Vishnu Purana · Chapter 3.14
iti śriviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe trayodaśodhyāyaḥ (13)
aurva uvāca
brahmendrarudranāsatyasūryāgnivasumārutān /
viśvedevānpitṛgaṇānvayāṃsi manujānpaśun
sarīsṛpānṛṣigaṇānyaccānyadbhūta saṃjñitam /
śrāddhaṃ śraddhānvitaḥ kurvanprīṇayatyakhilaṃ jagat
māsimāsyasite pakṣe pañcadaśyāṃ nareśvara /
dathāṣṭakāsu kurvīta kāmyānkālāñchṛṇuṣva me
śrāddhārhamāgataṃ dravyaṃ viśiṣṭamatha vā dvijam /
śrāddhaṃ kurvīta vijñāya vyatīpāte 'yate tathā
viṣuve cāpi saṃprāpte grahaṇe śaśi sūryayoḥ /
samasteṣveva bhūpāla rāśiṣvarke ca gacchati
nakṣatragrahapīḍāsu duṣṭasvapnāvalokane /
icchāśrāddhāni kurvīta navasasyāgame tathā
amāvāsyā yadā maitraviśākhāsvātiyoginī /
śrīddhaiḥ pitṛgaṇastṛptiṃ tathāpnotyaṣṭavārṣikīm
amavāsyā yadā puṣye raudretharkṣe punarvasau /
dvādaśābdaṃ tadā tṛptiṃ prayānti piratorcitāḥ
vāsavājaikapādarkṣe pitaṇāṃ tṛptimicchatām /
vāruṇe vāpyamāvāsyā devānāmapi durlabhā
navasvṛkṣeṣvamāvāsyā yadaiteṣvavanīpate /
tadā hi tṛptidaṃ śrāddhaṃ pitṝṇāṃ śṛṇu cāparam
gītaṃ sanatkumāreṇa yathailāna mahātmane /
pṛcchate pitṛbhaktāya praśrayāvanātāya ca
sanatkumāra uvāca
vaiśākhamāsasya ca yā tṛtīyā navamyasau kartikaśuklapakṣe /
nabhasyamāsasya ca kṛṣṇapakṣe trayodaśī pañcadaśī ca māghe
etā yugādyāḥ kathitāḥ purāṇeṣvanantapuṇyāstitha yaścatastraḥ /
upaplave candramaso raveś ca triṣvaṣṭakāsvapyayanadvaye ca
pānīyamapyatra tilair vimiśraṃ dadyātpitṛbhyaḥ prayato manuṣyaḥ /
śrāddhaṃ kṛte tena samāsahasraṃ rahasyametatpitaro vadanti
māghe 'siti pañcadaśī kadācidupaiti yogaṃ yadi vāruṇena /
ṛkṣeṇa kālaḥsa paraḥ pitṝṇāṃ na hyalpapuṇyair nṛpa labhyatesau
kāle dhaniṣṭhā yadi nāma tasminbhavettu bhūpāla tadā pitṛbhyaḥ /
dattaṃ jalānnaṃ pradadāti tṛptiṃ varṣāyutaṃ tatkulajair manuṣyaiḥ
tatraiva cedbhādrapadānupūrvāḥ kāle yathāvatkriyate pitṛbhyaḥ /
śrāddhaṃ parāṃ tṛptimupaiti tena yugaṃ sahasraṃ pitaraḥsvapanti
gaṅgāṃ śatadrūṃ yamunāṃ vipāśāṃ sarasvatīṃ naimiśagomatīṃ vā /
tatrāvagāhyarcanamādareṇa kṛtvā pitṝṇāṃ duritāni hanti
gāyanti caitatpitaraḥ kadānu harṣādamī tṛptimavāpya bhūyaḥ /
māghāsitānte śubhatīrthatoyair yāsyāma tṛptiṃ tanayādidattaiḥ
cittaṃ ca vittaṃ ca nṛṇāṃ viśuddhaṃ śastaṃ ca kālaḥ kathito vidhiś ca /
pātraṃ yathoktaṃ paramā ca bhaktirnṛṇāṃ prayacchantyabhivāñchitāni
pitṛgītāntataivātra ślokāṃstañchṛṇu pārthiva /
śrutvā tathaiva bhavatā bhāvyaṃ tatrādṛtātmanā
api dhanyaḥ kule jāyādasmākaṃ matimānnaraḥ /
akurvanvittaśāṭhyaṃ yaḥ piṇḍānno nirvapiṣyati
ratnaṃ vastraṃ mahāyānaṃ sarvabhogādikaṃvasu /
vibhave sati viprebhyo yosmānuddiśya dāsyati
annena vā yathāśaktyā kālesminbhaktinamradhīḥ /
bhojayiṣyati viprāgryāṃstanmātravibhavo naraḥ
asamarthonnadānasya dhānyamāmaṃ svaśaktitaḥ /
pradāsyati dvijāgrebhyaḥ svalpālpāṃ vāpi dakṣiṇām
tatrāpyasāmarthyayutaḥ karāgrāgrasthitāṃstilān /
praṇamya dvijamukhyāya kasmaicidbhūpa dāsyati
tilaiḥ saptāṣṭabhir vāpi samavetaṃ jalāñjalim /
bhaktinamraḥ samuddiśya bhuvyasmākaṃ pradāsyati
yataḥ kutāścitsaṃprāpya gobhyo vāpi gavāhnikam /
abhāve prīṇayannasmāñcchraddhāyuktaḥ pradāsyati
sarvābhāve vanaṃ gatvā kakṣamūlapradarśakaḥ /
sūryādilokapālānāmidamuccervadiṣyati
na me 'sti vittaṃ na dhanaṃ ca nānyacchrāddhopayogyaṃ svapitṝnnatosmi /
tṛpyantu bhaktayā pitaro mayaitau kṛtau bhujau vartmani mārutasya
aurva uvāca
ity etat pitṛbhir gītaṃ bhāvābhāvaprayojanam /
yaḥ karoti kṛtaṃ tena śrāddhaṃ bhavati pārthiva
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0