Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 2.16

2.16.1

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe dvitīye 'ṃśe pañcadaśo 'dhyāyaḥ (15)
brāhmaṇa uvāca
ṛbhurvarṣasahasre tu samatīte nareśvara /
nidāghajñānadānāya tadeva nagaraṃ yayau

2.16.2

nagarasya bahiḥ sotha nidāghaṃ dadṛśe muniḥ /
mahībalaparīvāre puraṃ viśati pārthive

2.16.3

dūre sthitaṃ mahābhāgaṃ najasaṃmardavarjakam /
kṣutkṣāmakaṇṭhamāyāntamaraṇyātsasamitkuśam

2.16.4

dṛṣṭvā nidāghaṃ sa ṛbhurupagamyābhivādya ca /
uvāca kasmādekānte sthīyate bhavatā dvija

2.16.5

nidāgha uvāca
bho vipra janasaṃmarde mahāneṣa nareśvaraḥ /
pravivikṣuḥ puraṃ ramyaṃ tenātra sthīyate mayā

2.16.6

ṛbhuruvāca
narādhipotra katamaḥ katamaścetarojanaḥ /
kathyatāṃ me dvija śreṣṭha tvamabhijño mato mama

2.16.7

nidāgha uvāca
yoyaṃ gajendramunmattamadriśṛṅgasamucchritam /
adhirūḍho naredro 'yaṃ parilo kastathetaraḥ

2.16.8

ṛbhuruvāca
etau hi gajarājānau yugapaddarśitau mama /
bhavatā na viśeṣeṇa pṛthakcihnopalakṣaṇau

2.16.9

tatkathyatāṃ mahābhāga viśeṣo bhavatānayoḥ /
jñātumicchāmyahaṃ kotra gajaḥ ko vā narādhipaḥ

2.16.10

nidāgha uvāca
gajo yoyamatho brahmannuparyasyaiṣa bhūpatiḥ /
vāhyavā hakasambandhaṃ ko na jānāni vai dvija

2.16.11

ṛbhuruvāca
jānāmyahaṃ yathā brahyaṃs tathā māmavabodhaya /
adhaḥśabdanigadyaṃ hi kiṃ cordhvamabhidhiyate

2.16.12

brāhmaṇa uvāca
ityuktaḥ sahasāruhya nidāghaḥ prāha tamṛbhum /
śrūyatāṃ kathayāmyeṣa yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi

2.16.13

uparyahaṃ yathā rājā tvamadhaḥ kuñjaro yathā /
avabodhāya te brahmandṛṣṭānto darśito mayā

2.16.14

ṛbhuruvāca
tvaṃ rājena dvijaśreṣṭha sthitohaṃ gajavadyadi /
tadetattvaṃ samācakṣva katamastvamahaṃ tathā

2.16.15

brāhmama uvāca
ityuktaḥ satvaraṃ tasya pragṛhya caramābubhau /
nidāghastvāha bhagavānācāryastvamṛbhurdhruvam

2.16.16

nānyasyādvaitasaṃskārasaṃskṛtaṃ mānasaṃ tathā /
yathācāryasya tena tvāṃ manye prāptamahaṃ gurum

2.16.17

ṛburuvāca
tavopadeśadānāya pūrvaśuśruṣaṇādṛtaḥ /
gurusnehādṛbhurnāma nidāgha samupāgataḥ

2.16.18

tadetadupadiṣṭaṃ te saṃkṣepeṇa mahāmate /
paramārthasārabhūtaṃ yad advaitam aśeṣataḥ

2.16.19

brāhma uvāca
evamuktvā yayau vidvānnidāghaṃ sa ṛbhurguruḥ /
nidāghopyupadeśena tenādvaitaparobhavat

2.16.20

sarvabhūtānyabhedena dadṛśe sa tadātmanaḥ /
yathā brahmaparo muktimavāpa paramāṃ dvijaḥ

2.16.21

tathā tvamapi dharmajña tulyotmarīpubāndhavaḥ /
bhava sargagataṃ jānannatmānamavanīpate

2.16.22

sitanīlā dibhedena yathaikaṃ dṛśyate nabhaḥ /
bhrāntadṛṣṭibhir ātmāpi tathaikaḥ sanpṛthakpṛthak

2.16.23

ekaḥ samastaṃ yadihāsti kiñcittadacyuto nāsti paraṃ tatonyat /
so 'haṃ sa ca tvaṃ ca sarvametadātmasvarūpaṃ tyaja bhedamoham

2.16.24

śrīparāśara uvāca
itīritastena sa rājavarstatyāja bhedaṃ paramārthadṛṣṭiḥ /
sa cāpi jātismaraṇāptabodhastatraiva janmanyapavargamāpa

2.16.25

iti bharatanarendrasāravṛttaṃ kathayati yaś ca śṛṇoti bhaktiyuktaḥ /
sa vimalamatireti nātma mohaṃ bhavati ca saṃsaraṇeṇu muktiyogyaḥ

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc