Vishnu Purana · Chapter 2.15

iti śrīviṣṇumahāpurāṇe dvitīye 'ṃśe caturdaśo 'dhyāyaḥ (14)
śrīparāśara uvāca
śrīparāśara uvāca
ityukte mauninaṃ bhūyaścintayānaṃ mahīpatim /
pratyuvācātha viprosāvadvaitāntargatāṃ kathām

brāhmaṇa uvāca
śrūyatāṃ nṛpaśārdūla yadgītamṛbhuṇā purā /
avabodhaṃ janayatā nidāghasya mahātmanaḥ

ṛbhunāmābhavatputro brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ /
vijñātatattvasadbhāvo nisargādeva bhūpate

tasya śiṣyo nidāghobhūtpulastyatanayaḥ purā /
prādādaśeṣavijñānaṃ sa tasmai parayā mudā

apāptajñānatantrasya na tasyādvaitavāsanā /
sa ṛbhustarkayāmāsa nidāghasya nareśvara

devikāyāstaṭe vīranagaraṃ nāma vai puram /
samṛddamatiramyaṃ ca pulastyena viveśitma

ramyopavanaparyante sa tasminpārthivottama /
nidāgho nāma yogajña ṛbhuśiṣyo 'vasat purā

divye varṣasahasre tu samatītesya tatpuram /
jagāma sa ṛbhuḥ śiṣyaṃ nidāghamavalokakaḥ

sa tasya vaiśvadevānte dvārālokanagocare /
sthitastena gṛhītārghyo nijaveśma praveśitaḥ

prakṣālitāṅghripāṇiṃ ca kṛtā sanaparigrahma /
uvāca sa dvijāśreṣṭho bhujyatāmiti sādaram

ṛbhuruvāca
bho vipravarya bhoktavyaṃ yadannaṃ bhavato guhe /
tatkathyatāṃ kadanneṣu na prītiḥ satataṃ mama

nidāgha uvāca
saktuyāvakavāṭyānāmapūpānāṃ ca me gṛhe /
yadrocate dvijaśreṣṭha tattvaṃ bhukṣva yathecchayā

ṛbhuruvāca
kadannāni dvijautāni mṛṣṭamannaṃ prayaccha me /
saṃyāvapāyasādīni drapsaphāṇitavanti ca

nidāgha uvāca
hehe śālini madgehe yatkiñcidatiśobhanam /
bhakṣyopasādhanaṃ mṛṣṭaṃ tenāsyānnaṃ prasādhaya

brāhmaṇa uvāca
ityuktā tena sā patnīmṛṣṭamannaṃ dvijasya yat /
prasāditavatī tadvai bharturvacanagauravāt

taṃ bhuktavantamicchāto mṛṣṭamannaṃ mahāmunim /
nidādhaḥ prāha bhūpāla praśrayāvanataḥ sthitaḥ

nidāgha uvāca
apite paramā tṛptirutpannā tuṣṭireva ca /
api te mānasaṃsvasthamāhāreṇa kṛtaṃ dvija

kvanivāso bhavānvipra kva ca gantuṃsamudyataḥ /
āgamyate ca bhavatā yatastacca dvijocyatām

ṛmuruvāca
kṣudyasya tasya bhuktenne tṛptirbrāhmaṇa jāyate /
na me kṣunnābhavattṛptiḥ kasmānmāṃ paripṛcchasi

vahninā pārthive dhātau kṣapite kṣutsamudbhavaḥ /
bhavatyambhasi ca kṣīṇe nṛṇāṃ tṛḍapi jāyate

kṣuttuṣṇe dehadharmākhye na mamaite yato dvija /
tataḥ kṣutsambhavābhāvāttṛptirastyeva me sadā

manasaḥ svasthatā tuṣṭiścittadharmāvimau dvija /
cetaso yasya tatpṛccha pumān ebhir na yujyate

kva nivāsastavetyuktaṃ kva gantāsi ca yattvāyā /
kutāścāgamyate tatra tritayepi nibodha meḥ

pumānsarvagato vyāpī ākāśavadayaṃ yataḥ /
kutaḥ kutra kva gantāsītye tadapyarthavatkatham

so 'haṃ gantā na cāgantā naikadeśaniketanaḥ /
tvaṃ cānye ca na ca tvaṃ ca nānye naivāhamapyaham

mṛṣṭaṃ na mṛṣṭamapyeṣā jijñāsā me kṛtā tava /
kiṃ vakṣyasīti tatrāpi śrūyatāṃ dvijasattama

kimasvādvatha vā mṛṣṭaṃ bhuñjatosti dvijottama /
mṛṣṭameva yathā mṛṣṭaṃ tadevodvegakārakam

amṛṣṭaṃ jāyate mṛṣṭaṃ mṛṣṭādudvijate janaḥ /
ādimadhyāvasāneṣu kimannaṃ rucikārakam

mṛṇmayaṃ hi gṛhaṃ yadvan mṛdā liptaṃ sthiraṃ bhavet /
parthivoyaṃ tathā dehaḥ pārthivaiḥ paramāṇubhiḥ

yavagodhūmamudgādi ghṛtaṃ tailaṃ payo dadhi /
guḍaṃphalādīni tathā pārthivāḥ paramāṇavaḥ

tadetadbhavatā jñātvā mṛṣṭāmṛṣṭavicāri yat /
tanmanaḥsamatālambi kāryaṃ sāmyaṃ hi muktaye

brāhmaṇa uvāca
ityākarṇya vacastasya paramārthaśritaṃ nṛpa /
praṇipatya mahābhāgo nidāgho vākyamabravīt

prasīda maddhitārthāya kathyatāṃ yattvamāgataḥ /
naṣṭo mohastavākarṇya vacāṃsyetāni me dvīja

ṛbhuruvāca
ṛmurasmi tavācāryaḥ prajñādānāya te dvija /
ihāga tohaṃ yāsyāmi paramārthastavoditaḥ

evamekamidaṃ viddhi na bhedi sakalaṃ jagat /
vāsudevābhidheyasya svarūpaṃ paramātmanaḥ

brāhmaṇa uvāca
tathatyuktvā nidāghena praṇipātapuraḥsaram /
pūjataḥ parayā bhaktyā icchātaḥ prayayāv ṛbhuḥ