Vishnu Purana · Chapter 3.6
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe pañcamo 'dhyāyaḥ (5)
śrīparāśara uvāca
sāmavedataroḥ śākhā vyāsaśiṣyasya jauminiḥ /
krameṇa yena maitreya vibhedaśṛṇu tanmama
susaṃtustasya putrobhūtsūtvānaścābhavatsutaḥ /
adhītavantau caikaikāṃ saṃhitāṃ tau māhamatī
sahasrasaṃhitābhedaṃ sukarmātatsutastataḥ /
cakāra taṃ ca tacchiṣyau jagṛhāte mahāvratau
hiraṇyanābhaḥ kausalyaḥ pauṣpiṃjiś ca dvijottama /
udīcyāḥsāmagāḥ śiṣyāstasya pañcaśataṃ smṛtāḥ
hiraṇyanābhāttāvatyaḥsaṃhitā yair dvijottamaiḥ /
gṛhītāstepi cocyante paṇḍitaiḥ prācyasāmagāḥ
lokākṣirnaidhamiścaiva kakṣivāṃllāṅgalis tathā /
pauṣpijiśiṣyāstadbhedaiḥ saṃhitā bahulīkṛtāḥ
hiraṇyanābhaśiṣyastu caturviśatisaṃhitāḥ /
provāca kṛtanāmāsau śiṣyebhyaś ca mahāmuniḥ
taiś cāpi sāmavedo 'sau śākhābhir bahulīkṛtaḥ /
atharvaṇāmatho vakṣye saṃhitānāṃ samuccayam /
atharvavedaṃ sa muniḥsusaṃturamitadyutiḥ
śiṣyamadhyāpayāmāsa kabandhaṃ so 'pi taṃ dvidhā /
kṛtvā tudevadarsāya tathā pathyāya dattavān
devadarśasya śiṣyāstu medhobrahmabalis tathā /
śaulkāyaniḥ pippalādastathānyo dvijasattama
pathyasyāpi trayaḥ śiṣyāḥ kṛtā yair dvija saṃhitāḥ /
jābāliḥ kumudādiś ca tṛtīyaḥ śaunako dvija
śaunakastu dvidhā kṛtvā dadāvekāṃ tu babhrave /
dvitīyāṃ saṃhitāṃ prādātsaindhavāya ya saṃjñine
saindhavānmujikeśaś ca dvedhabhinnāstridhā punaḥ /
nakṣatrakalpo vedānāṃ saṃhitānāṃ tathaiva ca
caturthaḥsyādāṅgirasaḥ śāntikalpaścapañcamaḥ /
śreṣṭhāstvatharvaṇāmete saṃhitānāṃ vikalpakāḥ
ākhyānaiś cāpy upākhyānair gāthābhiḥ kalpaśuddhibhiḥ /
purāṇasaṃhitāṃ cakrepurāṇārthaviśāradaḥ
prakhyāto vyāsaśiṣyobhūtsūto vai romaharṣaṇaḥ /
purāmasaṃhitāṃ tasmai dadau vyāso mahāmatiḥ
sumatiścāgnivarcāś ca mitrāyuḥśāṃsapāyanaḥ /
akṛtavraṇasāvarṇiṣpaṭśiṣyāstasya cābhavan
kāśyapaḥ saṃhitākartā sāvarṇiḥ śāṃsapāyanaḥ /
romaharṣāṇikācānyā tisṝṇāṃ mūlasaṃhitā
catuṣṭayena bhedena saṃhitānāmidaṃ mune
ādyaṃ sarvapurāṇānāṃ purāṇaṃ brāhmamucyate /
aṣṭādaśapurāṇāni purāṇajñāḥ pracakṣate
brāhmaṃ pādmaṃ vaiṣṇavaṃ ca śaivaṃ bhāgavataṃ tathā /
tathānyaṃ nāradīyaṃ ca mārkaṇḍeyaṃ ca saptamam
āgneyamaṣṭamaṃ caiva bhaviṣyannavamaṃ smṛtam /
daśamaṃ brahmavaivartaṃ laiṅgamekādaśaṃ smṛtam
vārāhaṃ dvādaśaṃ caiva skāndaṃ cātra trayodaśam /
caturdaśaṃvāmanaṃ ca kaurmaṃ pañcadaśaṃ tathā /
mātsyaṃ ca gāruḍaṃ caiva brahmāṇḍaṃ ca tataḥ param /
mahāpurāṇānyetāni hyaṣṭādaśa mahāmune
tathā copa purāṇāni munibhiḥ kathitāni ca /
sargaś ca pratisargaś ca vaṃśamanvantarāṇi ca /
sarveṣveteṣu kathyante vaṃśānucārītaṃ ca yat
yadetattava maitreya purāṇaṃ kathyate mayā /
etadvaiṣṇavasaṃjñaṃ vai pādmasyasamanantaram
sarge ca pratisarge ca vaṃśamanvantarādiṣu /
kathyate bhagavān viṣṇur aśeṣeṣv iva sattama
aṅgāni vedāścatvāro mīmāṃsānyāyavistaraḥ /
purāṇaṃ dharmaśāstraṃ ca vidyā hyetāścaturdaśa
āyurvedodhanurvedo gāndharvaścaiva te trayaḥ /
arthaśāstraṃ caturthaṃ tu vidya hyaṣṭādaśaiva tāḥ
jñeyā brahmarṣayaḥ pūrvaṃ tebhyo devarṣayaḥ punaḥ /
rājarṣayaḥ punastebhya ṛṣiprakṛtayastrayaḥ
iti śākhāḥsamākhyātaḥ śākhābhedāstathaiva ca /
kartāraścaiva śākhānāṃ bhedahetustathoditaḥ
sarvamanvantareṣvevaṃ śākhābhedāḥsamāḥ smṛtāḥ
prājāpatyā śrutirnityā tadvikalpāstvime dvija
etatte kathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭohamihatvayā /
maitreya vedasaṃbandhaḥ kimanyatkathayāmi te
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0