Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 3.15

3.15.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe caturdaśo 'dhyāyaḥ (14)
aureva uvāca
brāhmaṇānbhojayecchraddhe yadguṇāṃstānnibhodha me

3.15.2

triṇāciketastrimadhustrisuparmaḥṣajaṅgavit /
vedavicchrotriyo yogī tathā vai jyeṣṭhasāmagaḥ

3.15.3

ṛtviksvastreyadauhitrajāmātṛśvaśurās tathā /
mātulotha taponiṣṭhaḥ pañcāgnyabhiratas tathā /
śiṣyāḥsaṃbandhinaścaiva mātāpitṛrataś ca yaḥ

3.15.4

etānniyojayecchrāddhe pūrvoktānprathame nṛpa /
brāhmaṇān pitṛtuṣṭyartham anukalpeṣv anantarān

3.15.5

mitradhrukkunakhī klībaḥ śyāvadantas tathā dvijaḥ /
kanyā dūṣayitāvahnivedojjhaḥsomavikrayī

3.15.6

abhiśastas tathā stenaḥ puśuno grāmayājakaḥ /
bhṛtakādhyāpakastadvadbhṛtakādhyāpitaś ca yaḥ

3.15.7

parapūrvāpatiścaiva mātāpitrostathojjhakaḥ /
vṛṣalīsūtipoṣṭā ca vṛṣalīpatireva ca

3.15.8

tathā devalakaścaiva śrāddhe nārhati ketanam

3.15.9

prathamehni budhaḥ śastāñchrotriyādīnnimantrayet /
kathayecca tathaivaiṣāṃ niyogānpitṛdaivikān

3.15.10

tataḥ krodhavyavāyādīnāyāsaṃ tair dhijaiḥ saha /
yajamāno na kurvīta doṣastatra mahānayam

3.15.11

śrāddhe niyukto bhuktvā vā bhojayitvā niyujya ca /
vyavāyī retaso garte majjayatyātmanaḥ pitṝn

3.15.12

tasmātprathamamatroktaṃ dvijāgryāṇāṃ nimantraṇam /
animantrya dvijānevamāgatānbho jayedyatīn

3.15.13

pādaśaucādinā gehamāgatānpūjayedddhijān

3.15.14

pavitrapāṇirācāntānāsaneṣūpaveśayet /
pitṝṇāmayujo yugmāndevānā micchayā dvijān

3.15.15

devānāmekamekaṃ vā pitṝṇāṃ ca niyojayet

3.15.16

tathā mātāmahaśrāddhaṃ vaiśvadevasamanvitam /
kurvīta bhaktīsaṃpannastatra vā vaiśvadaivikam

3.15.17

prāṅmukhānbhojayedviprāndevānāmubhayātmakān /
pitṝn pitāmahānāṃ ca bhojayeccāpyudaṅmukhān

3.15.18

pṛthaktayoḥ kecidāhuḥ śrāddhasya karaṇaṃ nṛpa /
ekatraikena pākena vadantyanye maharṣayaḥ

3.15.19

viṣṭarārthaṃ kuśaṃ dattvā saṃpūjyārghyaṃ vidhānataḥ /
kuryādāvāhanaṃ prājño devānāṃ tadanujñayā

3.15.20

yavāṃbunā ca devānāṃ dadyādarghyaṃ vidhānavit /
sraggandhadhūpadīpāṃś ca tebhyo dadyādyathāvidhi

3.15.21

pitṝṇāmapasavyaṃ tatsarvamevopakalpayet /
anujñāṃ ca tataḥ prāpya dattvā darbhandvidhākṛtān

3.15.22

mantrapūrvaṃ pitṝṇāṃ tu kuryāccāvāhanaṃ budhaḥ /
tilāṃbunā cāpasavya dadyādarghyādikaṃ nṛpa

3.15.23

kāle tatrātithiṃ prāptamannakāmaṃ nṛpādhvagam /
brahmaṇair abhyanujñātaḥ kāmaṃ tamapi bhojayet

3.15.24

yogino vividhai rūpair narāmāmupakārīṇaḥ /
bhramanti pṛthivīmetāmavijñātasvarūpimaḥ

3.15.25

tasmādabhyarcayetprāptaṃ śrāddhakāle 'tithiṃ budhaḥ /
śrāddhakriyāphalaṃ hṝnti naredrāpūjito 'tithiḥ

3.15.26

juhuyādvyañjanakṣāravarjamannaṃ tato 'nale /
anujñāto dvijais tais tu trikṛtvaḥ puruṣarṣabha

3.15.27

agnaye kavyavāhāya svadhetyādau nṛpāhutiḥ /
somāya vai pitṛmate dātavyā tadanantaram

3.15.28

vaivasvatāya caivānyā tṛtīyā dīyate tataḥ /
hutāvaśiṣṭamalpānnaṃ viprapātreṣu nirvepet

3.15.29

tatonnaṃ mṛṣṭamatyarthamabhīṣṭamatisaṃskṛtam /
dattvā juṣadhvamicchāto vācyametadaniṣṭhuram

3.15.30

bhoktavyaṃ taiś ca taccittair maunibhiḥ sumukhaiḥ sukham /
akrudvyatā cātvaratā deyaṃ tenāpi bhaktitaḥ

3.15.31

rakṣoghramantrapaṭhanaṃ bhūmerāstaraṇaṃ tilaiḥ /
kṛtvādhyeyāḥsvapitarasta eva dvijasattamāḥ

3.15.32

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ /
mama tṛptiṃ prayāntvadya vipradeheṣu saṃsthitāḥ

3.15.33

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ /
mama tṛptiṃ prayāntvadya homāpyāyitamūrtayaḥ

3.15.34

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ /
tṛptiṃ prayātu piṇḍena mayā dattena bhūtale

3.15.35

pitā pitāmahaścaiva tathaiva prapitāmahaḥ /
tṛptiṃ prayāntu me bhaktyā mayaitatsamudāhṛtam

3.15.36

mātāmahas tṛptim upaitu tasya tathā pitā tasya pitā tato 'nyaḥ /
viśve ca devāḥ paramāṃ prayāntu tṛptiṃ praṇaśyantu ca yātudhānāḥ

3.15.37

yajñeśvaro havyasamastakavyo bhoktāvyayātmā harirīśvaro 'tra /
tatsaṃnidhānādapayāntu sadyo rakṣāṃsyaśeṣaṇyasurāś ca sarve

3.15.38

tṛpteṣveteṣu vikiredannaṃ vipreṣu bhūtale /
dadyādācamanārthāya tebhyo vārī sakṛtsakṛt

3.15.39

sutṛptais tair anujñātaḥsarveṇānnena bhūtale /
satilona tataḥ piṇḍānsamyagdadyātsamāhitaḥ

3.15.40

pirṛtīrthena salilaṃ tathaiva salilāñjalim /
mātāmahebhyastenaiva piṇḍāṃstīrthena nirvapet

3.15.41

dakṣiṇāgreṣu darbheṣu puṣpadhūpādipūjitam /
svapitre prathamaṃ piṇḍaṃ dadyāducchiṣṭasannidhau

3.15.42

pitāmahāya caivānyaṃ tatpitre ca tathāparam /
darbhamūle lepabhujaḥ prīṇayellepagharṣaṇaiḥ

3.15.43

piṇḍair mātāmahāṃstadvadgandhamālyādisaṃyutaiḥ /
pūjāyitvā dvijāgryāṇāṃ dadyāccācamanaṃ tataḥ

3.15.44

pitṛbhyaḥ prathamaṃ bhaktyātanmanaskonareśvara /
susvadhetyāśiṣā yuktāṃ dadyācchaktyā ca dakṣiṇām

3.15.45

dattvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo vācayed vaiśvadevikān /
prīyantāmihaye viśvedevāstena itīrayet

3.15.46

tatheti cokte tair vipraiḥ prārthanīyāstathāsiṣaḥ /
paścādvisarjayeddevānpūrvaṃ pai3tryānmahīpate

3.15.47

mātāmahānāmapyevaṃ saha devaiḥ kramaḥ smṛtaḥ /
bhojayecca svaśaktyā ca dāne tadvadvisarjane

3.15.48

āpādaśaucanātpūrvaṃ kuryāddevadvijanmasu /
visarjanaṃ tu prathamaṃ paitraṃ mātāmaheṣu vai

3.15.49

visarjayetprītivacaḥsaṃmānyābhyarthitāstataḥ /
nivartetābhyanujñāta ādvāraṃ tānanuvrajet

3.15.50

tatastu vaiśvadevākhyaṃ kuryānnityakriyaṃ budhaḥ /
bhuñjīyācca samaṃ pūjya bhṛtyabandhubhir ātmanaḥ

3.15.51

evaṃ śrāddhaṃ budhaḥ kuryātpaitryaṃ mātāmahaṃ tathā /
śrāddhair āpyāyitā dadyuḥsarvānkāmanpitāmahāḥ

3.15.52

trīṇi śrāddhe pavitrāṇi dauhitraḥ kutapastilāḥ /
rajatasya kathā dānaṃ tathā saṃkīrtanādikam

3.15.53

jarjyāni kurvatā śrāddhaṃ krodhodhvagamanaṃ tvārā /
bhokturapyatra rājendra trayametanna śasyate

3.15.54

viśvedevāḥsapitaras tathā mātāmahā nṛpa /
kulaṃ cāpyāyate puṃsāṃ sarvaṃ śrāddhaṃ prakurvatām

3.15.55

somādhāraḥ pitṛgaṇo yogādhāraś ca candramāḥ /
śrāddhe yoginiyogastu tasmādbhupālaśasyate

3.15.56

sahasrasyāpi viprāṇāṃ yogī cetpurataḥsthitaḥ /
sarvān bhoktṝṃs tārayati yajamānaṃ tathā nṛpa

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc