વિષ્ણુ પુરાણ · અધ્યાય 4.24

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુમહાપુરાણે ચતુર્થાંશે ત્રયોવિંશો ઽધ્યાયઃ (23)
શ્રીપરાશર ઉવાચ
યો ઽયં રિપુઞ્જયો નામ બાર્હદ્રથોન્ત્યઃ તસ્યામાત્યો મુનિકો નામ ભવિષ્યતિ

સ ચૈનં સ્વામિનં હત્વા સ્વુપુત્રં પ્રદ્યોતનામાનમભિષેક્ષ્યતિ

તસ્યાપિ બલાકનામા પુત્રો ભવિતા

તતશ્ ચ વિશાખુયૂપઃ

તત્પુત્રો જનકઃ

તસ્ય ચ નન્દિવર્ધનઃ

તતો નન્દી

ઇત્યેતેષ્ટિત્રિંશદુત્તરમષ્ટશતં પઞ્ચ પ્રદ્યોતાઃ પૃથિવીં ભોક્ષ્યન્તિ

તતશ્ ચ શિશુનાભઃ

તત્પુત્રઃ કાકવર્ણો ભવિતા

તસ્ય ચ પુત્રઃ ક્ષેમધર્મા

તસ્યાપિ ક્ષતૌજાઃ

તત્પુત્રો વિધિસારઃ

તતશ્ચાજાતશત્રુઃ

તસ્માદર્ભકઃ

તસ્માચ્ચોદયનઃ

તસ્માદપિનન્દિવર્ધનઃ

તતો મહાનન્દી

ઇત્યેતે શૈશનાભા ભૂપાલાસ્ત્રીણિ વર્ષશતાનિ દ્વિષષ્ટ્યધિકાનિ ભવિષ્યન્તિ

મહાનન્દિ નસ્તતઃ શૂદ્રગર્ભોદ્ભવોતિલુબ્ધોતિબલો મહાપદ્મનામા નન્દઃ પરશુરામ ઇવારપો ઽખિલક્ષત્રાન્તકરી ભવિષ્યતિ

તતઃ પ્રભૃતિ શુદ્રા ભૂપાલા ભવિષ્યન્તિ

સ ચૈકચ્છત્રામનુલ્લઙ્ઘિતશાસનો મહાપદ્મઃ પૃથિવીં ભોક્ષ્યતે

તસ્યાપ્યષ્ટૌ સુતાઃસુમાલ્યાદ્ય ભવિતારઃ

તસ્ય મહાપદ્મસ્યાનુપૃથિવીં ભોક્ષ્યન્તિ

મહાપદ્મપુત્રાશ્ચકં વર્ષશતમવનીપતયો ભવિષ્યન્તિ

તતશ્ ચ નવચૈતાન્નન્દાન્ કૌટિલ્યો બ્રાહ્મણઃસમુદ્ધરિષ્યતિ

તેષામભાવે મૌર્વ્યાઃ પૃથિવીં ભોક્ષ્યન્તિ

કૌટિલ્ય એવ ચન્દ્રગુપ્તસુત્પન્નં રાજ્યે ઽભિષેક્ષ્યતિ

તસ્યાપિ પુત્રો બિન્દુસારો ભવિષ્યતિ

તસ્યાપ્યશોકવર્ધનસ્તતઃસુયશાસ્તતશ્ ચ દશરથસ્તતશ્ ચ સંયુતસ્તતઃ શલિશુકસ્તસ્માત્સોમશર્મા તસ્યાપિ સોમશર્મમઃ શતધન્વા

તસ્યાનુબૃહદ્રથનામા ભવિતા

એવમેતે મૌર્યા દશ ભૂપ તયો ભવિષ્યન્તિ અબ્દશતં સપ્તત્રિંશદુત્તરમ્

તેષામન્તે પૃથિવીં દશ શુઙ્ગા ભોક્ષ્યન્તિ

પુષયમીત્રઃસેનાપતિઃસ્વામિનં હત્વા રાજ્યં કરિષ્યતિ તસ્યાત્મજો ઽગ્નિમિત્રઃ

તસ્માત્સુજ્યોષ્ઠસ્તતો વસુમિત્રસ્તસ્માદપ્યુદઙ્કસ્તતઃ પુલિન્દકસ્તતો ઘોષવસુસ્કસ્માદપિ બજ્રમિત્રસ્તતો ભગવતઃ

તસ્માદ્દેવભૂતિઃ

ઇત્યેતે શુઙ્ગા દ્વાદશોત્તરં વર્ષશતં પૃથિવીં ભોક્ષ્યન્તિ

તતઃ કણ્વાનેષાભૂર્યાસ્યતિ

દેવભૂતિં તુ શુઙ્ગરાજાનં વ્યસનિનં તસ્યૈવામાત્યઃ કણ્વો વસુદેવનામા તં નિહત્ય સ્વયમવનીં ભોક્ષ્યતિ

તસ્ય પુત્રો ભૂમિત્રસ્તસ્યાપિ નારાયણઃ

નારાયણાત્મજઃસુશર્મા

એતે કામ્વાયનાશ્ચત્વારઃ પઞ્ચચત્વારીશદૂર્ષાણિ ભૂપતયો ભવિષ્યન્તિ

સુશર્માણં તુ કાણ્વં તદ્ભૂત્યો બલિપુચ્છકનામા હત્વાન્દ્રજાતીયો વસુધાં ભોક્ષ્યતિ

તતશ્ ચ કૃષ્ણનામા તદ્ભ્રાતા પૃથિવીપતિર્ભવિષ્યતિ

તસ્યાપિ પુત્રઃ શાન્તકર્ણિસ્તસ્યાપિ પૂર્મોત્સંગસ્તત્પુત્રઃ શતકર્મિસ્તસ્માચ્ચ લમ્બોદરસ્તસ્માચ્ચ પિલકસ્તતો મેઘસ્વાતિ સ્તતઃ પટુમાન્

તતશ્ચારિષ્ટકર્મા તતો હાલાહલઃ

હાલાહલાત્પલલકસ્તતઃ પુલિન્દસેનસ્તતઃ સુંદરસ્તતઃસાતકર્ણિઃ શિવસ્વાતિસ્તતશ્ ચ ગોમતિપુત્રસ્તત્પુત્રો ઽલિમાન્

તસ્યાપિ શાન્તકર્ણિસ્તતઃ શિવિશ્રિતસ્તશ્ ચ શિવસ્કન્ધસ્તસ્માદપિ યજ્ઞશ્રીસ્તતો દ્વિય5સ્તસ્માચ્ચન્દ્રશ્રીઃ

તસ્માત્પુલોમાપિહિ

એવમેવે ત્રિંશચ્ચત્વાર્યબ્દશતાનિ ષટ્પઞ્ચાશદધિકાનિ પૃથિવીં ભોક્ષ્યન્તિ

આન્ધ્રભૃત્યાસ્તપ્તાભીરપ્રભૃતયો દશગર્દભિનશ્ ચ ભૂભુજો ભવિષ્યન્તિ

તતઃષોડશ ભૂપતયો ભવિતારઃ

તતશ્ચાષ્ટૌ યવનાશ્ચતુર્દશ તુરુષ્કારા મુણ્ડાશ્ ચ 6યોદશ યેકાદશ મૌના એતે વૈ પૃથુવીપતયઃ પૃથિવર્ષશાતાનિ નવત્યધિકાનિ ભોક્ષ્યન્તિ

તતશ્ ચ મૌના એકાદશ ભૂપતયો ઽબ્દશાતાનિ ત્રીણિ પૃથિવીં ભોભ્યન્તિ

તેષૂત્સન્નોષુ કૈંકિલા યવના બૂપતયો ભવિષ્યન્ત્યમૂર્ધાભિષિક્તાઃ

તેષામપત્યં વિન્ધ્યશક્તિસ્તતઃ પુંરજયસ્તસ્માદ્રામચન્દ્રસ્તસ્માર્મવર્મા તતો વઙ્ગસ્તતોભૂન્નન્દનસ્તતઃસુનન્દી તદ્ભાતા નન્દીયશાઃ શુક્રઃ પ્રવીર એતે વર્ષશતં ષડ્વર્ષાણિ ભૂપતયો વિષ્યન્તિ

તતસ્તત્પુત્રાસ્ત્રયોદશૌતે બાહ્લિકાશ્ ચ ત્રયઃ

તતઃ પુષ્પમિત્રાઃ પટુમિયત્રાસ્ત્રયોદસૈકલાશ્ ચ સપ્તાન્ધ્રાઃ

તતશ્ ચ કોસલાયાં તુ નવ ચૈવ ભૂપતયો ભવિષ્યન્તિ

નૈષધાસ્તુ ત એવ

મગધાયાં તુ વિશ્વસ્ફટિક સંજ્ઞો ઽન્યાન્વર્ણાન્કરિષ્યતિ

કૈવર્તબટુપુલિન્દબ્રાહ્મણાન્રાજ્યે સ્થપયિષ્યતિ

ઉત્સાદ્યાખિલક્ષત્રજાતિં નવ નાગાઃ પદ્મવત્યાં નામ પુર્યામનુગઙ્ગાપ્રયાગં ગયા દ્ગુપ્તાંશ્ ચ માગધા ભોક્ષ્યન્તિ

કોશલાન્ધ્રપુણ્ડ્રતામ્રલિપ્તસમતટપુરીં ચ દેવરક્ષિતો રક્ષિતા

કલિઙ્ગમાહિષમહેન્દ્રભૌમાન્ ગુહા ભોક્ષ્યન્તિ

નૈષનૈમિષકકાલકોશકાઞ્જનપદાન્મણિધાન્યકવંશા ભોક્ષ્યન્તિ

ત્રૈરાજ્યમુષિકજનપદાન્કનકાહ્વયચો ભોક્ષ્યતિ

સૌરાષ્ટ્રાવન્ત્યશુદ્રાભીરાન્નર્મદામરુભૂવિષયાંશ્ ચ વ્રાત્યદ્વિજાભીરશૂદ્રાદ્યા ભોક્ષ્યન્તિ

સિંધુતટદાવિકોર્વીચન્દ્ર ભાગાકાશ્મીરવિષયાંશ્ચવ્રાત્યાધર્મરુચયઃ સ્ત્રીબાલગોવધકર્તારઃ પરસ્વાદાનરુચયોલ્પસારાસ્તમિસ્ત્રપ્રાયા ઉદિતાસ્તમિતપ્રાયા અલ્પાયુષો મહેચ્છા હ્યલ્પધર્મા લુબ્ધાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ

એતે ચ તુલ્યકાલાઃસર્વે પૃથિવ્યાં ભૂભુજો ભવિષ્યન્તિ

અલ્પપ્રસાદા બૃહત્કોપાઃસાર્વકાલ મનૃતાધર્મરુચયઃ સ્ત્રીબાલગોવધકર્તારઃ પરસ્વાદાનરુચયોલ્પસારાસ્તમિસ્ત્રપ્રાયા ઉદિતાસ્તમિતપ્રાયા અલ્પાયુષો મહેચ્છા હ્યલ્પધર્મા લુબ્ધાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ

તૈશ્ ચ વિમિશ્રા નજપદાસ્તચ્છીલાનુવર્તિનો રાજાશ્રયશુષ્મિણો મ્લેચ્છાચારાશ્ ચ વિપર્યયેણ વર્તમાનાઃ પ્રજાઃ ક્ષપયિષ્યન્તિ

તતશ્ચાનુદિનમલ્પાલ્પહ્રાસવ્યવચ્છેદાદ્ધર્માર્થયોર્જગતઃસંક્ષયો ભવિષ્યતિ

તતશ્ચાર્થ એવાભિજનહેતુઃ

બલમેવાશેષધર્મહેતુઃ

અભિરુચિરેવ દાંપત્યસંબન્ધહેતુઃ

સ્ત્રીત્વમેવોપભોગહેતુઃ

અનૃતમેવ વ્યવહારજયહેતુઃ

ઉન્નતાંબુતૈવ પૃથિવીહેતુ

બ્રહ્મસૂત્રમેવ વિપ્રત્વહેતુઃ

રત્નધાતુતૈવ શ્લાઘ્યતાહેતુઃ

લિઙ્ગધારાણમેવાશ્રમહેતુઃ

અન્યાયમેવ વૃત્તિહેતુઃ

દૌર્બલ્યમેવાવૃત્તિહેતુઃ

અભયપ્રગલ્ભોચ્ચારણમેવ પાણ્ડિત્યહેતુઃ

અનાઢ્યતૈવ સાધુત્વહેતુઃ

સ્ત્રાનમેવ પ્રસાધનહેતુઃ

દાનમેવ ધર્મહેતુઃ

સ્વીકરણમેવ વિવાહહેતુઃ

સદ્વેષધાર્યેવ પાત્રમ્

દૂરાયતનનોદકમેવ તીર્થહેતુઃ

કપટવેષધારણમેવ મહત્ત્વહેતુઃ

ઇત્યેવમનેકદોષોત્તરે તુ ભૂમણ્ડલે સર્વાવર્ણેષ્વેવ યોયો બલવાન્સસ ભૂપતિર્ભવિષ્યતિ

એવં ચાતિલુબ્ધકરાજાસહાઃ શોલાનામન્તરદ્રોણીઃ પ્રજાઃસંશ્રયિષ્યન્તિ

મધુશાકમૂલફલપત્રપુષ્પાદ્યાહારાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ

તરુવલ્કલપર્ણચીરપ્રાવરણાશ્ચાતિબહુપ્રજાઃ શીતવાતાતપવર્ષસહાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ

ન ચ કશ્ચિત્ત્રયોવિંશતિવર્ષાણિ જીવિષ્યતિ અનવરતં ચાત્ર કલિયુગે ભયમાયાત્યખિલ એવૈષ જનઃ

શ્રૌતસ્માર્તે ચ ધર્મે વિપ્લવમત્યન્તમુપગતે ક્ષીણપ્રાયે ચ કલાવશેષજગત્સ્ત્રષ્ટુશ્ચરાચરગુરોરાદિમધ્યાન્તરહિતસ્ય બ્રહ્મમયસ્યાત્મરૂપિણો ભગવતો વાસુદેવસ્યાંશઃ શંબલગ્રામપ્રધાનબ્રાહ્મણસ્ય વિષ્ણુયશસો ગહેષ્ટગુણર્ધિસમન્વિતઃ કલ્કિરૂપીજગત્યત્રાવતીર્ય સકલમ્લેચ્છદસ્યુદુષ્ટાચરમચેતસામશેષાણામપરિચ્છિન્નશક્તિમાહાત્મ્યઃ ક્ષયં કરિષ્યતિ સ્વધર્મેષુ ચા ખિલમેવ સંસ્થાપયિષ્યતિ

અનન્તરં ચાશેષકલેરવસાને નિશાવસાને વિબુદ્ધાનામિવ તેષામેવ જનપદાનામમલસ્ફટિતદલશુદ્ધા મતયો ભવિષ્યન્તિ

તેષાં ચ બીજભૂતાનામશેષમનુષ્યાણાં પરિણતાનામપિ તત્કાલકૃતાપત્યપ્રસૂતિર્ભવિષ્યતિ

તાનિ ચ તદપત્યાનિ કૃતયુગાનુસારીણ્યેવ ભવિષ્યન્તિ

અત્રોચ્યતે
યથા ચન્દ્રશ્ ચ સૂર્યશ્ ચ તથા તિષ્યો બૃહસ્પતિઃ ।
એકરાશૌ સમેષ્યન્તિ તદા ભવતિ વૈ કૃતમ્

અતીતા વર્તમાનાશ્ ચ તથૈવાનાગતાશ્ ચ યે ।
એતે વંશેષુ ભૂપાલાઃ કથિતા મુનિસત્તમ

યાવત્પરીક્ષિતો જન્મ યાવન્નન્દાભિષેચનમ્ ।
એતદ્વર્ષસહસ્રં તુ જ્ઞેયં પઞ્ચાશદુત્તરમ્

સપ્તર્ષીણાં તુ યૌ પૂર્વૌ દૃશ્યેતે હ્યુદિતૌ દિવિ ।
તયોસ્તુ મધ્યે નક્ષત્રં દૃશ્યતે યત્સમં નિશિ

તેન સપ્તર્ષયો યુક્તાસ્તિષ્ઠન્ત્યબ્દશતં નૃણામ્ ।
તે તુ પારીક્ષિતે કાલે મઘાસ્વાસન્દ્વિજોત્તમ

તદા પ્રવૃત્તશ્ ચ કલિર્દ્વાદશાબ્દશતાત્મકઃ

યદૈવ ભગવાન્વિષ્ણોરંશો યાતો દિવં દ્વિજ ।
વસુદેવકુલોદ્ભૂતસ્તદૈવાત્રાગતઃ કલિઃ

યાવત્સપાદપદ્માભ્યાં પસ્પર્શેમાં વસુંધરામ્ ।
તાવત્પુથ્વીપરિષ્વઙ્ગે સમર્થો નાભવત્કલિઃ

ગતે સનાતનસ્યાંશે વિષ્ણોસ્તત્ર ભુવો દિવમ્ ।
તત્યાજ સાનુજો રાજ્યં ધર્મ પુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ

વિપરીતાનિ દૃષ્ટ્વા ચ નિમિત્તાનિ હિ પાણ્ડવઃ ।
યાતે કૃષ્ણે ચકારાથ સો ઽભિષેકં પરીક્ષિતઃ

પ્રયાસ્યન્તિ યદા ચૈતે પૂર્વાષાઢાં મહર્ષયઃ ।
તદા નન્દાત્પ્રભૃત્યેષ ગતિવૃદ્ધિં ગમિષ્યતિ

યસ્મિન્ કૃષ્ણો દિવં યાતસ્તસ્મિન્નેવ તદા હનિ ।
પ્રતિપન્નં કલિયુગં તસ્ય સંખ્યાં નિબોધ મે

ત્રીણિ લક્ષાણિ વર્ષાણાં દ્વિજ માનુષ્યસંખ્યયા ।
ષષ્ટિશ્ચૈવ સહસ્રાણિ ભવિષ્યત્યેષ વૈ કલિઃ

શાતાનિ તાનિ દિવ્યાનાં સપ્ત પઞ્ચ ચ સંખ્યયા ।
નિઃશેષેણ ગતે તસ્મિન્ભવિષ્યતિ પુનઃ કૃતમ્

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષિત્ત્રિયા વૈશ્યાઃ શુદ્રાશ્ ચ દ્વિજસત્તમ ।
યુગેયુગે મહાત્માનઃ સમતીતાઃસહસ્રશઃ

બહુત્વાન્નામધેયાનાં પરિસંખ્યા કુલેકુલે ।
પૌનરુક્ત્યાદ્ધિ સામ્યાચ્ ચ ન મયા પરિકીર્તિતા

દેવાપિઃ પોરવો રાજા પુરુશ્ચેક્ષાકુવંશજઃ ।
મહાયોગબલોપેતૌ કલાપગ્રમસંશ્રિતૌ

કૃતે યુગે ત્વિહાગમ્ય ક્ષત્રપ્રાવર્તકૌ હિ તૌ ।
ભવિષ્યતો મનોર્વશબીજભૂતૌ વ્યવસ્થિતૌ

એતેન ક્રમયોગેન મનુપુત્રૌર્વસુંધરા ।
કૃતત્રેતાદ્વાપરાણિ યુગાનિ ત્રીણિ ભુજ્યતે

કલૌ તે બીજભૂતા વૈ કેચિત્તિષ્ઠન્તિ વૈ મુને ।
યથૈવ દેવાપિપુરૂ સાંપ્રતં સમધિષ્ઠિતૌ

એષ તૂદ્દેશતો વંશસ્તવોક્તો ભૂભુજાં મયા ।
નિખિલો ગદિતું શક્યો નૈષ વર્ષશતૈર્ અપિ

એતે ચાન્યે ચ ભૂપાલા યૈર્ અત્ર ક્ષિતિમણ્ડલે ।
કૃતં મમત્વં મોહાન્ધૈર્ નિત્યં હેયકલેવરે

કથં મમેયમચલા મત્પુત્રસ્ય કથં મહી ।
મદ્વંશસ્યેતિચિન્તાર્તા જગ્મુરન્તમિમે નૃપાઃ

તેભ્યઃ પૂર્વતરાશ્ચાન્યે તેભ્યસ્તેભ્યસ્ તથા પરે ।
ભવિષ્યાશ્ચૈવ યાસ્યન્તિ તેષામન્યે ચ યે ઽપ્યનુ

વિલોક્યાત્મજયોદ્યોગં યાત્રાવ્યગ્રાન્નરાધિપાન્ ।
પુષ્પપ્રહાસૈઃ શરદિ હસંતીવ વસુંધરા

મૈત્રેય પૃથિવીગીતાઞ્છ્લોકાંશ્ચાત્ર નિબોધ મે ।
યાનાહ ધર્મધ્વજિને નજકાયાસિતો મુનિઃ

પૃથિવ્યુવાચ
કથમેષ નરેદ્રાણાં મોહો બુદ્ધિમતામપિ ।
યેન કેન સધર્માણોપ્યતિવિશ્વસ્તચેતસઃ

પૂર્વમાત્મજયં કૃત્વા જેતુમિચ્છન્તિ મન્ત્રિણઃ ।
તતો ભૃત્યાંશ્ ચ પૌરાંશ્ ચ જિગીષન્તે તથા રિપૂન્

ક્રમેણાનેન જેષ્યામો વયં પૃથ્વીં સસાગરામ્ ।
ઇત્યાસક્તધિયો મૃત્યું ન પશ્યન્ત્યવિદ્વરગમ્

સમુદ્રાવરણં યાતિ ભૂમણ્ડલમથો વશમ્ ।
કિયદાત્મજયસ્યૈતન્મુક્તિરાત્મજયેફલમ્

ઉત્સૃજ્ય પૂર્વજા યાતા યાં નાદાય ગતઃ પિતા ।
તાં મામતીવ મૂઢત્વાજ્જેતુમિચ્છન્તિ પાર્થિવાઃ

મત્કૃતે પિતૃ પુત્રાણાં ભ્રાતૄણાં ચાપિ વિગ્રહઃ ।
જાયતેત્યન્તમોહેન મમત્વાદૃતચેતસામ્

પૃથ્વી મમેયં સકલા મમૈષા મદન્વયસ્યાપિ ચ શાશ્વતીયમ્ ।
યોયો મૃતે ઽન્યત્ર બભૂવ રાજા કુબુદ્ધિરા સીદિતિ તસ્યતસ્ય

દૃષ્ટ્વા મમત્વાદૃતચિત્તમેકં વિહાય માં મૃત્યુવશં વ્રજન્તમ્ ।
તસ્યાનુયસ્તસ્ય કથં મમત્વં હૃદ્યાસ્પદં મત્પ્રભવં કરોતિ

પૃથ્વી મમૈષાઽશુ પરિત્યજૈનાં વદન્તિ યે દૂતમુખૈઃ સ્વશત્રૂન્ ।
નરાધિપાસ્તેષુ મમાતિહાસઃ પુનશ્ ચ મૂઢેષુ દયાભ્યુપૈતિ

શ્રીપરાશર ઉવાચ
ઇત્યેતે ધરણીગીતઃ શ્લોકા મૈત્રેય યૈઃ શ્રુતાઃ ।
મમત્વં વિલયં યાતિ તપત્યર્કે યથા હિમમ્

ઇત્યેષ કથિતઃ સમ્યઙ્મનોર્વશો મયા તવ ।
યત્ર સ્થિતિપ્રવૃત્તસ્ય વિષ્ણોરંશાંશકા નૃપાઃ

શૃણોતિ ય ઇમં ભક્ત્યા મનોર્વશમનુક્રમાત્ ।
તસ્ય પાપમશેષં વૈ પ્રણશ્યત્યમલાત્મનઃ

ધનધાન્યર્ધિમતુલાં પ્રાપ્નોત્યવ્યાહતેન્દ્રિયઃ ।
શ્રુત્વૈવમખિલં વંશં પ્રશસ્તં શશીસૂર્યયોઃ

ઇક્ષ્વાકુજહ્નુમાન્ધાતૃસગરાવિક્ષિતાન્રઘૂન્ ।
યયાતિનહુષાદ્યાંશ્ ચ જ્ઞાત્વા નિષ્ઠામુપાગતાન્

મહાબલાન્મહાવીર્યાનનન્તધનસંચયાન્ ।
કૃતાન્કાલેન બલિના કથાશેષાન્નરાધિપાન્

શ્રુત્વા ન પુત્રદારાદૌ ગૃહક્ષેત્રાદિકે તથા ।
દ્રવ્યાદૌ વા કૃતપ્રજ્ઞો મમત્વં કુરુતે નરઃ

તપ્તં તપો યૈઃ પુરુષપ્રવીરૈર્ ઉદ્વાહુભિર્ વર્ષગણાનનેકાન્ ।
ઇષ્ટ્વા સુયજ્ઞૈર્ બલિનોતિવીર્યાઃ કૃતાનુકાલેન કથાવશેષાઃ

પૃથુઃસમસ્તાન્વિચચાર લોકાનવ્યાહતો યોવિજિતારિચક્રઃ ।
સ કાલવાતાભિહતઃ પ્રણષ્ટઃ ક્ષિપ્તં યથા શાલ્મલિતૂલમગ્નૌ

યઃ કાર્તવીર્યો બુભુજે સમસ્તાન્દ્વીપાન્સમાક્રમ્યહતારિચક્રઃ ।
કથાપ્રસંગેષ્વભિધીયમાનઃસ એવ સંકલ્પવિકલ્પહેતુઃ

દશાનનાવિક્ષતરાઘવાણામૈશ્વર્યમુદ્ભાસિતદિઙ્મુખાનામ્ ।
ભસ્માપિ શિષ્ટં ન કથં ક્ષણેન ભ્રૂભઙ્ગપાતેન ધિગન્તકસ્ય

કથાશરીરત્વમવાપ યદ્વૈ માન્ધાતૃનામા ભુવિ ચક્રવર્તી ।
શ્રુત્વાપિ તત્કોહિ કરોતિ સાધુર્મમત્વમાન્મન્યપિ મન્દચેતાઃ

ભગીરથાદ્યાઃસગરં કકુત્સ્થો દશનનો રાઘવલક્ષ્મણૌ ચ ।
યુધિષ્ઠિરાદ્યાશ્ ચ બભૂવુરેતે સત્યં ન મિથ્યા ક્વ નુ તે ન વિદ્મઃ

યે સાંપ્રતં યે ચ નૃપા ભવિષ્યાઃ પ્રોક્તા મયા વિપ્રવરોગ્રવીયાઃ ।
એતે તથાન્યે ચ તથાભિધેયાઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ યથૈવ પૂર્વે

એત દ્વિદિત્વા ન નરેણ કાર્યં મમત્વમાત્મન્યપિ પણ્ડિતેન ।
તિષ્ઠન્તુ તાવત્તનયાત્મજાયાઃ ક્ષેત્રાદયો યે ચ શરીરિણો ઽન્યે