Vishnu Purana · Chapter 3.12
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśa ekādaśo 'dhyāyaḥ (11)
aurva uvāca
devagobrāhmaṇāntsiddhānvṛddhācāryaṃ stathārcayet /
dvikālaṃ ca nametsaṃdhyāmagnīnupacarettathā
sadānupahate vastre praśastāś ca mahoṣadhīḥ /
gāruḍāni ca ratnāni bibhṛyātprayato naraḥ
prasnigdhāmalakeśaś ca sugandhaścāruveṣadhṛk /
sitāḥ sumanaso hṛdyā vibhṛyācca naraḥ sadā
kiñcitparasvaṃ na harennalpamapyapriyaṃ vadet /
priyaṃ ca nānṛtaṃ brūyānnānyadoṣānudīrayet
nānyastriyaṃ tathā vairaṃ rocayetpuruṣarṣabha /
na duṣṭaṃ yānamārohetkūlacchāyāṃ na saṃśrayet
vidviṣṭapatitonmattabahuvair ādikīṭakaiḥ /
vardhakībandhakībhartuḥ kṣudrānṛtakathaiḥ saha
tathātivyayaśīlaiś ca parivādarataiḥ śaṭhaiḥ /
budho maitrīṃ na kurvāta naikaḥ panthānamāśrayet
nāvagāhejjaloghasya vegamagre napeśvara /
pradīptaṃveśma na viśennārohecchikharaṃ taroḥ
na kuryāddantasaṃgharṣaṃ kuṣṇiyācca na nāsikām /
nāsaṃvṛtamukho jṛṃbhecchvāsakāso visarjayet
noccair haset sa śabdaṃ ca na muñcet pavanaṃ budhaḥ /
nakhānna khādayecchindyānna tṛmaṃ na mahīṃ likhet
na śmaśru bhakṣayelloṣṭaṃ na mṛdrīyādvicakṣaṇaḥ /
jyotīṃṣyamedhyaśastāni nābhivīkṣeta ca prabho
nagnāṃ parastriyaṃ caiva sūryaṃ cāstamayodaye /
na huṅkuryācchavaṃ gandhaṃ śavāgandhohi somaja
catuṣpathaṃ caityataruṃ śmaśānopavanāni ca /
duṣṭastrīsannikarṣaṃ ca varjayennaśi sarvadā
pūjyadevadvijajyotiśchāyāṃ nātikramed budhaḥ /
naikaḥ śūnyāṭavīṃ gacchettathā śūnyagṛhe vaset
keśāsthikaṇṭakāmedhyabalibhasmatuṣāṃs tathā /
snānārdradharaṇīṃ caiva dūrataḥ parivarjayet
nānāryānāśrayetkāścinna jihyaṃ rocayedbudhaḥ /
upasarpenna vai vyālaṃ ciraṃ tiṣṭhenna votthitaḥ
atīva jāgarasvapne tadvatsthānāsane budhaḥ /
na seveta tathā śayyāṃ vyāyāmaṃ ca nareśvara
daṃṣṭriṇaḥ śṛṅgiṇaścaiva prājño dūreṇa varjayet /
avaśyāyaṃ ca rājendra purovātātapau tathā
na snāyānna svapennagno na caivopaspṛśedbudhaḥ /
muktakeśaś ca nācāmeddevādyarcāṃ ca varjayet
homadevārcanādyāsu kriyāsvācamane tathā /
naikavastraḥ pravarteta dvijapādāvanejane
nāsamañjasaśīlais tu sahāsīta kathañcana /
sadbuttasannikarṣo hi kṣaṇārdhamapi śasyate
virodhaṃ nottamair gacchennādhamaiś ca sadā budhaḥ /
vivāhaś ca vivādaś ca tulyaśīlair nṛpeṣyate
nārabheta kalaṃ prājñaḥ śuṣkavairaṃ ca varjayet /
apyalpahāniḥsoḍhavyā vaireṇārthāgamantyajet
snāto nāṅgāni saṃmārjetsnānaśāṭyā na pāṇinā /
na ca nirdhūtayetkeśānnācāmeccaiva cotthitaḥ
pādena nākrametpādaṃ na pūjyābimukhaṃ nayet /
noccāsanaṃ guroragre bhajetāvinayānvitaḥ
apasavyaṃ na gacchecca devāgāracatuṣpathān /
māṅgalyapūjyāṃś ca tathā viparītānna dakṣiṇam
somārkāgnyaṃbuvāyūnāṃ pūjyānāṃ ca na saṃmukham /
kuryānniṣṭhīvaviṇmutrasamutsargaṃ ca paṇḍitaḥ
tiṣṭhanna mūtrayettadvatpathiṣvapi na mūtrayet /
śleṣmaviṇmūtraraktāni sarvadaiva na laṅghayet
śleṣmaśiṅghāṇikotsargau nānnakāle praśasyate /
balimaṅgalajapyādau na home na mahājane
yopito nāvamanyeta na cāsāṃ viśvasedbudhaḥ /
na caiverṣyā bhavettāsu na dhikkuryātkadācana
maṅgalyapūrvaratnājyapūjyānanabhivādya ca /
na niṣkramedgṛhātprājñaḥsadācāraparo naraḥ
catuṣpathānnamaskuryātkāle homaparo bhavet /
dīnānabhyuddharetsādhūnupāsīta bahuśrutān
devarṣipūjakaḥsamyakpitṛpiṇḍojakapradaḥ /
satkartā cātithīnāṃ yaḥ sa lokānuttamānvrajet
hitaṃ mitaṃ priyaṃ kāle vaśyātmā yobhibhāṣate /
sa yāti lokānāhlādahetubhūtān nṛpākṣayān
dhīmānhrīpānkṣamāyukto hyāstiko vinayānvitaḥ /
vidyābhijanavṛddhānāṃ yāti lokānanuttamān
akālagārjitādau ca parvasvāśaucakādiṣu /
anadhyāyaṃ budhaḥ kuryāduparāgādike tathā
samaṃ nayati yaḥ krudvānsarvabandhuramatsarī /
bhītāśvāsanakṛtsādhuḥsvargastasyālpakaṃ phalam
varṣātapādiṣu cchatrī daṇḍī rātryaṭavīṣu ca /
śarīratrāṇakāmo vai sopānatkaḥsadā vrajet
nordhvaṃ na tiryagdūraṃ vā na paśyanparyaṭedbudhaḥ /
yugamātraṃ mahīṣṭaṣṭhaṃ naro gacchedvilokayan
doṣahetūnaśeṣāṃś ca vaśyātmā yo nirasyati /
tasya dharmārthakāmānāṃ hānirnālpāpi jāyate
sadācārarataḥ prājño vidyāvinayaśikṣitaḥ /
pāpepyapāpaḥ paruṣe hyabhidhatte priyāṇi yaḥ /
maitrīdravāntaḥ karaṇastasya muktiḥ kare sthitā
ye kāmakrodhalobhānāṃ vītarāgā na gocare /
sadācārasthitāsteṣāmanubhāvair dhṛtā mahī
tasmātsatyaṃ vadetprājño yatparaprītikāraṇam /
satyaṃ yatparaduḥkhāya tadā maunaparo bhavet
priyamuktaṃ hitaṃ naitaditi matvā na tadvadet /
śreyastatra hitaṃ vācyaṃ yadyapyatyantamapriyam
prāṇīnāmupakārāya yathaiveha paratra ca /
karmaṇā manasā vācā tadeva matīmānvadet
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0