Vishnu Purana · Chapter 5.37

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāṃśe ṣaṭtriṃśodhyāyaḥ (36)
śrīparāśara uvāca
evaṃ daityavadhaṃ kṛṣṇe baladeva sahāyavān /
cakre duṣṭakṣitīśānāṃ tathaiva jagataḥ kṛte

kṣiteś ca bhāraṃ bhagavānphālgunena samanvitaḥ /
avatārayāmāsa vibhuḥsamastākṣohiṇīvadhāt

kṛtvā bhārāvataramaṃ bhuvo hatvākhilānnṛpān /
śāpavyājena viprāṇāmupasaṃhṛtavānkulam

utsṛjya dvārakāṃ kṛṣṇastyaktvā mānuṣyamātmanaḥ /
sāṃśo viṣṇumayaṃ sthānaṃ praviveśa mune nijam

maitreya uvāca
sa vipraśāpavyājena saṃjahresvakulaṃ katham /
kathaṃ ca mānuṣaṃ dehamutsasarjajanārdanaḥ

śrīparāśara uvāca
viśvamitrastathākaṇvo nāradaścamahāmuniḥ /
piṇḍārake mahārīrthe dṛṣṭvā yadukumārakaiḥ

tataste yauvanonmattā bhāvikāryapracoditāḥ /
sāṃbaṃ jāṃbavatīputraṃ bhūṣayitvā striyaṃ yathā

praśritāstānmunīnūcuḥ praṇipātapuraḥsaram /
iyaṃ strī putrakāmā vai brūta kiṃ janayiṣyati

śrīparāśara uvāca
divyajñānopapannāste vipralabdhāḥ kumārakaiḥ /
munayaḥ kupitāḥ procurmusalaṃ janayiṣyati

sarvayādavasaṃhārakāraṇaṃ bhuvanottaram /
yenākhilakulotsādau yādavānāṃ bhaviṣyati

ityuktāste kumārāstu ācacakṣuryathātatham /
ugrasenāya musalaṃ jajñe sāṃbasya codarāt

tadugraseno musalamayaścūrṇamakārayat /
jajñe taderakāyūrṇaṃ prakṣiptaṃ tair mahodadhau

musalasyātha lohasya pūrṇitasya tu yādavaiḥ /
khaṇḍaṃ cūrṇitaśeṣaṃ tu tato yattomarākṛti

tadapyaṃbunidhau kṣiptaṃ matsyo jagrāha jālibhiḥ /
ghātitasyodarāttasya lubdho jagraha tajjārāḥ

vijñātaparamārthopi bhagavānmadhusūdanaḥ /
naicchattadanyathā kartuṃ vidhinā yatsamīhitam

devaiś ca prahito vāyuḥ praṇipattyāha keśavam /
rajasyevamahaṃ dūtaḥ prahito bhagavansuraiḥ

vasvaśvimarudādityarudrasādhyādibhiḥ saha /
vijñāpayati śakrastvāṃ tadidaṃ śrūyatāṃ vibho

bhārāvataraṇārthāya varṣāṇāmadhikaṃ śatam /
bhagavānavatīrṇotra tridaśeḥsaha coditaḥ

durvṛttā nihatā daityā bhuvo bhāro 'vatāritaḥ /
tvayā manāthāstridaśā bhavantu tridive sadā

tadatītaṃ jagannātha varṣāṇāmadhikaṃ śatam /
idānīṃ gamyatāṃ svargo bhavatā yadi rocate

devair vijñāpyate deva tathātraiva ratistava /
tatsthīyatāṃ yathākālamāstheyamanujīvibhiḥ

śrībhagavānuvāca
yattvamātthākhilaṃ dūta vedmy etad aham apy uta /
prārabdha eva hi mayā yādavānāṃparikṣayaḥ

bhuvo nādyāpi bhāro 'yaṃ yādavairanibarhitaiḥ /
avatārya karomyetat saptarātreṇa satvaraḥ

yathā gṛhītamaṃbhodherdattvāhaṃ dvārakābhuvam /
yādavānupasaṃhṛtya yāsyāmi tridaśālayam

manuṣyadehamutsṛjya saṃkarṣamasahāyavān /
prāpta evāsmi mantavyo devendreṇa tathāmaraiḥ

jarāsaṃdhādayo ye 'nye nihatā bhārahetavaḥ /
kṣitestebhyaḥ kumāro 'pi yadūnāṃ nāpacīyate

tadetaṃ sumahābhāram avatārya kṣiter aham /
yāsyāmyamaralokasya pālanāya bravīhi tān

śrīparāśara uvāca
ityukto vāsudevena devadūtaḥ praṇamya tam /
maitreya divyayā gatyā devarājāntikaṃ yayau

bhagavānapyathotpātāndivyabhaumāntarikṣajān /
dadarśa dvārakāpuryāṃ vināśāya divāniśam

tāndṛṣṭvā yādavānāha paśyadhvamatidāruṇān /
mahotpātāñchamāyaiṣāṃ prabhāsaṃ yāma mā ciram

śrīparāśara uvāca
evamukte tu kṛṣṇena yādavapravārastataḥ /
mahābhāgavataḥ prāha praṇipatyoddhavo harim

bhagavanyanmayā kāryaṃ tadājñāpaya sāṃpratam /
manye kulamidaṃ sarvaṃ bhagavānsaṃhariṣyati

nāśāyāsya nimittāni kulasyācyuta lakṣaye

śrībhagavānuvāca
gaccha tvaṃ divyayā gatyā matprasādasamutthayā /
yadbadaryāśramaṃ puṇyaṃ gandhamādanaparvate /
naranārāyaṇasthāne tatpavitraṃ mahītale

manmanā matprasādena tatra siddhimavāpsyasi /
ahaṃ svargaṃ gamiṣyāmi hyupasaṃhṛtya vaikulam

dvārakāṃ ca mayā tyaktāṃ samudraḥ plāvayiṣyati /
madveśma caikaṃ muktvātu bhayānmatto jalāśaye /
tatra sannihitaścāhaṃ bhaktānāṃ hitakāmyayā

śrīparāśara uvāca
ityuktaḥ praṇipatyainaṃ jagāmāśu tapevanam /
naranārāyaṇasthānaṃ keśavenānumoditaḥ

tataste yādavāḥsarve rathānāruhya śīghragān /
prabhāsaṃ prayayuḥsārdhaṃ kṛṣṇarāmādibhir dvija

prabhāsaṃ samanuprāptāḥ kukurāndhakavṛṣṇayaḥ /
cakrustatra mahāpānaṃ vāsudevena coditāḥ

pibatāṃ tatra caiteṣāṃ saṃgharṣeṇa parasparam /
ativādendhano jajñe kalahāgniḥ kṣayāvahaḥ

maitreya uvāca
svaṃsvaṃ vai bhuñjatāṃ teṣāṃ kalahaḥ kiṃnimittakaḥ /
saṃgharṣo vā dvijaśreṣṭha tanmamākhyātumarhasi

śrīparāśara uvāca
mṛṣṭaṃ madīyamannaṃ te na mṛṣṭamiti jalpatām /
mṛṣṭāmṛṣṭakathā jajñe saṃgharṣakalahau tataḥ

tataścānyonyamabhyetya kridhasaṃraktalocanāḥ /
jaghnuḥ parasparaṃ te tu śastrair daivabalātkṛtāḥ

kṣīṇaśastrāś ca jagṛhuḥ pratyāsannāmathairakām

erakā tu gṛhītā vai vajrabhūteva lakṣyate /
tayā parasparaṃ jaghnuḥsaṃprahāre sudāruṇe

pradyumnasāṃbapramukhāḥ kṛtavarmātha sātyakiḥ /
aniruddhādayaścānye pṛthurvipṛthureva ca

cāruvarmā cārukaś ca tathākrūrādayo dvija /
erakārūpibhir vajrais te nijaghnuḥ parasparam

nivārayāmāsa hariryādavāṃste ca keśavam /
sahāyaṃ menirerīṇāṃ prāptaṃ jaghnuḥ parasparam

kṛṣṇo 'pi kupitasteṣāmerakāmuṣṭimādade /
vadhāya so 'pi musalaṃ muṣṭarlauhamabhūttadā

jaghāna tena niḥśeṣānyādavānātatāyinaḥ /
jaghnuste sahasābhyetya tathānyepi parasparam

tataścārṇavamadhyena jaitro 'sau cakriṇo rathaḥ /
paśyato dārukasyātha prāyādaśvair dhṛto dvija

cakraṃ gadā tathā śārṅga tūṇīśaṅkhosireva ca /
pradakṣiṇaṃ hariṃ kṛtvā jagmurādityavartmanā

kṣaṇena nābhavatkaścidyādavānāmaghātitaḥ /
ṛte kṛṣṇaṃ mahātmānaṃ dārukaṃ ca mahāmune

caṅkramyamāṇau tau rāmaṃ vṛkṣamūle kṛtāsanam /
dadṛśāte mukhāccāsya niṣkrāmantaṃ mahoragam

niṣkramya sa makhāttasya mahābhogo bhujaṅgamaḥ /
prayayāvarṇavaṃ siddhaiḥ pujyamānastathoragaiḥ

tatorghyamādāya tadā jaladhiḥsaṃmukhaṃ yayau /
praviveśa tatastoyaṃ pūjitaḥ pannagottamaiḥ

dṛṣṭvā balasya niryāṇaṃ dārukaṃ prāha keśavaḥ /
idaṃ sarvaṃ samācakṣva vasudevograsenayoḥ

niryāṇaṃ balabhadrasya yādavānāṃ tathā kṣayam /
yogo sthitvāhamapyetatparityakṣye kalevaram

vācyaś ca dvārakāvāsī janaḥ sarvas tathāhukaḥ /
yathomāṃ nagarīṃ sarvāṃ samudraḥ plāvayiṣyati

tasmādbhavadbhiḥ sarvais tu pratīkṣyo hyarjunāgamaḥ /
na stheyaṃ dvārakāmadhye niṣkrānte tatra pāṇḍave

tenaiva saha gantavyāṃ yatra yāti sa kauravaḥ

gatvā ca brūhi kainteyamarjunaṃ vacanānmama /
pālanīyastvayā śaktyā jano 'yaṃ matparigrahaḥ

tvamarjunena sahito dvāravatyāṃ tathā janam /
gṛhītvā yādi vajraś ca yadurājo bhaviṣyati

śrīparāśara uvāca
ityukto dārukaḥ kṛṣṇaṃ praṇipatya punaḥ punaḥ /
pradakṣiṇaṃ ca bahuśaḥ kṛtvā prāyādyathoditam

sa ca gatvā tadācaṣṭa dvārakāyāṃ tathār'junam /
ānināya mahābuddhirvajraṃ cakre tathā nṛpam

bhagavānapi govindo vāsudevātmakaṃ param /
brahmātmani samāropya sarvabhūteṣvadhārayat /
niṣprapañce mahābhāga saṃyojyātmānamātmani /
turyāvasthasalīlaṃ ca śetesma puruṣottamaḥ

saṃmānayandvijavaco durvāsā yaduvāca ha /
yogayukto 'bhavatpādaṃ kṛtvā jānuni sattama

āyayau sa jarānāma tadā tatra sa lubdhakaḥ /
musalāvaśeṣalohaikasāyakanyastatomaraḥ

sa tatpādaṃ mṛgākaramavekṣyārādavisthitaḥ /
tale vivyādha tenaiva tomareṇa dvijottama

tataś ca dadṛśe tatra cadurbāhudharaṃ naram /
praṇipatyāha caivainaṃ prasīdeti punaḥ punaḥ

ajānatā kṛtamidaṃ mayā hariṇaśaṅkayā /
kṣamyatāṃ mama pāpena dagdhaṃ māṃ trātumarhasi

śrīparāśara uvāca
tatastaṃ bhagavānāha na testu bhayamaṇvapi /
gaccha tvaṃ matprasādena lubdha svargaṃ surāspadam

śrīparāśara uvāca
vimānamāgataṃ sadyastadvākyasamanantaram /
āruhya prayayau svargaṃ lubdhakastatprasādataḥ

gate tasminsabhagavānsaṃyojyātmānamātmani /
brahmabhūte 'vyayecintye vāsudevamaye 'male

ajanmanyamare viṣṇavāprameye 'khilātmani /
tatyāja mānuṣaṃ dehamatītya trividhāṃ gatim