Vishnu Purana · Chapter 3.17
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe poḍaśo 'dhyāyaḥ (16)
śrīparāśara uvāca
ityāha bhagavānaurvaḥsagarāya mahātmane /
sadācāraṃ purā samyaṅ maitreya paripṛcchate
mayāpyetadaśeṣeṇa tathitaṃ bhavato dvija /
samullaṅghya sadācāraṃ kaścinnāpnoti śobhanam
śrīmaitreya uvāca
ṣaṇḍāpaviddhapramukhā viditā bhagavanmayā /
udakyādyāś ca me samyaṅ nagnamicchāmi veditum
konagnaḥ kiṃ samācāro nagnasaṃjñāṃ naro labhet /
nagnasvarūpamicchāmi yathāvatkathitaṃ tvāya /
śrotuṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭha na hyastyaviditaṃ tava
śrīparāśara uvāca
ṛgyajuḥsāmasaṃjñeyaṃ trayī varṇāvṛttirdvija /
etāmujjhati yo mohātsa nagnaḥ pātakī dvajaḥ
trayī samastavarṇānāṃ dvijasaṃvāraṇaṃ yataḥ /
nagno bhavatyujjhitāyāṃ yatastasyāṃ na saṃśayaḥ
idaṃ ca śruyatāmanyadyadbhīṣmāya mahātmane /
kathayāmāsa dharmajño vasiṣṭho 'smatpitāmahaḥ
mayāpi tasya gadataḥ śrutametanmahātmanaḥ /
nagnasaṃbandhi maitreya yatpṛṣṭohamiha tvāyā
devāsuramabhūdyuddhaṃ dvivyamabdaśataṃ purā /
tasminparajitā devā daityair hrādapurogamaiḥ
kṣīrodasyottaraṃ kūlaṃ gatvā tapyanta vai tapaḥ /
viṣṇorārādhanārthāya jaguścemaṃ stavaṃ tadā
devā ūcuḥ
ārādhanāya lokānāṃ viṣṇorīśasya yāṃ giram /
vakṣyāmo bhagavānadya tayā viṣṇuḥ prasīdatu
yato bhūtānyaśeṣāṇi prasūtāni mahātmanaḥ /
yasmiś ca layameṣyanti kastaṃ stotumiheśvaraḥ
tathāpyarātividhvaṃsadhvastavīryā bhayārthinaḥ /
tvāṃ stoṣyāmastavoktīnāṃ yāthārthyaṃ naiva gocare
tvamurvī salilaṃ vahnirvāyurākāśameva ca /
samastamantaḥkaraṇaṃ pradhānaṃ tatparaḥ pumān
ekaṃ tavaitadbhūtātmanmūrtamūrtamayaṃ vapuḥ /
ābrahmastaṃbaparyantaṃ sthānakālavibhedavat
tatraiśaṃ tava yatpūrvaṃ tvannābhikamalodbhavam /
rūpaṃ viśvopakārāya tasmai brahmātmane namaḥ
śakrārkarudravasvaśvimarutsomādibhedavat /
vayamekaṃ svarūpaṃ te tasmai devātmane namaḥ
daṃbhaprāyamasaṃbodhi titiśrādamavarjitam /
yadrūpaṃ tava govinda tasmai daityātmane namaḥ
nātijñānavahā yasminnāḍyastimitatejasi /
śabdādilobhi yastasmai tubhyaṃ yatrātmane namaḥ
krauryaṃ māyāmayaṃ ghoraṃ yacca rūpaṃ tavāsitam /
niśācarātmane tasmai namaste puruṣottama
svargasthadharmisaddharmaphalopakaraṇaṃ tava /
dharmākhyaṃ ca tathā rūpaṃ namastasmai janārdana
harṣaprāyamasaṃsargi gatimadgamanādiṣu /
siddhākhyaṃ tava yadrūpaṃ tasmai siddhātmane namaḥ
atitikṣāyanaṃ krūramupabhogasahaṃ hare /
dvijīhvantava yadrūpaṃ tasmai nāgātmane namaḥ
avabodhi ca yacchāntamadoṣamapakalpaṣam /
ṛṣirūpātmane tasmai viśvarūpāya te namaḥ
bhakṣayatyatha kalpānte bhūtāni yadavāritam /
tvadrūpaṃ puṇḍharīkākṣa tasmai kālātmane namaḥ
saṃbhakṣya sarvabhūtāni devādīny aviśeṣataḥ /
nṛtyatyante ca yadrūpaṃ tasmai rudrātmane namaḥ
pravṛttyā rajaso yacca karmaṇāṃ karaṇātmakam /
janardana namastasmai tvadrūpāya narātmane
aṣṭāviśadvadhopetaṃ yadrūpaṃ tāmasaṃ tava /
unmārgagāmi sarvātmaṃstasmai vaśyātmane namaḥ
yajñāṅgabhūtaṃ yadrūpaṃ jagataḥ sthitisādhanam /
vṛkṣādibhedaiḥ ṣaḍbhedi tasmai mukyātmane namaḥ
tiryaṅmanuṣyadevādivyomaśabdādikaṃ ca yat /
rūpaṃ tavādeḥ sarvasya tasmai sarvātmane namaḥ
pradhānabuddhyādimayādaśeṣādyadanyadasmātparamaṃ parātman /
rūpaṃ tavādyaṃ yadananyatulyaṃ tasmai namaḥ kāraṇakāraṇāya
śuklādidīrghādighanādihīnamagocaraṃ yacca viśeṣaṇānām /
suddhātiśuddhaṃ paramarṣidṛśyaṃ rūpāya tasmai bhagavannatāḥ smaḥ
yannaḥ śarīreṣu yadanyadeheṣvaśeṣavastuṣvajamakṣayaṃ yat /
tasmācca nānyavdyatiriktamasti brahmasvarūpāya natāḥ sma tasmai
sakalamidamajasya yasya rūpaṃ paramapadātmavataḥsanātanasya /
tamanidhanasaśeṣabījabhūtaṃ prabhumamalaṃ praṇatāḥsma vāsudevam
śrīparāśara uvāca
stotrasya cāvasāne te dadṛśuḥ parameśvaram /
śaṅkhacakragadāpāṇiṃ garuḍasthaṃ surā harim
tamucuḥsakalā devāḥ praṇipātapuraḥsuram /
prasīda nātha daityebhyastrāhi naḥ śaraṇārthinaḥ
trelokyayajñabhāgāś ca daityair hlādapurogamaiḥ /
hṛtā no brahmaṇopyayājñāmullaṅghya paramśvara
yadyapyaśeṣabhū tasya vayaṃ te ca tāvaṃśajāḥ /
tathāpyavidyābhedena bhinnaṃ paśyāmahe jagat
svavarṇadharmābhiratā vedamārgānusāriṇaḥ /
na śakyāsterayo hantumasmābhis tapasāvṛtāḥ
tamupāyamaśeṣātmannasmākaṃ dātumarhasi /
yena tānasurānhantuṃ bhavema bhagavankṣamāḥ
śrīparāśara uvāca
ityukto bhagavāṃstebhyo māyāmohaṃ śarīrataḥ /
samutpādya dadau viṣṇuḥ prāha cedaṃ surottamān
māyāmohoyamakhilāndaityāṃ stānmohayiṣyati /
tato vadhyā bhaviṣyanti vedamārgabahiṣkṛtāḥ
sthitau sthitasya me vadhyā yāvantraḥ paripanthinaḥ /
brahmaṇo hyadhikārasya devā daityādikāḥ surāḥ
tadgacchata nabhīḥ kāryā māyāmohoyamagrataḥ /
gacchannadyopakārāya bhavatāṃ bhavitā surāḥ
śrīparāśara uvāca
ityuktāḥ praṇipatyainaṃ yayurdevā yathāgatam /
māyāmoho 'pi taiḥ sārdha yayau yatra mahāsurāḥ
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0