Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 6.1

6.1.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāśe 'ṣṭatriṃśo 'dhyāyaḥ (38)
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe viṣṇucittyātmaprakāśākhya śrīdharīyavyākhyādvayopete pañca māṃśaḥ samāptaḥ /
atha śrīviṣṇumahāpurāṇe viṣṇucittyātmaprakāśākhyaśrīdharīya vyākhyādvayopete ṣaṣṭhāṃśaḥ prārabhyate /
śrīmate rāmānujāya namaḥ
maitreya uvāca
vyākhyātā bhavatā sargavaṃśamanvantarasthitiḥ /
vaṃśānucaritaṃ caiva vistareṇa mahāmune

6.1.2

śrotumicchāmyahaṃ tvatto yathāvadupasaṃhṛtim /
mahāpralayasaṃjñāṃ ca kalpānte ca mahāmune

6.1.3

śrīparāśara uvāca
maitreya śrūyatāṃ matto yathāvadupasaṃhṛtiḥ /
kalpānte prākṛte caiva pralayo jāyate yathā

6.1.4

ahorātraṃ pitṝṇāṃ tu māso 'bdastridivaukasām /
caturyugamahasre tu brahmaṇo vai dvijottama

6.1.5

kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliśceti caturyugam /
divyair varṣasahasrais tu taddvādaśabhir ucyate

6.1.6

caturyugāṇy aśeṣāṇi sadṛśāni svarūpataḥ /
ādyaṃ kṛtayugaṃ muktvā maitreyāntyaṃ tathā kalim

6.1.7

ādye kṛtayuge sargo brahmaṇā kriyate yathā /
kriyate copasaṃhārastathāṃ'te ca kalau yuge

6.1.8

maitreya uvāca
kaleḥsvarūpaṃ bhagavanvistarādvaktumarhasi /
dharmaś catuṣpād bhagavān yasmin viplavam ṛcchati

6.1.9

śrīparāśara uvāca
kaleḥsvarūpaṃ maitreya yadbhavāñchrotu micchati /
tannibodha samāsena vartate yanmahāmune

6.1.10

varṇāśramācāravatī pravṛttirna kalau nṛṇām /
na sāmaṛgyajurdharmaviniṣpādanahaitukī

6.1.11

vivāhā na kalau dharmyā na śiṣyagurusaṃsthitiḥ /
na dāṃpatyakramo naiva vahnidevātmakaḥ kramaḥ

6.1.12

yatra kutra kule jāto balī sarveśvaraḥ kalau /
sarvebhya eva varṇebhyo yogyaḥ kanyāvarodhane

6.1.13

yena kena ca yogena dvijātirdīkṣitaḥ kalau /
yaiva saiva ca maitreya prāyaścittaṃ kalau kriyā

6.1.14

sarvameva kalau śāstraṃ yasya yadvajanaṃ dvija /
devatā ca kalau sarvā sarvaḥsarvasya cāśramaḥ

6.1.15

upavāsastathā'yāsau vittotsargastapaḥ kalau /
dharmo yathābhirucitair anuṣṭhanair anuṣṭhitaḥ

6.1.16

vittena bhavitā puṃsāṃ svalpenāḍhyamadaḥ kalau /
strīṇāṃ rūpamadaścaivaṃ keśair eva bhaviṣyati

6.1.17

muvarṇamaṇiratnādau vastre copakṣayaṃ gate /
kalau striyo bhaviṣyanti tadā keśair alaṅkṛtāḥ

6.1.18

parityakṣyanti bhartāraṃ vittahīnaṃ tathā striyaḥ /
bhartā bhaviṣyati kalau vittavāneva yoṣitām

6.1.19

yo vai dadāti bahulaṃ svaṃ sa svāmī sadā nṛṇām /
svāmitvahetuḥsaṃbandho na cābhijanatā tathā

6.1.20

gṛhāntā dravysaṃghātā dravyāntā ca tathā matiḥ /
arthāścātmopabhogyāntā bhaviṣyanti kalau yuge

6.1.21

striyaḥ kalau bhaviṣyanti svairiṇyo lalitaspṛhāḥ /
anyāyādāptavitteṣu puruṣāḥ spṛhayālabaḥ

6.1.22

abhyarthitāpi suhṛdā svārthameva nirīkṣyate /
paṇārdhārdhāddhamātre 'pi kariṣyanti tathā spṛhām

6.1.23

samānapauruṣaṃ ceto bhuvi vipreṣu vai kalau /
kṣīrapradānasaṃbandhi bhāvi goṣu ca gauravam

6.1.24

anāvṛṣṭibhayaprāyāḥ prajāḥ kṣudbhayakātarāḥ /
bhaviṣyanti tadā sarve gaganāsaktadṛṣṭayaḥ

6.1.25

kandamūlaphalāhārāstāpasā iva mānavāḥ /
ātmānaṃ ghātayiṣyanti hyanāvṛṣṭyādiduḥkhitāḥ

6.1.26

durbhikṣameva satataṃ tathā kleśamanīśvarāḥ /
prāpsyanti vyāhatasukhapramodā mānavāḥ kalau

6.1.27

asnānabhojino nāgnidevatātithipūjaṃnam /
kariṣyanti kalau prāpte na ca piṇḍodakakriyām

6.1.28

lolupā hrasvadehāś ca bahvannādanatatparāḥ /
bahuprajālpabhāgyāś ca bhaviṣyanti kalau striyaḥ

6.1.29

ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ śiraḥkaṇḍūyanaṃ striyaḥ /
kurvantyo gurubhartṝṇām ājñāṃ bhartsyantyanādarāḥ

6.1.30

svapoṣaṇaparāḥ kṣudrā dehasaṃskāravarjitāḥ /
paruṣānṛtabhāṣiṇyo bhaviṣyanti kalau striyaḥ

6.1.31

duḥśīlā duṣṭaśīleṣu kurvantyaḥsatataṃ spṛhām /
asadvṛttā bhaviṣyanti puruṣeṣu kulāṅganāḥ

6.1.32

vedādānaṃ kariṣyanti baṭavaścākṛtavratāḥ /
gṛhasthāś ca na hoṣyanti na dāsyantyucitānyapi

6.1.33

vānaprasthā bhaviṣyanti grāmyāhāraparigrahāḥ /
bhikṣavaścāpi mitrādisnehasaṃbandhayantraṇāḥ

6.1.34

arakṣitāro hartāraḥ śulkavyājena pārthivāḥ /
hāriṇo janavittānāṃ saṃprāpte tu kalau yuge

6.1.35

yoyo 'śvarathanāgāḍhyaḥsa sa rājā bhaviṣyati /
yaś ca yaścābalaḥ sarvaḥ sa sa bhṛtyaḥ kalau yuge

6.1.36

vaiśyāḥ kṛṣivaṇijyādi saṃtyajya nijakarma yat /
śūdravṛttyā pravartsyanti kārukarmopajīvinaḥ

6.1.37

bhaikṣavrataparāḥ śūdrā pravrajyāliṅgino 'dhamāḥ /
pāṣaṇḍasaṃśrayāṃ vṛttimāśrayiṣyanti satkṛtāḥ

6.1.38

durbhikṣakarapīḍābhir atīvopadrutā janāḥ /
godhūmānnayavānnāḍhyāndeśānyāsyanti duḥkhitāḥ

6.1.39

vedamārge pralīne ca pāṣaṇḍāḍhye tato jane /
adharmavṛddhyā lokānāmalpamāyurbhaviṣyati

6.1.40

aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyamāneṣu vai tapaḥ /
nareṣu nṛpadoṣeṇa bālye mṛtyurbhaviṣyati

6.1.41

bhavitā yoṣitāṃ sūtiḥ pañcaṣaṭmaptavārṣikī /
navāṣṭadaśavarṣāṇāṃ manuṣyāṇāṃ tathā kalau

6.1.42

palitodbhavaś ca bhavitā tathā dvādaśavārṣikaḥ /
nātijīvati vai kaścitkalau varṣāṇi viṃśatiḥ

6.1.43

alpaprajñā vṛthāliṅgā duṣṭāntaḥkaraṇāḥ kalau /
yatastato vinaṅkṣyanti kālenālpena mānavāḥ

6.1.44

yadāyādā hi maitreya hānirdharmasya lakṣyate /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā vicakṣaṇaiḥ

6.1.45

yadāyadā hi pāṃṣaḍavṛddhirmaitreya lakṣyate /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā mahātmabhiḥ

6.1.46

yadāyadā satāṃ hīnirvedamārgānusāriṇām /
tadātadā kalervṛddhiranumeyā vicakṣaṇaiḥ

6.1.47

prāraṃbhāścāvasīdanti yadā dharmabhṛtāṃ nṛṇām /
tadānumeyaṃ prādhānyaṃ kaler maitreya paṇḍitaiḥ

6.1.48

yadāyāda na yajñānāmīśvaraḥ puruṣottamaḥ /
ijyate puruṣair yajñais tadā jñeyaṃ kaler balam

6.1.49

na prītirvedavādeṣu pāṣaṇḍeṣu yadā ratiḥ /
kalervṛddhistadā prājñair anumeyā vicakṣaṇaiḥ

6.1.50

kalau jagatpatiṃ viṣṇuṃsarvasraṣṭāramīśvaram /
nārcayiṣyanti maitreya pāṣaṇḍopahatā janāḥ

6.1.51

kiṃ devaiḥ kiṃ dvijair vedaiḥ kiṃ śauce nāṃbujanmanā /
ityevaṃ vipravakṣyanti pāṣaṇḍopahatā janāḥ

6.1.52

svalpāṃbuvṛṣṭiḥ parjanyaḥ sasyaṃ svalpaphalaṃ tathā /
phalaṃ tathālpasāraṃ ca vipra prāpte kalau yuge

6.1.53

śāṇīprāyāṇi vastrāṇi śamīprāyā mahīruhāḥ /
śūdraprāyās tathā varṇā bhaviṣyanti kalau yuge

6.1.54

aṇuprāyāṇi dhānyāni cājyaprāyaṃ tathā payaḥ /
bhaviṣyati kalau prāpte hyauśīraṃ cānulepanam

6.1.55

śvaśrūśvaśurabhūyiṣṭhā guravaś ca nṛṇāṃ kalau /
śyālādya hāribhāryāś ca sṛhṛdo munisattama

6.1.56

kasya mātā pitā kasya yathā karmānugaḥ pumān /
iti codāhariṣyanti śvaśurānugatānarāḥ

6.1.57

vāṅmanaḥkāyagair doṣair abhibhūtāḥ punaḥ punaḥ /
narāḥ pāpānyanudinaṃ kariṣyantyalpamedhasaḥ

6.1.58

niḥsattvānāmaśaucānāṃ nihrīkāṇāṃ tathā nṛṇām /
yadyadduḥkhāya tatsarvaṃ kalikāle bhaviṣyati

6.1.59

niḥsvādhyāyavaṣaṭkāre svadhāsvāhāvivarjite /
tadā praviralo dharmaḥ kvacilloke nivatsyati

6.1.60

tatrālpenaiva yatnena puṇyaskandhamanuttamam /
karotiyaḥ kṛtayuge kriyate tapasā hi saḥ

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc