Vishnu Purana · Chapter 5.9
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe pañcamāṃśe 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ (8)
śrīparāśara uvāca
tasminrāsabhadaiteye sānuge vinipātite /
saumyaṃ tadgopagopīnāṃ ramyaṃ tālavanaṃ babhau
tatastau jātaharṣau tu vasudevasutāvubhau /
hatvā dhenukadaiteyaṃ bhāṇḍīravaṭam āgatau
kṣvelamānau pragāyantau vicinvantau ca pādapān /
cārayantau ca gā dūre vyāharantau ca nāmabhiḥ
niryogapāśaskandhau tau vanamālāvibhūṣitau /
śuśubhāte mahātmānau balāśṛṅgāvivarṣabhau
suvarṇāñjanacūrṇābhyāṃ tau tadā rūṣitāṃbarau /
mahendrāyudhasaṃyuktau śvetakṛṣṇāvivāṃbudau
ceraturlaukasiddhābhiḥ krīḍābhir itaretaram /
samastalokanāthānāṃ nāthabhūtau bhuvaṃ gatau
manuṣyadharmābhiratau mānayantau manuṣyatām /
tajjātiguṇayuktābhiḥ kriḍābhiśceraturvanam
tatastvāndolikābhiś ca niyuddhaiś ca mahābalau /
vyāyāmaṃ cakratustatra kṣepaṇīyais tathāśmabhiḥ
tallipsurasurastatra hyubhayo ramamāṇayoḥ /
ājagāma pralaṃbākhyo gopaveṣatirohitaḥ
so 'vagāhata niḥśaṅkasteṣāṃ madhyamamānuṣaḥ /
mānuṣaṃ vapurāsthāya pralaṃbo dānavottamaḥ
tayośichdrāntaraprepsuraviṣahyamamanyata /
kṛṣṇaṃ tato rauhiṇeyaṃ hantuṃ cakre manoratham
hariṇākrīḍanaṃ nāma bālakrīḍanakaṃ tataḥ /
prakurvanto hi te sarve dvaudvau yugapadutthitau
śrīdāmnā saha govindaḥ pralaṃbena tathā balaḥ /
gopālauraparaiś cānye gopālāḥ pupluvustataḥ
śrīdāmānaṃ tataḥ kṛṣṇaḥ pralaṃbaṃ rohiṇīsutaḥ /
jitavānkṛṣṇapakṣīyair gopair anye parājitāḥ
te vāhayantastvanyonyaṃ bhāṇḍīraṃ vaṭametya vai /
punarnivavṛtuḥsarve yeye tatra parijitāḥ
saṃkarṣaṇaṃ tu skandhena śīghramutkṣipyadānavaḥ /
nabhaḥsthalaṃ jagāmāśu sacandra iva vāridaḥ
asahanrauhiṇeyasya sa bhāraṃ dānavottamaḥ /
vavṛdhe sa mahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ
saṃkarṣaṇastu taṃ dṛṣṭvā dagdhaśailopamākṛtim /
sragdāmalaṃbābharaṇaṃ makuṭāṭopamastakam
raudraṃ śakaṭacakrākṣaṃ pādanyāsa calatkṣitim /
abhītamanasā tena rakṣasā rohiṇīsutaḥ /
hriyamāmastataḥ kṛṣṇamidaṃ vacanamabravīt
kṛṣṇākṛṣṇa hriyāmyeṣa parvatodagramūrtinā /
kenāpi paśya daityena gopālacchadmarūpiṇā
yadatra sāṃprataṃ kāryaṃ mayā madhuniṣūdana /
tatkathyatāṃ prayātyeṣa durātmātitvarānvitaḥ
śrīparāśara uvāca
tamāha rāmaṃ govindaḥsmitabhinnoṣṭhasaṃpuṭaḥ /
mahātmā rauhiṇeyasya balavīryapramāmāvit
śrīkṛṣṇa uvāca
kimayaṃ mānuṣo bhāvo vyaktamevāvalaṃbyate /
sarvātman sarvaguhyānāṃ guhyaguhyātmanā tvayā
smarāśeṣajagadbījakāraṇaṃ kāraṇāgraja /
ātmānamekaṃ tadvacca jagatyekārṇave ca yat
kiṃ na vetsi yathāhaṃ ca tvaṃ caikaṃ kāraṇaṃ bhuvaḥ /
bhārāvatāraṇārthāya martyalokamupāgatau
nabhaśiśrasteṃbuvahāś ca keśāḥ pādau kṣitirvatrkramanantavahni /
somo manaste śvasitaṃ samīraṇo diśaścatasro 'vyaya bāhavaste
sahasrabatrkro bhagavānmahātmā sahasrahastāṅghriśarīrabhedaḥ /
sahasrapadmodbhavayonirādyaḥsahasraśastvāṃ munayo gṛṇanti
divyaṃ hi rūpaṃ tava vetti nānyo devair aśeṣair avatārarūpam /
tadarcyate vetsi na kiṃ yadante tvayyeva viśvaṃ layamabhyupaiti
tvayā dhṛteyaṃ dharaṇī bibharti carācaraṃ viśvamanantamūrte /
kṛtādibhedairaja kālarūpo nimeṣapūrvo jagadetadatsi
attaṃ yathā vaḍāvavahnināṃbu himasvarūpaṃ parigṛhya kāstam /
himācale bhānumatoṃśusaṃgājjalatvamabhyeti punastadeva
evaṃ tvayā saṃharaṇe 'ttametajjagatsamastaṃ tvadadhīnakaṃ punaḥ /
tavaiva sargāya samudyatasya jagattvamabhyetyasukalpamīśa
bhavānahaṃ ca viśvātmannekameva ca kāraṇam /
jagatosya jagatyarthe bhedenāvāṃ vyavasthitau
tatsmaryatāmameyātmastvayātmā jahi dānavam /
mānuṣyamevāvalaṃbya bandhūnāṃ kriyatāṃ hitam
śrī parāśara uvāca
iti saṃsmārito vipra kṛṣṇena sumahātmanā /
vihasya pīḍayāmāsa pralaṃbaṃ balavānbalaḥ
muṣṭinā sohananmūrdhni kopasaṃraktalocanaḥ /
tena cāsya prahāreṇa bahiryāte vilocane
sa niṣkāsitamastiṣko mukhācchoṇitamudvaman /
nipapāta mahīpṛṣṭhe datya varyo mamāra ca
pralaṃbaṃ nihataṃ dṛṣṭvā balenādbhutakarmaṇā /
prahṛṣṭāstuṣṭuvurgaupāḥsādhusādhviti cābruvan
saṃstūyamāno gopais tu rāmo daitye nipātite /
pralaṃbaṃ saha kṛṣṇena punargokulamāyayau
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0