Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 3.12

3.12.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśa ekādaśo 'dhyāyaḥ (11)
aurva uvāca
devagobrāhmaṇāntsiddhānvṛddhācāryaṃ stathārcayet /
dvikālaṃ ca nametsaṃdhyāmagnīnupacarettathā

3.12.2

sadānupahate vastre praśastāś ca mahoṣadhīḥ /
gāruḍāni ca ratnāni bibhṛyātprayato naraḥ

3.12.3

prasnigdhāmalakeśaś ca sugandhaścāruveṣadhṛk /
sitāḥ sumanaso hṛdyā vibhṛyācca naraḥ sadā

3.12.4

kiñcitparasvaṃ na harennalpamapyapriyaṃ vadet /
priyaṃ ca nānṛtaṃ brūyānnānyadoṣānudīrayet

3.12.5

nānyastriyaṃ tathā vairaṃ rocayetpuruṣarṣabha /
na duṣṭaṃ yānamārohetkūlacchāyāṃ na saṃśrayet

3.12.6

vidviṣṭapatitonmattabahuvair ādikīṭakaiḥ /
vardhakībandhakībhartuḥ kṣudrānṛtakathaiḥ saha

3.12.7

tathātivyayaśīlaiś ca parivādarataiḥ śaṭhaiḥ /
budho maitrīṃ na kurvāta naikaḥ panthānamāśrayet

3.12.8

nāvagāhejjaloghasya vegamagre napeśvara /
pradīptaṃveśma na viśennārohecchikharaṃ taroḥ

3.12.9

na kuryāddantasaṃgharṣaṃ kuṣṇiyācca na nāsikām /
nāsaṃvṛtamukho jṛṃbhecchvāsakāso visarjayet

3.12.10

noccair haset sa śabdaṃ ca na muñcet pavanaṃ budhaḥ /
nakhānna khādayecchindyānna tṛmaṃ na mahīṃ likhet

3.12.11

na śmaśru bhakṣayelloṣṭaṃ na mṛdrīyādvicakṣaṇaḥ /
jyotīṃṣyamedhyaśastāni nābhivīkṣeta ca prabho

3.12.12

nagnāṃ parastriyaṃ caiva sūryaṃ cāstamayodaye /
na huṅkuryācchavaṃ gandhaṃ śavāgandhohi somaja

3.12.13

catuṣpathaṃ caityataruṃ śmaśānopavanāni ca /
duṣṭastrīsannikarṣaṃ ca varjayennaśi sarvadā

3.12.14

pūjyadevadvijajyotiśchāyāṃ nātikramed budhaḥ /
naikaḥ śūnyāṭavīṃ gacchettathā śūnyagṛhe vaset

3.12.15

keśāsthikaṇṭakāmedhyabalibhasmatuṣāṃs tathā /
snānārdradharaṇīṃ caiva dūrataḥ parivarjayet

3.12.16

nānāryānāśrayetkāścinna jihyaṃ rocayedbudhaḥ /
upasarpenna vai vyālaṃ ciraṃ tiṣṭhenna votthitaḥ

3.12.17

atīva jāgarasvapne tadvatsthānāsane budhaḥ /
na seveta tathā śayyāṃ vyāyāmaṃ ca nareśvara

3.12.18

daṃṣṭriṇaḥ śṛṅgiṇaścaiva prājño dūreṇa varjayet /
avaśyāyaṃ ca rājendra purovātātapau tathā

3.12.19

na snāyānna svapennagno na caivopaspṛśedbudhaḥ /
muktakeśaś ca nācāmeddevādyarcāṃ ca varjayet

3.12.20

homadevārcanādyāsu kriyāsvācamane tathā /
naikavastraḥ pravarteta dvijapādāvanejane

3.12.21

nāsamañjasaśīlais tu sahāsīta kathañcana /
sadbuttasannikarṣo hi kṣaṇārdhamapi śasyate

3.12.22

virodhaṃ nottamair gacchennādhamaiś ca sadā budhaḥ /
vivāhaś ca vivādaś ca tulyaśīlair nṛpeṣyate

3.12.23

nārabheta kalaṃ prājñaḥ śuṣkavairaṃ ca varjayet /
apyalpahāniḥsoḍhavyā vaireṇārthāgamantyajet

3.12.24

snāto nāṅgāni saṃmārjetsnānaśāṭyā na pāṇinā /
na ca nirdhūtayetkeśānnācāmeccaiva cotthitaḥ

3.12.25

pādena nākrametpādaṃ na pūjyābimukhaṃ nayet /
noccāsanaṃ guroragre bhajetāvinayānvitaḥ

3.12.26

apasavyaṃ na gacchecca devāgāracatuṣpathān /
māṅgalyapūjyāṃś ca tathā viparītānna dakṣiṇam

3.12.27

somārkāgnyaṃbuvāyūnāṃ pūjyānāṃ ca na saṃmukham /
kuryānniṣṭhīvaviṇmutrasamutsargaṃ ca paṇḍitaḥ

3.12.28

tiṣṭhanna mūtrayettadvatpathiṣvapi na mūtrayet /
śleṣmaviṇmūtraraktāni sarvadaiva na laṅghayet

3.12.29

śleṣmaśiṅghāṇikotsargau nānnakāle praśasyate /
balimaṅgalajapyādau na home na mahājane

3.12.30

yopito nāvamanyeta na cāsāṃ viśvasedbudhaḥ /
na caiverṣyā bhavettāsu na dhikkuryātkadācana

3.12.31

maṅgalyapūrvaratnājyapūjyānanabhivādya ca /
na niṣkramedgṛhātprājñaḥsadācāraparo naraḥ

3.12.32

catuṣpathānnamaskuryātkāle homaparo bhavet /
dīnānabhyuddharetsādhūnupāsīta bahuśrutān

3.12.33

devarṣipūjakaḥsamyakpitṛpiṇḍojakapradaḥ /
satkartā cātithīnāṃ yaḥ sa lokānuttamānvrajet

3.12.34

hitaṃ mitaṃ priyaṃ kāle vaśyātmā yobhibhāṣate /
sa yāti lokānāhlādahetubhūtān nṛpākṣayān

3.12.35

dhīmānhrīpānkṣamāyukto hyāstiko vinayānvitaḥ /
vidyābhijanavṛddhānāṃ yāti lokānanuttamān

3.12.36

akālagārjitādau ca parvasvāśaucakādiṣu /
anadhyāyaṃ budhaḥ kuryāduparāgādike tathā

3.12.37

samaṃ nayati yaḥ krudvānsarvabandhuramatsarī /
bhītāśvāsanakṛtsādhuḥsvargastasyālpakaṃ phalam

3.12.38

varṣātapādiṣu cchatrī daṇḍī rātryaṭavīṣu ca /
śarīratrāṇakāmo vai sopānatkaḥsadā vrajet

3.12.39

nordhvaṃ na tiryagdūraṃ vā na paśyanparyaṭedbudhaḥ /
yugamātraṃ mahīṣṭaṣṭhaṃ naro gacchedvilokayan

3.12.40

doṣahetūnaśeṣāṃś ca vaśyātmā yo nirasyati /
tasya dharmārthakāmānāṃ hānirnālpāpi jāyate

3.12.41

sadācārarataḥ prājño vidyāvinayaśikṣitaḥ /
pāpepyapāpaḥ paruṣe hyabhidhatte priyāṇi yaḥ /
maitrīdravāntaḥ karaṇastasya muktiḥ kare sthitā

3.12.42

ye kāmakrodhalobhānāṃ vītarāgā na gocare /
sadācārasthitāsteṣāmanubhāvair dhṛtā mahī

3.12.43

tasmātsatyaṃ vadetprājño yatparaprītikāraṇam /
satyaṃ yatparaduḥkhāya tadā maunaparo bhavet

3.12.44

priyamuktaṃ hitaṃ naitaditi matvā na tadvadet /
śreyastatra hitaṃ vācyaṃ yadyapyatyantamapriyam
prāṇīnāmupakārāya yathaiveha paratra ca /
karmaṇā manasā vācā tadeva matīmānvadet

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc