Vishnu Purana · Chapter 6.1
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāśe 'ṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ (38)
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe viṣṇucittyātmaprakāśākhya śrīdharīyavyākhyādvayopete pañca māṃśaḥ samāptaḥ /
atha śrīviṣṇumahāpurāṇe viṣṇucittyātmaprakāśākhyaśrīdharīya vyākhyādvayopete ṣaṣṭhāṃśaḥ prārabhyate /
śrīmate rāmānujāya namaḥ
maitreya uvāca
vyākhyātā bhavatā sargavaṃśamanvantarasthitiḥ /
vaṃśānucaritaṃ caiva vistareṇa mahāmune
śrotumicchāmyahaṃ tvatto yathāvadupasaṃhṛtim /
mahāpralayasaṃjñāṃ ca kalpānte ca mahāmune
śrīparāśara uvāca
maitreya śrūyatāṃ matto yathāvadupasaṃhṛtiḥ /
kalpānte prākṛte caiva pralayo jāyate yathā
ahorātraṃ pitṝṇāṃ tu māso 'bdastridivaukasām /
caturyugamahasre tu brahmaṇo vai dvijottama
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśceti caturyugam /
divyair varṣasahasrais tu taddvādaśabhir ucyate
caturyugāṇy aśeṣāṇi sadṛśāni svarūpataḥ /
ādyaṃ kṛtayugaṃ muktvā maitreyāntyaṃ tathā kalim
ādye kṛtayuge sargo brahmaṇā kriyate yathā /
kriyate copasaṃhārastathāṃ'te ca kalau yuge
maitreya uvāca
kaleḥsvarūpaṃ bhagavanvistarādvaktumarhasi /
dharmaś catuṣpād bhagavān yasmin viplavam ṛcchati
śrīparāśara uvāca
kaleḥsvarūpaṃ maitreya yadbhavāñchrotu micchati /
tannibodha samāsena vartate yanmahāmune
varṇāśramācāravatī pravṛttirna kalau nṛṇām /
na sāmaṛgyajurdharmaviniṣpādanahaitukī
vivāhā na kalau dharmyā na śiṣyagurusaṃsthitiḥ /
na dāṃpatyakramo naiva vahnidevātmakaḥ kramaḥ
yatra kutra kule jāto balī sarveśvaraḥ kalau /
sarvebhya eva varṇebhyo yogyaḥ kanyāvarodhane
yena kena ca yogena dvijātirdīkṣitaḥ kalau /
yaiva saiva ca maitreya prāyaścittaṃ kalau kriyā
sarvameva kalau śāstraṃ yasya yadvajanaṃ dvija /
devatā ca kalau sarvā sarvaḥsarvasya cāśramaḥ
upavāsastathā'yāsau vittotsargastapaḥ kalau /
dharmo yathābhirucitair anuṣṭhanair anuṣṭhitaḥ
vittena bhavitā puṃsāṃ svalpenāḍhyamadaḥ kalau /
strīṇāṃ rūpamadaścaivaṃ keśair eva bhaviṣyati
muvarṇamaṇiratnādau vastre copakṣayaṃ gate /
kalau striyo bhaviṣyanti tadā keśair alaṅkṛtāḥ
parityakṣyanti bhartāraṃ vittahīnaṃ tathā striyaḥ /
bhartā bhaviṣyati kalau vittavāneva yoṣitām
yo vai dadāti bahulaṃ svaṃ sa svāmī sadā nṛṇām /
svāmitvahetuḥsaṃbandho na cābhijanatā tathā
gṛhāntā dravysaṃghātā dravyāntā ca tathā matiḥ /
arthāścātmopabhogyāntā bhaviṣyanti kalau yuge
striyaḥ kalau bhaviṣyanti svairiṇyo lalitaspṛhāḥ /
anyāyādāptavitteṣu puruṣāḥ spṛhayālabaḥ
abhyarthitāpi suhṛdā svārthameva nirīkṣyate /
paṇārdhārdhāddhamātre 'pi kariṣyanti tathā spṛhām
samānapauruṣaṃ ceto bhuvi vipreṣu vai kalau /
kṣīrapradānasaṃbandhi bhāvi goṣu ca gauravam
anāvṛṣṭibhayaprāyāḥ prajāḥ kṣudbhayakātarāḥ /
bhaviṣyanti tadā sarve gaganāsaktadṛṣṭayaḥ
kandamūlaphalāhārāstāpasā iva mānavāḥ /
ātmānaṃ ghātayiṣyanti hyanāvṛṣṭyādiduḥkhitāḥ
durbhikṣameva satataṃ tathā kleśamanīśvarāḥ /
prāpsyanti vyāhatasukhapramodā mānavāḥ kalau
asnānabhojino nāgnidevatātithipūjaṃnam /
kariṣyanti kalau prāpte na ca piṇḍodakakriyām
lolupā hrasvadehāś ca bahvannādanatatparāḥ /
bahuprajālpabhāgyāś ca bhaviṣyanti kalau striyaḥ
ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ śiraḥkaṇḍūyanaṃ striyaḥ /
kurvantyo gurubhartṝṇām ājñāṃ bhartsyantyanādarāḥ
svapoṣaṇaparāḥ kṣudrā dehasaṃskāravarjitāḥ /
paruṣānṛtabhāṣiṇyo bhaviṣyanti kalau striyaḥ
duḥśīlā duṣṭaśīleṣu kurvantyaḥsatataṃ spṛhām /
asadvṛttā bhaviṣyanti puruṣeṣu kulāṅganāḥ
vedādānaṃ kariṣyanti baṭavaścākṛtavratāḥ /
gṛhasthāś ca na hoṣyanti na dāsyantyucitānyapi
vānaprasthā bhaviṣyanti grāmyāhāraparigrahāḥ /
bhikṣavaścāpi mitrādisnehasaṃbandhayantraṇāḥ
arakṣitāro hartāraḥ śulkavyājena pārthivāḥ /
hāriṇo janavittānāṃ saṃprāpte tu kalau yuge
yoyo 'śvarathanāgāḍhyaḥsa sa rājā bhaviṣyati /
yaś ca yaścābalaḥ sarvaḥ sa sa bhṛtyaḥ kalau yuge
vaiśyāḥ kṛṣivaṇijyādi saṃtyajya nijakarma yat /
śūdravṛttyā pravartsyanti kārukarmopajīvinaḥ
bhaikṣavrataparāḥ śūdrā pravrajyāliṅgino 'dhamāḥ /
pāṣaṇḍasaṃśrayāṃ vṛttimāśrayiṣyanti satkṛtāḥ
durbhikṣakarapīḍābhir atīvopadrutā janāḥ /
godhūmānnayavānnāḍhyāndeśānyāsyanti duḥkhitāḥ
vedamārge pralīne ca pāṣaṇḍāḍhye tato jane /
adharmavṛddhyā lokānāmalpamāyurbhaviṣyati
aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyamāneṣu vai tapaḥ /
nareṣu nṛpadoṣeṇa bālye mṛtyurbhaviṣyati
bhavitā yoṣitāṃ sūtiḥ pañcaṣaṭmaptavārṣikī /
navāṣṭadaśavarṣāṇāṃ manuṣyāṇāṃ tathā kalau
palitodbhavaś ca bhavitā tathā dvādaśavārṣikaḥ /
nātijīvati vai kaścitkalau varṣāṇi viṃśatiḥ
alpaprajñā vṛthāliṅgā duṣṭāntaḥkaraṇāḥ kalau /
yatastato vinaṅkṣyanti kālenālpena mānavāḥ
yadāyādā hi maitreya hānirdharmasya lakṣyate /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā vicakṣaṇaiḥ
yadāyadā hi pāṃṣaḍavṛddhirmaitreya lakṣyate /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā mahātmabhiḥ
yadāyadā satāṃ hīnirvedamārgānusāriṇām /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā vicakṣaṇaiḥ
prāraṃbhāścāvasīdanti yadā dharmabhṛtāṃ nṛṇām /
tadānumeyaṃ prādhānyaṃ kaler maitreya paṇḍitaiḥ
yadāyāda na yajñānāmīśvaraḥ puruṣottamaḥ /
ijyate puruṣair yajñais tadā jñeyaṃ kaler balam
na prītirvedavādeṣu pāṣaṇḍeṣu yadā ratiḥ /
kalervṛddhistadā prājñair anumeyā vicakṣaṇaiḥ
kalau jagatpatiṃ viṣṇuṃsarvasraṣṭāramīśvaram /
nārcayiṣyanti maitreya pāṣaṇḍopahatā janāḥ
kiṃ devaiḥ kiṃ dvijair vedaiḥ kiṃ śauce nāṃbujanmanā /
ityevaṃ vipravakṣyanti pāṣaṇḍopahatā janāḥ
svalpāṃbuvṛṣṭiḥ parjanyaḥ sasyaṃ svalpaphalaṃ tathā /
phalaṃ tathālpasāraṃ ca vipra prāpte kalau yuge
śāṇīprāyāṇi vastrāṇi śamīprāyā mahīruhāḥ /
śūdraprāyās tathā varṇā bhaviṣyanti kalau yuge
aṇuprāyāṇi dhānyāni cājyaprāyaṃ tathā payaḥ /
bhaviṣyati kalau prāpte hyauśīraṃ cānulepanam
śvaśrūśvaśurabhūyiṣṭhā guravaś ca nṛṇāṃ kalau /
śyālādya hāribhāryāś ca sṛhṛdo munisattama
kasya mātā pitā kasya yathā karmānugaḥ pumān /
iti codāhariṣyanti śvaśurānugatānarāḥ
vāṅmanaḥkāyagair doṣair abhibhūtāḥ punaḥ punaḥ /
narāḥ pāpānyanudinaṃ kariṣyantyalpamedhasaḥ
niḥsattvānāmaśaucānāṃ nihrīkāṇāṃ tathā nṛṇām /
yadyadduḥkhāya tatsarvaṃ kalikāle bhaviṣyati
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāre svadhāsvāhāvivarjite /
tadā praviralo dharmaḥ kvacilloke nivatsyati
tatrālpenaiva yatnena puṇyaskandhamanuttamam /
karotiyaḥ kṛtayuge kriyate tapasā hi saḥ
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0