Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 3.3

3.3.1

iti śriviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe dvitīyo 'dhyāyaḥ (2)
maitreya uvāca
jñātametanmayā tvatto yathā sarvamidaṃ jagat /
viṣṇurviṣṇo viṣṇutaś ca na paraṃ vidyate tataḥ

3.3.2

etattu śrotumicchāmi vyastā vedā mahātmanā /
vedavyāsasvarūpeṇa yathā tena yugeyuge

3.3.3

yasminyasminyuge vyāso yo ya āsīnmahāmune /
tantamācakṣva bhagavañchāśābhedāṃś ca me vada

3.3.4

śrīparāśara uvāca
vedadrumasya maitreya śākhābhedāḥsahasraśaḥ /
na śakto vistarādvaktuṃ sekṣepeṇa śṛṇuṣva tam

3.3.5

dvāparedvāpare viṣṇurvyāsarūpī mahāmune /
vedamekaṃ subahudhā kurute jagato hitaḥ

3.3.6

vīryaṃ tejo balaṃ cālpaṃ manuṣyāṇāmavekṣya ca /
hitāya sarvabhūtānāṃ vedabhedānkaroti saḥ

3.3.7

yayāsau kurute tanvā vedamekaṃ pṛthak prabhuḥ /
vedavyāsābhidhānā tu sā ca mūrtirmadhrudviṣaḥ

3.3.8

yasminmanvaṃrate vyāsā yeye syustānnibodha me /
yathā ca bhedaḥ śākhānāṃ vyāsena kriyate mune

3.3.9

aṣṭaviṃśatikṛtvo vai vedo vyasto saharṣibhiḥ /
vaivasvatentare tasmindvāpareṣu punaḥ punaḥ

3.3.10

vedavyāsā vyatītā ye hyaṣṭarviśati sattama /
caturdhā yaiḥ kṛto vedo dvāpareṣu punaḥ punaḥ

3.3.11

dvāpare prathame vyastaḥsvayaṃ vedaḥ svayaṃbhuvā /
dvitīye dvāpare caiva vedavyāsaḥ prajāpati

3.3.12

tṛtīye cośanā vyāsaścaturthe ca bṛhaspatiḥ /
savitā pañcame vyāsaḥ ṣaṣṭhe mṛtyuḥ smṛtaḥ prabhuḥ

3.3.13

saptame ca tathaivendro vasiṣṭhaścāṣṭame smṛtaḥ /
sārasvataś ca navame tridhāmā daśame smṛtaḥ

3.3.14

ekādaśe tu triśikho bharadvājastataḥ paraḥ /
trayodaśe cāntarikṣo varṇī cāpi caturdaśe

3.3.15

trayyāruṇaḥ pañcadaśe ṣoḍaśe tu dhanañjayaḥ /
kratuñjayaḥ saptadaśe tadūrdhvaṃ ca jayaḥsmṛtaḥ

3.3.16

tato vyāso bharadvājo bharadvājācca gautamaḥ /
gautamāduttaro vyāso haryātmā yobhidhīyate

3.3.17

atha haryātmanonte ca smṛto vājaśravāmuniḥ /
somaśuṣkāyaṇas tasmāt tṛṇabinduriti smṛtaḥ

3.3.18

ṛkṣobhūdbhārgavastasmādvālmīkiryobhidhīyate /
tasmādasmatpitā śaktirvyāsastasmādahaṃ mune

3.3.19

jātukarṇobhavanmattaḥ kṛṣṇadvaipāyanastataḥ /
aṣṭaviṃśatirityete vedavyāsāḥ purātanāḥ

3.3.20

eko vedaścaturdhā tu taiḥ kṛto dvāparādiṣu

3.3.21

bhaviṣye dvāpare cāpi drauṇirvyāso bhaviṣyati /
vyatīte mama putresmin kṛṣṇadvaipāyane mune

3.3.22

dhruvamekākṣaraṃ brahma om ityeva vyavasthitam /
bṛhatvādbṛṃhaṇatvācca tadbrahyotyabhidhīyate

3.3.23

praṇavāvasthitaṃ nityaṃ bhūrbhuvaḥsvaritīryate /
ṛgyajuḥsāmātharvāṇo yattasmai brahmaṇe namaḥ

3.3.24

jagataḥ pralayotpattyoryattatkāraṇasaṃjñitam /
mahataḥ paramaṃ guhyaṃ tasmai subrahmaṇe namaḥ

3.3.25

agādhāpāramakṣayyaṃ jagatsaṃmohanālayam /
svaprakāśapravṛttibhyāṃ puruṣārthaprayojanam

3.3.26

saṃkhyajñānavatāṃ niṣṭhā gatiḥ śamadamātmanām /
yattadavyaktamamṛtaṃ pravṛttirbrahma śāśvatam

3.3.27

pradhānamātmayoniś ca guhāsaṃsthaṃ ca śabdyate /
avibhāgaṃ tathā śukramakṣayaṃ bahudhātmakam

3.3.28

paramabrahmaṇe tasmai nityameva namonamaḥ /
yadrūpaṃ vāsudevasya paramātmasvarūpiṇaḥ

3.3.29

etadbrahma tridhā bhedamabhedamapi sa prabhuḥ /
sarvabhedeṣvabhedosaubhidyate bhinnabuddhibhiḥ

3.3.30

sa ṛṅmayaḥsāmamayaḥ sarvātmā sa yajurmayaḥ /
ṛgyajuḥsāmasārātmā sa evātmā śarīriṇām

3.3.31

sa bhidyate vedamayaḥsvavedaṃ karoti bhedair bahubhiḥ saśākham /
śākhāpraṇetā sa samastaśākhājñānasvarūpo bhagavānasaṃgaḥ

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc