Vishnu Purana · Chapter 2.3

iti śriviṣṇumahāpurāṇe dvitīye 'ṃśe dvitīyo 'dhyāyaḥ (2)
śrīparāśara uvāca
uttaraṃ yatsamudrasya himādreścaiva dakṣiṇam /
varṣaṃ tadbhārataṃ nāma bhāratī yatra santatiḥ

navayojanasāhasro vistārosya mahāmune /
karmabhūmiriyaṃ svargamapavargaṃ ca gacchatām

mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānṛkṣaparvataḥ /
vindhyaś ca pārīyātraś ca saptātra kulaparvatāḥ

ataḥ saṃprāpyate svargo suktimasmātprayānti vai /
tiryaktvaṃ narakaṃ cāpi yāntyataḥ puruṣā mune

itaḥ svargaś ca mokṣaś ca madhyaṃ cāntaś ca gamyate /
na khlavanyatra martyānāṃ karmabhūmau vidhīyate

bhāratasyāsya varṣasya navabhādānnaśāmaya /
idradvīpaḥ kaseruś ca tāmraparṇāṃ gabhastimān

nāgadvīpas tathā sāmyo gandharvastvatha cāruṇaḥ /
ayaṃ tu navamastaṣāṃ dvīpaḥ sāgārasaṃvṛtaḥ

yojanānāṃ sahasraṃ tu dvīpoyaṃ dakṣiṇottarāt /
pūrve kirātā yasyānte paścime yavanāḥ sthitāḥ

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śabdrāś ca bhāgaśaḥ /
ijyāyudhavaṇijyādyair vartayanto vyavasthitāḥ

śatadrūcandrabhāgādyā himayatpādanirgatāḥ /
vedasmṛtimukhādyāś ca pārīyātrodbhavā mune

narmadā murasādyāś ca nadyo vindhyādrinirgatāḥ /
tāpīpayoṣṇīnirvindhyā prasūkhā ṛkṣasaṃbhavāḥ

godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇyādikās tathā /
sahyapādodbhavā nadyaḥ smṛtāḥ pāpabhayāpahāḥ

kṛtamālā tāmraparṇiprasukhā malayodbhavāḥ /
trisāmā carṣikulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ

ṛṣikulyākumārādyāḥ śuktimatpādasambhavāḥ /
āsāṃ nadya upānadyaḥ santyanyāś ca sahasraśaḥ

tāsvime kurupāñcālā madhyadeśādayo janāḥ /
pūrvadeśādikāścaiva kāmarūpanivāsinaḥ

puṇḍrāḥ kaliṅgā magadhā dakṣiṇādyāś ca sarvaśaḥ /
tathāparāntāḥ saurāṣṭrāḥ śūrābhīrāstathārbudāḥ

kārūṣā mālabāścaiva pāriyātra nivāsinaḥ /
sauvīrāḥ saindhavā hūṇāḥ sālvāḥ kosalavāsināḥ

mādrārāmāstathāmbaṣṭhā pārasīkādayas tathā /
āsāṃ pibanti salilaṃ vasanti sahitāḥ sadā /
samīpato mahābhāga hṛṣṭapuṣṭajanākulāḥ

catvāri bhārate varṣe yugānyatra mahāmune /
kṛtaṃ tretā dvāparañca kaliścānyatra na kvacit

tapastapyanti munayo juhvate cātra yajvanaḥ /
dānāni cātra dīyante paralokārthamādarāt

puruṣair yajñapuruṣo jambūdvīpe sadejyate /
yajñair yajñamayo viṣṇuranyadvīpeṣu cānyathā

atrāpi bhārataṃ śreṣṭhaṃ janbūdvīpe mahāmune /
yato hi karmabhūreṣā hyatonyā bhogabhūmayaḥ

atra janmasahasrāṇāṃ sahasrair api sattama /
kadācillabhate janturmānuṣyaṃ puṇyasaṃcayāt

gāyanti devāḥ kila gītakāni dhanyāstu te bhārata bhūmibhāge /
svargāpavargāspadamārgabhūte bhavanti bhūyaḥ puruṣāḥ suratvāt

karmāṇyasaṃkalpitatatphalāni saṃnyasya viṣṇo paramātmbhūte /
avāpya tāṃ karmamahīmanante tasmillayaṃ ye tvamalāḥ prayānti

jānīma naitatkva vayaṃ vilīne svargaprade karmaṇi dehabandham /
prāpsyāma dhanyāḥ khalu te manuṣyā ye bhārate nendriyaviprahīnāḥ

navavarṣaṃ tu maitreya jambudvīpamidaṃ mayā /
lakṣayojanavistāraṃ saṃkṣepāt kathitaṃ tava

jambūdvīpaṃ samāvṛtya lakṣayojanavistaraḥ /
maitreya valayākāraḥ sthitaḥ kṣārodadhirbahiḥ