Vishnu Purana · Chapter 4.24
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe caturthāṃśe trayoviṃśo 'dhyāyaḥ (23)
śrīparāśara uvāca
yo 'yaṃ ripuñjayo nāma bārhadrathontyaḥ tasyāmātyo muniko nāma bhaviṣyati
sa cainaṃ svāminaṃ hatvā svuputraṃ pradyotanāmānamabhiṣekṣyati
tasyāpi balākanāmā putro bhavitā
tataś ca viśākhuyūpaḥ
tatputro janakaḥ
tasya ca nandivardhanaḥ
tato nandī
ityeteṣṭitriṃśaduttaramaṣṭaśataṃ pañca pradyotāḥ pṛthivīṃ bhokṣyanti
tataś ca śiśunābhaḥ
tatputraḥ kākavarṇo bhavitā
tasya ca putraḥ kṣemadharmā
tasyāpi kṣataujāḥ
tatputro vidhisāraḥ
tataścājātaśatruḥ
tasmādarbhakaḥ
tasmāccodayanaḥ
tasmādapinandivardhanaḥ
tato mahānandī
ityete śaiśanābhā bhūpālāstrīṇi varṣaśatāni dviṣaṣṭyadhikāni bhaviṣyanti
mahānandi nastataḥ śūdragarbhodbhavotilubdhotibalo mahāpadmanāmā nandaḥ paraśurāma ivārapo 'khilakṣatrāntakarī bhaviṣyati
tataḥ prabhṛti śudrā bhūpālā bhaviṣyanti
sa caikacchatrāmanullaṅghitaśāsano mahāpadmaḥ pṛthivīṃ bhokṣyate
tasyāpyaṣṭau sutāḥsumālyādya bhavitāraḥ
tasya mahāpadmasyānupṛthivīṃ bhokṣyanti
mahāpadmaputrāścakaṃ varṣaśatamavanīpatayo bhaviṣyanti
tataś ca navacaitānnandān kauṭilyo brāhmaṇaḥsamuddhariṣyati
teṣāmabhāve maurvyāḥ pṛthivīṃ bhokṣyanti
kauṭilya eva candraguptasutpannaṃ rājye 'bhiṣekṣyati
tasyāpi putro bindusāro bhaviṣyati
tasyāpyaśokavardhanastataḥsuyaśāstataś ca daśarathastataś ca saṃyutastataḥ śaliśukastasmātsomaśarmā tasyāpi somaśarmamaḥ śatadhanvā
tasyānubṛhadrathanāmā bhavitā
evamete mauryā daśa bhūpa tayo bhaviṣyanti abdaśataṃ saptatriṃśaduttaram
teṣāmante pṛthivīṃ daśa śuṅgā bhokṣyanti
puṣayamītraḥsenāpatiḥsvāminaṃ hatvā rājyaṃ kariṣyati tasyātmajo 'gnimitraḥ
tasmātsujyoṣṭhastato vasumitrastasmādapyudaṅkastataḥ pulindakastato ghoṣavasuskasmādapi bajramitrastato bhagavataḥ
tasmāddevabhūtiḥ
ityete śuṅgā dvādaśottaraṃ varṣaśataṃ pṛthivīṃ bhokṣyanti
tataḥ kaṇvāneṣābhūryāsyati
devabhūtiṃ tu śuṅgarājānaṃ vyasaninaṃ tasyaivāmātyaḥ kaṇvo vasudevanāmā taṃ nihatya svayamavanīṃ bhokṣyati
tasya putro bhūmitrastasyāpi nārāyaṇaḥ
nārāyaṇātmajaḥsuśarmā
ete kāmvāyanāścatvāraḥ pañcacatvārīśadūrṣāṇi bhūpatayo bhaviṣyanti
suśarmāṇaṃ tu kāṇvaṃ tadbhūtyo balipucchakanāmā hatvāndrajātīyo vasudhāṃ bhokṣyati
tataś ca kṛṣṇanāmā tadbhrātā pṛthivīpatirbhaviṣyati
tasyāpi putraḥ śāntakarṇistasyāpi pūrmotsaṃgastatputraḥ śatakarmistasmācca lambodarastasmācca pilakastato meghasvāti stataḥ paṭumān
tataścāriṣṭakarmā tato hālāhalaḥ
hālāhalātpalalakastataḥ pulindasenastataḥ suṃdarastataḥsātakarṇiḥ śivasvātistataś ca gomatiputrastatputro 'limān
tasyāpi śāntakarṇistataḥ śiviśritastaś ca śivaskandhastasmādapi yajñaśrīstato dviya5stasmāccandraśrīḥ
tasmātpulomāpihi
evameve triṃśaccatvāryabdaśatāni ṣaṭpañcāśadadhikāni pṛthivīṃ bhokṣyanti
āndhrabhṛtyāstaptābhīraprabhṛtayo daśagardabhinaś ca bhūbhujo bhaviṣyanti
tataḥṣoḍaśa bhūpatayo bhavitāraḥ
tataścāṣṭau yavanāścaturdaśa turuṣkārā muṇḍāś ca 6yodaśa yekādaśa maunā ete vai pṛthuvīpatayaḥ pṛthivarṣaśātāni navatyadhikāni bhokṣyanti
tataś ca maunā ekādaśa bhūpatayo 'bdaśātāni trīṇi pṛthivīṃ bhobhyanti
teṣūtsannoṣu kaiṃkilā yavanā būpatayo bhaviṣyantyamūrdhābhiṣiktāḥ
teṣāmapatyaṃ vindhyaśaktistataḥ puṃrajayastasmādrāmacandrastasmārmavarmā tato vaṅgastatobhūnnandanastataḥsunandī tadbhātā nandīyaśāḥ śukraḥ pravīra ete varṣaśataṃ ṣaḍvarṣāṇi bhūpatayo viṣyanti
tatastatputrāstrayodaśaute bāhlikāś ca trayaḥ
tataḥ puṣpamitrāḥ paṭumiyatrāstrayodasaikalāś ca saptāndhrāḥ
tataś ca kosalāyāṃ tu nava caiva bhūpatayo bhaviṣyanti
naiṣadhāstu ta eva
magadhāyāṃ tu viśvasphaṭika saṃjño 'nyānvarṇānkariṣyati
kaivartabaṭupulindabrāhmaṇānrājye sthapayiṣyati
utsādyākhilakṣatrajātiṃ nava nāgāḥ padmavatyāṃ nāma puryāmanugaṅgāprayāgaṃ gayā dguptāṃś ca māgadhā bhokṣyanti
kośalāndhrapuṇḍratāmraliptasamataṭapurīṃ ca devarakṣito rakṣitā
kaliṅgamāhiṣamahendrabhaumān guhā bhokṣyanti
naiṣanaimiṣakakālakośakāñjanapadānmaṇidhānyakavaṃśā bhokṣyanti
trairājyamuṣikajanapadānkanakāhvayaco bhokṣyati
saurāṣṭrāvantyaśudrābhīrānnarmadāmarubhūviṣayāṃś ca vrātyadvijābhīraśūdrādyā bhokṣyanti
siṃdhutaṭadāvikorvīcandra bhāgākāśmīraviṣayāṃścavrātyādharmarucayaḥ strībālagovadhakartāraḥ parasvādānarucayolpasārāstamistraprāyā uditāstamitaprāyā alpāyuṣo mahecchā hyalpadharmā lubdhāś ca bhaviṣyanti
ete ca tulyakālāḥsarve pṛthivyāṃ bhūbhujo bhaviṣyanti
alpaprasādā bṛhatkopāḥsārvakāla manṛtādharmarucayaḥ strībālagovadhakartāraḥ parasvādānarucayolpasārāstamistraprāyā uditāstamitaprāyā alpāyuṣo mahecchā hyalpadharmā lubdhāś ca bhaviṣyanti
taiś ca vimiśrā najapadāstacchīlānuvartino rājāśrayaśuṣmiṇo mlecchācārāś ca viparyayeṇa vartamānāḥ prajāḥ kṣapayiṣyanti
tataścānudinamalpālpahrāsavyavacchedāddharmārthayorjagataḥsaṃkṣayo bhaviṣyati
tataścārtha evābhijanahetuḥ
balamevāśeṣadharmahetuḥ
abhirucireva dāṃpatyasaṃbandhahetuḥ
strītvamevopabhogahetuḥ
anṛtameva vyavahārajayahetuḥ
unnatāṃbutaiva pṛthivīhetu
brahmasūtrameva vipratvahetuḥ
ratnadhātutaiva ślāghyatāhetuḥ
liṅgadhārāṇamevāśramahetuḥ
anyāyameva vṛttihetuḥ
daurbalyamevāvṛttihetuḥ
abhayapragalbhoccāraṇameva pāṇḍityahetuḥ
anāḍhyataiva sādhutvahetuḥ
strānameva prasādhanahetuḥ
dānameva dharmahetuḥ
svīkaraṇameva vivāhahetuḥ
sadveṣadhāryeva pātram
dūrāyatananodakameva tīrthahetuḥ
kapaṭaveṣadhāraṇameva mahattvahetuḥ
ityevamanekadoṣottare tu bhūmaṇḍale sarvāvarṇeṣveva yoyo balavānsasa bhūpatirbhaviṣyati
evaṃ cātilubdhakarājāsahāḥ śolānāmantaradroṇīḥ prajāḥsaṃśrayiṣyanti
madhuśākamūlaphalapatrapuṣpādyāhārāś ca bhaviṣyanti
taruvalkalaparṇacīraprāvaraṇāścātibahuprajāḥ śītavātātapavarṣasahāś ca bhaviṣyanti
na ca kaścittrayoviṃśativarṣāṇi jīviṣyati anavarataṃ cātra kaliyuge bhayamāyātyakhila evaiṣa janaḥ
śrautasmārte ca dharme viplavamatyantamupagate kṣīṇaprāye ca kalāvaśeṣajagatstraṣṭuścarācaragurorādimadhyāntarahitasya brahmamayasyātmarūpiṇo bhagavato vāsudevasyāṃśaḥ śaṃbalagrāmapradhānabrāhmaṇasya viṣṇuyaśaso gaheṣṭaguṇardhisamanvitaḥ kalkirūpījagatyatrāvatīrya sakalamlecchadasyuduṣṭācaramacetasāmaśeṣāṇāmaparicchinnaśaktimāhātmyaḥ kṣayaṃ kariṣyati svadharmeṣu cā khilameva saṃsthāpayiṣyati
anantaraṃ cāśeṣakaleravasāne niśāvasāne vibuddhānāmiva teṣāmeva janapadānāmamalasphaṭitadalaśuddhā matayo bhaviṣyanti
teṣāṃ ca bījabhūtānāmaśeṣamanuṣyāṇāṃ pariṇatānāmapi tatkālakṛtāpatyaprasūtirbhaviṣyati
tāni ca tadapatyāni kṛtayugānusārīṇyeva bhaviṣyanti
atrocyate
yathā candraś ca sūryaś ca tathā tiṣyo bṛhaspatiḥ /
ekarāśau sameṣyanti tadā bhavati vai kṛtam
atītā vartamānāś ca tathaivānāgatāś ca ye /
ete vaṃśeṣu bhūpālāḥ kathitā munisattama
yāvatparīkṣito janma yāvannandābhiṣecanam /
etadvarṣasahasraṃ tu jñeyaṃ pañcāśaduttaram
saptarṣīṇāṃ tu yau pūrvau dṛśyete hyuditau divi /
tayostu madhye nakṣatraṃ dṛśyate yatsamaṃ niśi
tena saptarṣayo yuktāstiṣṭhantyabdaśataṃ nṛṇām /
te tu pārīkṣite kāle maghāsvāsandvijottama
tadā pravṛttaś ca kalirdvādaśābdaśatātmakaḥ
yadaiva bhagavānviṣṇoraṃśo yāto divaṃ dvija /
vasudevakulodbhūtastadaivātrāgataḥ kaliḥ
yāvatsapādapadmābhyāṃ pasparśemāṃ vasuṃdharām /
tāvatputhvīpariṣvaṅge samartho nābhavatkaliḥ
gate sanātanasyāṃśe viṣṇostatra bhuvo divam /
tatyāja sānujo rājyaṃ dharma putro yudhiṣṭhiraḥ
viparītāni dṛṣṭvā ca nimittāni hi pāṇḍavaḥ /
yāte kṛṣṇe cakārātha so 'bhiṣekaṃ parīkṣitaḥ
prayāsyanti yadā caite pūrvāṣāḍhāṃ maharṣayaḥ /
tadā nandātprabhṛtyeṣa gativṛddhiṃ gamiṣyati
yasmin kṛṣṇo divaṃ yātastasminneva tadā hani /
pratipannaṃ kaliyugaṃ tasya saṃkhyāṃ nibodha me
trīṇi lakṣāṇi varṣāṇāṃ dvija mānuṣyasaṃkhyayā /
ṣaṣṭiścaiva sahasrāṇi bhaviṣyatyeṣa vai kaliḥ
śātāni tāni divyānāṃ sapta pañca ca saṃkhyayā /
niḥśeṣeṇa gate tasminbhaviṣyati punaḥ kṛtam
brāhmaṇāḥ kṣittriyā vaiśyāḥ śudrāś ca dvijasattama /
yugeyuge mahātmānaḥ samatītāḥsahasraśaḥ
bahutvānnāmadheyānāṃ parisaṃkhyā kulekule /
paunaruktyāddhi sāmyāc ca na mayā parikīrtitā
devāpiḥ poravo rājā puruścekṣākuvaṃśajaḥ /
mahāyogabalopetau kalāpagramasaṃśritau
kṛte yuge tvihāgamya kṣatraprāvartakau hi tau /
bhaviṣyato manorvaśabījabhūtau vyavasthitau
etena kramayogena manuputraurvasuṃdharā /
kṛtatretādvāparāṇi yugāni trīṇi bhujyate
kalau te bījabhūtā vai kecittiṣṭhanti vai mune /
yathaiva devāpipurū sāṃprataṃ samadhiṣṭhitau
eṣa tūddeśato vaṃśastavokto bhūbhujāṃ mayā /
nikhilo gadituṃ śakyo naiṣa varṣaśatair api
ete cānye ca bhūpālā yair atra kṣitimaṇḍale /
kṛtaṃ mamatvaṃ mohāndhair nityaṃ heyakalevare
kathaṃ mameyamacalā matputrasya kathaṃ mahī /
madvaṃśasyeticintārtā jagmurantamime nṛpāḥ
tebhyaḥ pūrvatarāścānye tebhyastebhyas tathā pare /
bhaviṣyāścaiva yāsyanti teṣāmanye ca ye 'pyanu
vilokyātmajayodyogaṃ yātrāvyagrānnarādhipān /
puṣpaprahāsaiḥ śaradi hasaṃtīva vasuṃdharā
maitreya pṛthivīgītāñchlokāṃścātra nibodha me /
yānāha dharmadhvajine najakāyāsito muniḥ
pṛthivyuvāca
kathameṣa naredrāṇāṃ moho buddhimatāmapi /
yena kena sadharmāṇopyativiśvastacetasaḥ
pūrvamātmajayaṃ kṛtvā jetumicchanti mantriṇaḥ /
tato bhṛtyāṃś ca paurāṃś ca jigīṣante tathā ripūn
krameṇānena jeṣyāmo vayaṃ pṛthvīṃ sasāgarām /
ityāsaktadhiyo mṛtyuṃ na paśyantyavidvaragam
samudrāvaraṇaṃ yāti bhūmaṇḍalamatho vaśam /
kiyadātmajayasyaitanmuktirātmajayephalam
utsṛjya pūrvajā yātā yāṃ nādāya gataḥ pitā /
tāṃ māmatīva mūḍhatvājjetumicchanti pārthivāḥ
matkṛte pitṛ putrāṇāṃ bhrātṝṇāṃ cāpi vigrahaḥ /
jāyatetyantamohena mamatvādṛtacetasām
pṛthvī mameyaṃ sakalā mamaiṣā madanvayasyāpi ca śāśvatīyam /
yoyo mṛte 'nyatra babhūva rājā kubuddhirā sīditi tasyatasya
dṛṣṭvā mamatvādṛtacittamekaṃ vihāya māṃ mṛtyuvaśaṃ vrajantam /
tasyānuyastasya kathaṃ mamatvaṃ hṛdyāspadaṃ matprabhavaṃ karoti
pṛthvī mamaiṣā'śu parityajaināṃ vadanti ye dūtamukhaiḥ svaśatrūn /
narādhipāsteṣu mamātihāsaḥ punaś ca mūḍheṣu dayābhyupaiti
śrīparāśara uvāca
ityete dharaṇīgītaḥ ślokā maitreya yaiḥ śrutāḥ /
mamatvaṃ vilayaṃ yāti tapatyarke yathā himam
ityeṣa kathitaḥ samyaṅmanorvaśo mayā tava /
yatra sthitipravṛttasya viṣṇoraṃśāṃśakā nṛpāḥ
śṛṇoti ya imaṃ bhaktyā manorvaśamanukramāt /
tasya pāpamaśeṣaṃ vai praṇaśyatyamalātmanaḥ
dhanadhānyardhimatulāṃ prāpnotyavyāhatendriyaḥ /
śrutvaivamakhilaṃ vaṃśaṃ praśastaṃ śaśīsūryayoḥ
ikṣvākujahnumāndhātṛsagarāvikṣitānraghūn /
yayātinahuṣādyāṃś ca jñātvā niṣṭhāmupāgatān
mahābalānmahāvīryānanantadhanasaṃcayān /
kṛtānkālena balinā kathāśeṣānnarādhipān
śrutvā na putradārādau gṛhakṣetrādike tathā /
dravyādau vā kṛtaprajño mamatvaṃ kurute naraḥ
taptaṃ tapo yaiḥ puruṣapravīrair udvāhubhir varṣagaṇānanekān /
iṣṭvā suyajñair balinotivīryāḥ kṛtānukālena kathāvaśeṣāḥ
pṛthuḥsamastānvicacāra lokānavyāhato yovijitāricakraḥ /
sa kālavātābhihataḥ praṇaṣṭaḥ kṣiptaṃ yathā śālmalitūlamagnau
yaḥ kārtavīryo bubhuje samastāndvīpānsamākramyahatāricakraḥ /
kathāprasaṃgeṣvabhidhīyamānaḥsa eva saṃkalpavikalpahetuḥ
daśānanāvikṣatarāghavāṇāmaiśvaryamudbhāsitadiṅmukhānām /
bhasmāpi śiṣṭaṃ na kathaṃ kṣaṇena bhrūbhaṅgapātena dhigantakasya
kathāśarīratvamavāpa yadvai māndhātṛnāmā bhuvi cakravartī /
śrutvāpi tatkohi karoti sādhurmamatvamānmanyapi mandacetāḥ
bhagīrathādyāḥsagaraṃ kakutstho daśanano rāghavalakṣmaṇau ca /
yudhiṣṭhirādyāś ca babhūvurete satyaṃ na mithyā kva nu te na vidmaḥ
ye sāṃprataṃ ye ca nṛpā bhaviṣyāḥ proktā mayā vipravarogravīyāḥ /
ete tathānye ca tathābhidheyāḥ sarve bhaviṣyanti yathaiva pūrve
eta dviditvā na nareṇa kāryaṃ mamatvamātmanyapi paṇḍitena /
tiṣṭhantu tāvattanayātmajāyāḥ kṣetrādayo ye ca śarīriṇo 'nye
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0