Vishnu Purana · Chapter 2.16
iti śrīviṣṇumahāpurāṇe dvitīye 'ṃśe pañcadaśo 'dhyāyaḥ (15)
brāhmaṇa uvāca
ṛbhurvarṣasahasre tu samatīte nareśvara /
nidāghajñānadānāya tadeva nagaraṃ yayau
nagarasya bahiḥ sotha nidāghaṃ dadṛśe muniḥ /
mahībalaparīvāre puraṃ viśati pārthive
dūre sthitaṃ mahābhāgaṃ najasaṃmardavarjakam /
kṣutkṣāmakaṇṭhamāyāntamaraṇyātsasamitkuśam
dṛṣṭvā nidāghaṃ sa ṛbhurupagamyābhivādya ca /
uvāca kasmādekānte sthīyate bhavatā dvija
nidāgha uvāca
bho vipra janasaṃmarde mahāneṣa nareśvaraḥ /
pravivikṣuḥ puraṃ ramyaṃ tenātra sthīyate mayā
ṛbhuruvāca
narādhipotra katamaḥ katamaścetarojanaḥ /
kathyatāṃ me dvija śreṣṭha tvamabhijño mato mama
nidāgha uvāca
yoyaṃ gajendramunmattamadriśṛṅgasamucchritam /
adhirūḍho naredro 'yaṃ parilo kastathetaraḥ
ṛbhuruvāca
etau hi gajarājānau yugapaddarśitau mama /
bhavatā na viśeṣeṇa pṛthakcihnopalakṣaṇau
tatkathyatāṃ mahābhāga viśeṣo bhavatānayoḥ /
jñātumicchāmyahaṃ kotra gajaḥ ko vā narādhipaḥ
nidāgha uvāca
gajo yoyamatho brahmannuparyasyaiṣa bhūpatiḥ /
vāhyavā hakasambandhaṃ ko na jānāni vai dvija
ṛbhuruvāca
jānāmyahaṃ yathā brahyaṃs tathā māmavabodhaya /
adhaḥśabdanigadyaṃ hi kiṃ cordhvamabhidhiyate
brāhmaṇa uvāca
ityuktaḥ sahasāruhya nidāghaḥ prāha tamṛbhum /
śrūyatāṃ kathayāmyeṣa yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi
uparyahaṃ yathā rājā tvamadhaḥ kuñjaro yathā /
avabodhāya te brahmandṛṣṭānto darśito mayā
ṛbhuruvāca
tvaṃ rājena dvijaśreṣṭha sthitohaṃ gajavadyadi /
tadetattvaṃ samācakṣva katamastvamahaṃ tathā
brāhmama uvāca
ityuktaḥ satvaraṃ tasya pragṛhya caramābubhau /
nidāghastvāha bhagavānācāryastvamṛbhurdhruvam
nānyasyādvaitasaṃskārasaṃskṛtaṃ mānasaṃ tathā /
yathācāryasya tena tvāṃ manye prāptamahaṃ gurum
ṛburuvāca
tavopadeśadānāya pūrvaśuśruṣaṇādṛtaḥ /
gurusnehādṛbhurnāma nidāgha samupāgataḥ
tadetadupadiṣṭaṃ te saṃkṣepeṇa mahāmate /
paramārthasārabhūtaṃ yad advaitam aśeṣataḥ
brāhma uvāca
evamuktvā yayau vidvānnidāghaṃ sa ṛbhurguruḥ /
nidāghopyupadeśena tenādvaitaparobhavat
sarvabhūtānyabhedena dadṛśe sa tadātmanaḥ /
yathā brahmaparo muktimavāpa paramāṃ dvijaḥ
tathā tvamapi dharmajña tulyotmarīpubāndhavaḥ /
bhava sargagataṃ jānannatmānamavanīpate
sitanīlā dibhedena yathaikaṃ dṛśyate nabhaḥ /
bhrāntadṛṣṭibhir ātmāpi tathaikaḥ sanpṛthakpṛthak
ekaḥ samastaṃ yadihāsti kiñcittadacyuto nāsti paraṃ tatonyat /
so 'haṃ sa ca tvaṃ ca sarvametadātmasvarūpaṃ tyaja bhedamoham
śrīparāśara uvāca
itīritastena sa rājavarstatyāja bhedaṃ paramārthadṛṣṭiḥ /
sa cāpi jātismaraṇāptabodhastatraiva janmanyapavargamāpa
iti bharatanarendrasāravṛttaṃ kathayati yaś ca śṛṇoti bhaktiyuktaḥ /
sa vimalamatireti nātma mohaṃ bhavati ca saṃsaraṇeṇu muktiyogyaḥ
Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0