Vishnu Purana · Chapter 5.18

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāṃśe saptaśo 'dhyāyaḥ (17)
śrīparāśara uvāca
cintayannitigovindamupagamya sa yādavaḥ /
akrurosmīti caraṇau nanāma śirasā hareḥ

so 'pyenaṃ dhvajavajrābjakṛtacihnena pāṇinā /
saṃspṛśyākṛṣya ca prītya sugāḍhaṃ pariṣasvaje

kṛtasaṃvandanau tena yathāvadbalakeśavau /
tataḥ pravīṣṭau saṃhṛṣṭau tamādāyātmamandiram

saha tābhyāṃ tadākrūraḥ kṛtasaṃvandanādikaḥ /
bhuktabhojyo yathānyāyyamācacakṣe tatastayoḥ

yathā nirbhatsitastena kaṃsenānakadundubhiḥ /
yathā ca devakī devī dānavena durātmanā

ugrasene yathā kaṃsaḥsa durātmā ca vartate /
yaṃ caivārthaṃ samuddiśya kaṃsena tu visarjitaḥ

tatsarvaṃ vistarācchutvā bhagavāndevakīsutaḥ /
uvācākhilamapyetajjñātaṃ dānapate mayā

kariṣye tanmāhabhāga yadatraupayikaṃ matam /
vicintyaṃ nānyathaitatte viddhi kaṃsaṃ hataṃ mayā

ahaṃ rāmaś ca mathurāṃ śvo yāsyāvaḥsaha tvayā /
gopavṛddhāś ca yāsyanti hyādāyopāyanaṃ bahu

niśeyaṃ nīyatāṃ vīra na cintāṃ kartumarhasi /
trirātrābhyantare kaṃsaṃ nihanaṣyāmi sānugam

śrīparāśara uvāca
samādiśya tato gopānakrūro 'pi ca keśavaḥ /
suṣvāpa balabhadraś ca nandagopagṛhe tataḥ

tataḥ prabhāte vimale kṛṣṇarāmau mahādyutī /
akrūreṇa samaṃ gantumudyatau mathurāṃ purīm

dṛṣṭvā gopījanaḥsāsraḥ ślathadvalayabāhukaḥ /
niśaśvasātiduḥkhārtaḥ prāha parasparam

mathurāṃ prāpya govindaḥ kathaṃ gokulameṣyati /
nagarastrīkalālāpamadhu śrotreṇa pāsyati

vilāsivākyapāneṣu nāgarīṇāṃ kṛtāspadam /
cittamasya kathaṃ bhūyo grāmyagopīṣu yāsyati

sāraṃ samastagoṣṭhasya vidhinā haratā harim /
prahṛtaṃ gopayoṣitsu nirghṛṇena durātmanā

bhāvargabhasmitaṃ vākyaṃ vilāsalalitā gatiḥ /
nāgarīṇāmatīvaitatkaṭākṣekṣitameva ca

grāmyo harirayaṃ tāsāṃ vilāsanigaḍair yutaḥ /
bhavatīnāṃpunaḥ pārśvaṃ kayā yuktyā sameṣyati

eṣaiṣa rathamāruhya mathurāṃ yāti keśavaḥ /
krūreṇākrūrakeṇātra nirghṛṇena pratāritaḥ

kiṃ na vetti nṛśaṃsoyamanurāgaparaṃ janam /
yenaivamakṣṇorāhlādaṃ nayatyanyatra no harim

eṣa rāmeṇa sahitaḥ prayātyatyantanirghṛṇaḥ /
rathamāruhya govindastvaryatāmasya vāraṇe

gurūṇāmagrato vaktuṃ viṃ bravītha na naḥ kṣamam /
guravaḥkiṃ kariṣyanti dagdhānāṃ virahāgninā

nadaṅgopamikhā gopā gantumete samudyatāḥ /
nodyamaṃ kurute kaścidgovindavinivartane

suprabhātādya rajanī mathurāvāsayoṣitām /
pāsyantyacyutavaktrābjaṃ yāsāṃ netrālipaṅktayaḥ

dhanyāste pathi ye kṛṣṇamito yāntyanivāritāḥ /
udvahiṣyanti paśyantaḥ svadehaṃ pulakāñcitam

mathurānagarīpauranayanānāṃ mahotsavaḥ /
govindāvayavair dṛṣṭair atīvādya bhaviṣyati

ko nu svapraḥsabhāgyābhir dṛṣṭastābhir adhokṣajam /
vistārikāṃ tinayanā yā drakṣyantyanivāritāḥ

aho gopījanasyāsya darśayitvā mahānidhim /
utkṛttānyatra netrāṇi vidhinā karuṇātmanā

anurāgeṇa śaithilyamasmāsu vrajite harauḥ /
śaithilyamupayāntyāśu kareṣu valayānyapi

akrūraḥ krūrahṛdayaḥ śīvraṃ prerayate hayān /
eva mārtāsu yoṣitsu kṛpā kasya na jāyate

eṣa kṛṣṇarathasyoccaiś cakrareṇur nirīkṣyatām /
dūrībhūto hariryena so 'pi reṇurnalakṣyate

śrīparāśara uvāca
ityevamatihārdena gopījananirīkṣitaḥ /
tatyāja vrajabhūbhāgaṃ saha rāmeṇa keśavaḥ

gacchanto javanāśvena rathena yamunātaṭam /
praptamadhyāhnasamaye rāmākrūrajanārdanāḥ

athāha kuṣmamakrūro bhavadybhāṃ tāvadāsyatām /
yāvatkaromi kālindyā āhnikārhaṇamaṃbhasi

śrīparāśara uvāca
tathetyuktastatasnātaḥsvācāntaḥsa mahāmatiḥ /
dadhyau brahma paraṃ vipra graviṣṭo yamunājale

phaṇāsahasramālāḍhyaṃ balabhadraṃ dadarśa saḥ /
kundamālāṅgamunnidrapadmapatrāyatekṣaṇam

vṛtaṃ vāsukiraṃbhādyair mahadbhiḥ pavanā śibhiḥ /
saṃstūyamānamudgandhivanamālāvibhūṣitam

dadhānamasite vastre cārurūpāvataṃsakam /
cārukuṇḍalinaṃ bhāntamantarjalatale sthitam

tasyotsaṃge ghanaśyāmamātāmrāyatalocanam /
caturbāhumudārāṅgaṃ cakrādyāyudhabhūṣaṇam

pīte vasānaṃ vasane citramālyopaśobhitam /
śakracāpata-ḍinmālāvicitramiva toyadam

śrīvatsavakṣasaṃ cāru sphuranmakarakuṇḍalam /
dadarśa kṛṣṇamakliṣṭaṃ puṇḍarīkāvataṃsakam

sanandanādyair munibhiḥ saddhayogair akalmaṣaiḥ /
saṃcintyamānaṃ tatrasthair nāsāgranyastalocanaiḥ

balakṛṣṇau tathākrūraḥ pratyabhijñāya vismitaḥ /
acintayadrathācchīghraṃ kathamatrāgatāviti

vivakṣostaṃbhayāmāsa vācaṃ tasya janārdanaḥ /
tato niṣkramya salilādrathamabhyāgataḥ punaḥ

dadarśa tatra caivobhau rathasyopari niṣṭhitau /
rāmakṛṣṇau yathāpūrvaṃ manuṣyavapuṣānvitau

nimagnaś ca punas toye dadarśa ca tathaiva tau /
saṃstūyamānau gandharvair munisiddhamahoragaiḥ

tato vijñātasadbhāvaḥsa tu dānapatistadā /
tuṣṭāva sarva vijñānamayamacyutamīśvaram

akrūra uvāca
sanmātrarūpiṇetintyamahimre paramātmane /
vyāpine naikarūpaikasvarūpāya namo namaḥ

sarvarūpāya te 'cintyahavirbhūtāya te namaḥ /
namo vijñānapārāya parāya prakṛteḥ prabhoḥ

bhūtātmā cendriyātmā ca pradhānātmā tathā bhavān /
ātmā ca paramātmā ca tvamekaḥ pañcadhā sthitaḥ

prasīda sarva sarvātmna kṣarākṣaramayeśvara /
brahmaviṣṇuśivākhyābhiḥ kalpanābhir udīritaḥ

anākhyeyasvarūpātmannanākhyeyaprayojana /
anākhyena bhidhānaṃ tvāṃ natosmi parameśvara

na yatra nātha vidyante nāmajātyādikalpanāḥ /
tadbrahma paramaṃ nityamavikāri bhavānajaḥ

na kalpanāmṛterthasya sarvasyādhigamo yataḥ /
tataḥ kṛṣṇacyutānantaviṣṇusaṃjñābhiriḍyate

sarvārthastvamaja vikalpanābhir etair vādyair bhavati hi yair anantaviśvam /
viśvātmā tvamiti vikārahīnametatsarvasminna hi bhavatosti kiñcidanyat

tvaṃ brahmā paśupatiryamā vidhātā dhātā tvaṃ tridaśapatiḥsamīraṇo 'gniḥ /
toyeśo dhanapatiṃratakastvameko bhinnārthair jagadabhipāsiśaktibhedaiḥ

viśvaṃ bhavānsṛjati sūryagabhastirūpo viśveśa te guṇamayoyamataḥ prapañcaḥ /
rūpaṃ paraṃ saditi vācakamakṣaraṃ yajjñānātmane sadasate praṇato 'smi tasmai

oṃ namo vāsudevāya namaḥsaṃkarṣaṇāya ca /
pradyumnāya namastubhyamaniruddhāya te namaḥ