Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 5.10

5.10.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāṃśe navamo 'dhyāyaḥ (9)
śrīparāśara uvāca
tayorviharatorevaṃ rāmakeśavayorvraje /
prāvṛḍ vyatītā vikasatsarojā cābhavaccharat

5.10.2

avāpustāpamatyarthaṃ śapharyaḥ palvalodake /
putrakṣetrādisaktena mamatvena yathā gṛhī

5.10.3

mayurā maunamātasthuḥ parityaktamadā vane /
asāratāṃ parijñāya saṃsārasyeva yoginaḥ

5.10.4

utsṛjya jalasarvasvaṃ vimalāḥsitamūrtayaḥ /
tatyajuścāṃbaraṃ meghā gṛhaṃ vijñānino yathā

5.10.5

śaratsūryāṃśutaptāni yayuḥ śoṣaṃ sarāṃsi ca /
bahvālaṃbamamatvena hṛdayānīva dehinām

5.10.6

kumudaiḥ śaradaṃbhāṃsi yogyatālakṣaṇaṃ yayuḥ /
avabodhair manāṃsīva samatvamamalātmanām

5.10.7

tārakāvimale vyomni rarājākhaṇḍamaṇḍalaḥ /
candraścaramadehātmā yogī sādhukule yathā

5.10.8

śanakaiḥ śanakais tīraṃ tatyajuś ca jalāśayāḥ /
mamatvaṃ kṣetraputrādirūḍhamuccair yathā budhāḥ

5.10.9

pūrvaṃ tyaktaiḥ saroṃbhobhir haṃsā yogaṃ punar yayuḥ /
kleśaiḥ kuyogino śeṣair antarāyahatā iva

5.10.10

nibhṛto bhavadatyarthaṃ samudraḥstimitodakaḥ /
kramāvāptamahāyogo viścalātmā yathā yatiḥ

5.10.11

sarvatrātiprasannāni salilāni tathābhavan /
jñāte sarvagate viṣṇau manāṃsīva sumedhasām

5.10.12

babhūva nirmalaṃ vyoma śaradā dhvastatoyadam /
yogāgnidagdhakleśaughaṃ yogināmiva mānasam

5.10.13

sūryāṃśujanitaṃ tāpaṃ nitye tārāpatiḥ śamam /
ahaṃmānodbhavaṃ duḥkhaṃ vivekaḥ sumahāniva

5.10.14

nabhasobdaṃ bhuvaḥ paṅkaṃ kāluṣyaṃ cāṃbhasaḥ śarat /
indriyāṇīndriyārthebhyaḥ pratyāhāra ivāharat

5.10.15

prāṇāyāma ivāṃbhobhiḥ sarasāṃ kṛtapūrakaiḥ /
abhyasyate 'nudivasaṃ recakākuṃbhakādibhiḥ

5.10.16

vimalāṃbaranakṣatre kāle cābhyāgate vraje /
dadarśedro mahāraṃbhāyodyatāṃstānvrajaukasaḥ

5.10.17

kṛṣṇastānutsukāndṛṣṭvā gopānutsavalālasān /
kautūhalādidaṃ vākyaṃ prāha vṛddhānmahāmatiḥ

5.10.18

ko 'yaṃ śakramaho nāma yena vo harṣa āgataḥ /
prāha taṃ nandagopaś ca pṛcchantamatisādaram

5.10.19

nandagopa uvāca
meghānāṃ payasāṃ ceśo devarājaḥ śatakratuḥ /
tena saṃcoditā meghā varṣatyaṃhumayaṃ rasam

5.10.20

tadvṛṣṭijanitaṃ sasyaṃ vayamanye ca dehinaḥ /
vartayāmopayuñjānāstarpayāmaś ca devatāḥ

5.10.21

kṣīravatya imā gāvo vatsavatyaś ca nirvṛtāḥ /
tena saṃvardhitaiḥ sasyais tuṣṭāḥ puṣṭāḥ bhavanti vai

5.10.22

nāsasyā nātṛṇā bhūmirna bubhukṣārdito janaḥ /
dṛśyate yatra dṛsyante vṛṣṭimanto balāhakāḥ

5.10.23

bhaumame tatpayo dugdhaṃ gobhiḥ sūryasya vāridaiḥ /
parjanyaḥsarvalokasyodbhavāya bhuvi varṣati

5.10.24

tasmātprāvṛṣi rājānaḥsarve śakraṃ mudā yutāḥ /
makhaiḥ sureśamarcanti vayamanye ca mānavāḥ

5.10.25

śrīparāśara uvāca
nandagopasya vacanaṃ śrutvetthaṃ śakrapūjane /
roṣāya tridaśendrasya prāhadāmodarastadā

5.10.26

na vayaṃ kṛṣikartāro vāṇijyājīvino na ca /
gāvosmaddaivataṃ tāta vayaṃ vanacarā yataḥ

5.10.27

ānvikṣikī trayī vārtā daṇḍanitis tathā parā /
vidyā catuṣṭayaṃ caitadvārtamātraṃ śṛṇuṣva me

5.10.28

kṛṣirvaṇijyā tadvacca tṛtīyaṃ paśupālanam /
vidyā hyekā mahābhāga vārtā vṛttitrayāśrayā

5.10.29

karṣakāṇāṃ kṛṣirvṛttiḥ paṇyaṃ vipaṇījīvinām /
asmākaṃ gauḥ parāvṛttirvārtābhedair iyaṃ tribhiḥ

5.10.30

vidyayā yo yayā yuktastasya sā daivataṃ mahat /
saiva pūjyārca nīyā ca saiva tasyopakārikā

5.10.31

yo yasya phalamaśranvai pūjayatyaparaṃ naraḥ /
iha ca pretya caivāsau na tadāpnoti śobhanam

5.10.32

kṛṣyāntā prathitā sīmā mīmāntaṃ ca punarvanam /
vanāntā girayaḥsarve te cāsmākaṃ parā gatiḥ

5.10.33

na dvārabandhāvaraṇā na gṛhakṣetriṇas tathā /
sukhinastvakhile loke yathā vai cakracāriṇaḥ

5.10.34

śrūyante girayaścaiva vanesminkāmarūpiṇaḥ /
tattadrūpaṃ samāsthāya ramante sveṣu sānuṣu

5.10.35

yadā caite prabādhyante teṣāṃ ye kānanaukasaḥ /
tadā siṃhādirūpais tānghātayanti mahīdharāḥ

5.10.36

girīyajñastvayaṃ tasmādgoyajñaś ca pravartyatām /
kimasmākaṃ mahendreṇa gāvaḥ śailāś ca devatāḥ

5.10.37

mantrayajñaparā viprāḥsīrayajñāś ca karṣakāḥ /
girigoyajñaśīlāś ca vayamadrivanāśrayāḥ

5.10.38

tasmādgovardhanaḥ śailo bhavadbhir vividhārhaṇaiḥ /
arcyatāṃ pūjyatāṃ medhyānpaśunhatvā vidhānataḥ

5.10.39

sarvaghoṣasya saṃdoho gṛhyatāṃ mā vicāryatām /
bhojyantāṃ tena vai viprās tathā ye cābhivāñchakāḥ

5.10.40

tatrārcite kṛte home bhojiteṣu dvijātiṣu /
śaratpuṣpakṛtāpīḍāḥ parigacchantu gogaṇāḥ

5.10.41

etanmama mataṃ gopāḥsaṃprītyā kriyate yadi /
tataḥ kṛtā bhavetprītirgavāmadres tathā mama

5.10.42

śrīparāśara uvāca
iti tasya vacaḥ śrutvā vandādyāste vrajaukasaḥ /
prītyutphullamukhā gopāḥsādhusādhvityathābruvan

5.10.43

śobhanaṃ te mataṃ vatsa yadetadbhavatoditam /
tatkariṣyāmahe sarvaṃ giriyajñaḥ pravartyatām

5.10.44

tathā ca kṛtavantaste giriyajña vrajaukasaḥ /
dadhipāyasamāṃsādyair daduḥ śailabaliṃ tataḥ

5.10.45

dvijāṃś ca bhojayāmāsusśātaśau'tha sahasraśaḥ

5.10.46

gāvaḥ śailaṃ tataścakurarcitāstāḥ pradakṣiṇam /
vṛṣabhāścātinardantaḥsatoyā jaladā iva

5.10.47

girimūrdhani kṛṣṇo 'pi śailohamiti mūrtimān /
bubhujennaṃ bahutaraṃ gopavaryāhṛtaṃ dvija

5.10.48

svenaiva kṛṣṇo rūpeṇa gopaiḥ saha gireḥ śiraḥ /
adhiruhyārcayāmāsa dvitīyāmātmanastanum

5.10.49

antardhānaṃ gate tasmingopā labdhvā tato varān /
kṛtvā girīmakhaṃ goṣṭhaṃ nijamabyāyayuḥ punaḥ

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc