurucistathā

oṣadhyaśca tathā śailairdugdhā pātre śilāmaye//
vatsastu himavānāsīddogdhā merurmahāgiriḥ

palāśapātre vṛkṣaistu dugdhā puṣpaphalaṃ śubham //
kāmadhukca tataḥ sālaṃ plakṣo vatsastu vai smṛtaḥ //

sarvakāmadughā dogdhrī pṛthivī bhūtabhāvinī //
saiṣā dhātrī vidhātrī ca jananī bhāvanī tathā

carācarasya lokasya pratiṣṭhotpattireva ca //
sarvabhūtahiraṇyā ca sarvabhūtahitaiṣiṇī

vargadā medinī bhūmiḥ kṣamā kṣoṇī vasundharā //
sarvabhūtaśarīrasthā sarvānugrahakāriṇī

manvantare'sminsaṃprāpte vainyena pṛthivīkṣitā //
prathamaṃ vasudhā dugdhā tato dugdhā yathoditaiḥ

duhitṛtvaṃ gatā tasya pṛthivī tena cocyate //
evaṃprabhāvaḥ sa purā pṛthurāsīnmahīpatiḥ

pitrā'parañjitāstasya prajāssenānurāñjanāḥ //
prajānāṃ rañjanāttasya nāma rājeti kīrtitam

rājā bhojo virāṭ samrāṭ gopatiḥ pārthivastathā //
sa evokto mahīnātha śabdaiḥ paryāyavācakaiḥ

namaskārastu kartavyastasya nityaṃ dvijottamaiḥ //
vedakāmairvedavidbhiḥ prārthayadbhirmahadyaśaḥ

pārthivaiśca mahābhāgaiḥ prārthayadbhirmahadyaśaḥ //
vṛttidātā tathā vaiśyairnamaskāryastathā pṛthuḥ

śūdrairapi namaskāryo dharmakāmairmahīpatiḥ //
kṣemepsubhistathā dhyāne namaskāryaḥ pṛthurnṛpaḥ

yo hi yodho raṇe yāti kīrtayitvā pṛthuṃ nṛpam //
sa ghorarūpātsaṃgrāmātkṣemī bhavati pārthiva

pṛthoḥ kṛtvā namaskāraṃ sarvatra vijayī bhavet //
tasmāttasya namaskāraḥ sadā kāryo jayepsunā

vainyasya bhūpālavarasya rājañchrutvābhiṣekaṃ prayato manuṣyaḥ //
pāpaṃ samagraṃ vijahāti śīghraṃ jayaṃ tathāpnoti yaśaśca loke

iti śrīviṣṇudharmottare prathamakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde pṛthvabhiṣekādivarṇanaṃ nāma navottaraśatatamo'dhyāyaḥ