Vishnu Purana · Chapter 3.10

itiśrīviṣṇumahāpurāṇe tṛtīyāṃśe navamo 'dhyāyaḥ (9)
sagara uvāca
kathitaṃ cāturāśramyaṃ cāturvarṇyakriyās tathā /
puṃsaḥ kriyāmahaṃ śrotumicchāmi dvijasattama

nityanaimittikāḥ kāmyāḥ kriyāḥ puṃsāmaśeṣataḥ /
samākhyāhi bhṛguśreṣṭha sarvajño hyasi me mataḥ

aurva uvāca
yadetaduktaṃ bhavatā nityanaimittikāśrayam /
tadahaṃ kathayiṣyāṃmi śṛṇuṣvaikamanā mama

jātasya jātakarmādikriyākāṇḍamaśeṣataḥ /
putrasya kurvīta pitā śrāddhaṃ cābhyudayātmakam

yugmāṃstu prāḍmukhānviprānbhojayenmanubheśvara /
yathā tṛptis tathā kuryāddaivaṃ pitryaṃ dvijanmanām

dadhnā yuktaiḥ sabadarair miśrān piḍān mudā yutaḥ /
nāndīmukhebhyastīrthena dadyāddaivena pārthiva

prājāpatyena vā sarvamupacāraṃ pradakṣiṇam /
kurvīta tattathāśeṣavṛddhikāleṣu bhūpate

tataś ca nāma kurvīta pitaiva daśamehani /
devapūrvaṃ narākhyaṃ hi śarmavarmādisaṃyutam

śarmeti brāhyaṇasyoktaṃ varmeti kṣatrasaṃśrayam /
guptadāsātmakaṃ nāma praśastaṃ vaiśyaśudrayoḥ

nārthahīnaṃ na cāśastaṃ nāpaśabdayutaṃ tathā /
nāmaṅgalyaṃ jugupsākaṃ nāma kuryātsamākṣaram

nātidīrghaṃnātihrasvaṃ nātigurvakṣarānvitam /
sukhoccāryaṃ tu tannāma kuryādyatpraṇavākṣaram

tato 'nantarasaṃskārasaṃskṛto guruveśmani /
yathoktavidhimāśritya kuryādvidyāparigraham

gṛhītavidyo gurave dattvā ca gurudakṣiṇām /
gārhasthyamicchanbhūpāla kuryāddāraparigraham

brahmacaryeṇa vā kālaṃ kuryātsaṃkalpapūrvakam /
gugoḥ śuśruṣaṇaṃ kuryāttatputrāderathāpi vā

vaikhānaso vāpi bhavetparivrāḍatha vecchayā /
pūrvasaṃkalpitaṃ yādṛk tādṛkkuryānnarādhipa

varṣair ekaguṇāṃ bhāryāmudvahettrigumaḥsvayam /
nāti keśāmakeśāṃ vā nātikṛṣṇāṃ na piṅgalām

nisargatodhikāṅgāṃ vā nyūnāṅgāmapi nodvahet /
nāviśuddhāṃ saromāṃ vākulajāṃ vāpi rogiṇīm

na duṣṭāṃ duṣṭavākyāṃ vā vyaṅginīṃ putṛmātṛtaḥ /
na śmaśruvyañjanavatīṃ na caiva puruṣākṛtim

na gharvarasvarāṃ kṣāmāṃ tathā kākasvarāṃ na ca /
nānibandhekṣaṇāṃ tadvadvṛttākṣīṃ nodvahedbudhaḥ

yasyāś ca romaśe jaṅghe gulphau yasyāstathonnatau /
gaṇḍayoḥ kūparau yasyā hasaṃtyāstāṃ na codvahet

nātirūkṣacchaviṃ pāḍukarajāmaruṇekṣaṇām /
āpīna hastapādāṃ ca nakanyāmudvahedbudhaḥ

na vāmanāṃ nātidīrghāṃ nodvahetsaṃhatabhruvam /
na cāti cchidradaśanāṃ na karālamukhīṃ naraḥ

pañcamīṃ mātṛpakṣācca pitṛpakṣācca saptamīm /
gṛhasthaścodvahetkanyāṃ nyāyena vidhinā nṛpa

brāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathāsuraḥ /
gāndharvarākṣayau cānyau paiśācaś cāṣṭamo mataḥ

eteṣāṃ yasya yo dharmo varmasyokto maharṣibhiḥ /
kurvīta dāragrahaṇaṃ tenānyaṃ parivarjayet

sadharmacāriṇīṃ prāpya gārhasthyaṃ sahitastayā /
samudvaheddadātyetatsamyagūḍhaṃ mahāphalam