Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vishnu Purana · Chapter 1.18

1.18.1

iti śrīviṣṇupurāṇe prathame 'ṃśe prahlādānucaritaṃ nāma saptadaśodhyāyaḥ (17)
śrīpāraśara uvāca
tasyaitāṃ dānavāśceṣṭāṃ dṛṣṭvā daityapaterbhayāt /
ācacakhyuḥ sa covāca sūdānāhūya satvaraḥ

1.18.2

hiraṇyakaśipur uvāca
he sūdāḥmama putrosāvanyoṣāmapi durmatiḥ /
kumārgadeśiko duṣṭo hanyatāmavilambitam

1.18.3

hālāhalaṃ viṣaṃ tasya sarvabhakṣeṣu dīyatām /
avijñātamasau pāpo hanyatāṃ mā vicāryatām

1.18.4

śrīparāśara uvāca
te tathaiva tataścakruḥ prahlādāya mahātmane /
viṣadānaṃ yathājñāptaṃ pitrā tasya mahātmanaḥ

1.18.5

hālāhalaṃ viṣaṃ ghoramanantoccāraṇena saḥ /
abhimantrya sahānnena maitreya bubhuje tadā

1.18.6

avikāraṃ sa tadbhuktvā prahlādaḥ svasthamānasaḥ /
anantakhyātinirviryajarayāmāsa tadviṣam

1.18.7

tataḥ sūdā bhayatrastā jīrṇaṃ dṛṣṭvā mahadviṣam /
daityeśvaramupāgamya praṇipatyedamabruvan

1.18.8

sūdā ūcuḥ
daityarāja viṣaṃ dattamasmābhir atibhīṣaṇam /
jīrṇaṃ tena sahānnena prahlāhena sutena te

1.18.9

hiraṇyakaśipur uvāca
tvaryatāṃ tvaryatāṃ he he sadyo daityapurohitāḥ /
kṛtyāṃ tasyavināśāya utpādayata mā ciram

1.18.10

śrīparāśara uvāca
sakāśamāgamya tataḥ prahlādasya purohitāḥ /
sāmapūrvamathocuste prahlādaṃ vinayānvitam

1.18.11

purohitā ūcuḥ
jātastrailokyavikhyāta āyuṣmanbrahmaṇaḥ kule /
daityarājasya tanayo hiraṇyakaśiporbhavāt

1.18.12

kindevaiḥ kimanantena kimanyena tavāśrayaḥ /
pitā te sarvalokānāṃ tvaṃ tathaiva bhaviṣyasi

1.18.13

tasmātparityajaināṃ tvaṃ vipakṣastavasaṃhitām /
ślāghyaḥ pitā samastānāṃ gurūṇāṃ paramo guruḥ

1.18.14

prahlāda uvāca
evam etan mahābhāgāḥ ślāghyametanmahākulam /
mariceḥ sakalepyasmin trailokye nā nyāthā vadet

1.18.15

pitā ca mama sarvāsmiñjagatyuktṛṣṭaceṣṭitaḥ /
etadapyavagacchāmi satyamatrāpi nānṛtam

1.18.16

gurūṇāmapi sarveṣāṃ pitā paramako guruḥ /
yaduktaṃ bhrāntistatrāpi svalpāpi hi na vidyate

1.18.17

pitā gururna sandehaḥ pūjanīyaḥ pūyatnataḥ /
tatrāpi nāparādhyāmītyevaṃ manasi se sthitam

1.18.18

yattvetatkimanantenetyuktaṃ yuṣmābhir idṛsam /
ko bravīti yathānyāyyaṃ kiṃ tu naitadvacorthavat

1.18.19

ityuktvā so 'bhavanmaunī teṣāṃ goravayantritaḥ /
prahasya ca punaḥ prāha kimanantena sādhviti

1.18.20

sādhu bhoḥ kimanantena sādhu bho guruvo mama /
śrūyatāṃ yadanantena yadi khedaṃ na yāsyatha

1.18.21

dharmārthakāmamokṣāś ca puruṣārthā udāhṛtāḥ /
catuṣṭayamidaṃ yasmāttasmāktiṃ kimidaṃ vaca

1.18.22

marīcimiśrair dakṣādyais tathaivānyair anantataḥ /
dharma prāptas tathā cānyair arthaḥ kāmastathāparaiḥ

1.18.23

tantattvavedino bhūtvā jñānadhyānasamādhibhiḥ /
avāpurmuktimapare puruṣā dhvastabandhanāḥ

1.18.24

sampadaiśvaryamāhātmya-jñānasaṃtatikarmaṇām /
vimukteścaikato labhyaṃ mūlamārādhanaṃ hareḥ

1.18.25

yato dharmārthakāmākhyaṃ muktiścapi phalaṃ dvijāḥ /
tenāpi kiṅkimityevamanantena kimucyate

1.18.26

kiṃ cāpi bahunoktena bhavanto guravo mama /
vadantu sādhu vāsādhu viveko 'smākam alpakaḥ

1.18.27

bahunātra kimuktena sa eva jagataḥ patiḥ /
sa kartā ca vikartā ca saṃhartā ca hṛdi sthitaḥ

1.18.28

sa bhoktā bhojyamapyevaṃ sa eva jagadīśvaraḥ /
bhavadbhir etatkṣantavyaṃ bālyāduktaṃ tu yanmayā

1.18.29

purohitā ūcuḥ
dahyamānastvamasmābhir agninā bāla rakṣitaḥ /
bhūyo na vakṣyasītyevaṃ naiva jñātosyabuddhimān

1.18.30

yadāsmadvacanānmohagrāhaṃ na tyakṣate bhavān /
tataḥ kṛtyāṃ vināśāya tava sṛkṣyāma durmate

1.18.31

prahlāda uvāca
kaḥ kena hanyate jantur jantuḥ kaḥ kena rakṣyate /
hanti rakṣati caivātmā hyasatsādhu samācaran

1.18.32

karmaṇā jāyate sarvaṃ karmaiva gatisādhanam /
tasmātsarvaprayatnena sādhu karma samācaret

1.18.33

śrīparāśara uvāca
ityuktāstena te kruddhā daityarājapurohitāḥ /
kṛtyāmutpādayāmāsurjvālāmālojjvalākṛtim

1.18.34

atibhīmā samāgamya pādanyāsakṣatakṣitiḥ /
śulena sādhu saṃkruddhā taṃ jaghānāśu vakṣasi

1.18.35

tattasya hṛdayaṃ prāpya śūlaṃ bālasya dīptimat /
jagāma khaṇḍitaṃ bhūmau tatrāpi śatadhā gatam

1.18.36

yatrānapāyī bhagavān hṛdyāste haririśvaraḥ /
bhaṅgo bhavati vajrasya tatra śūlasya kā kathā

1.18.37

āpāpe tatra pāpaiś ca pātitā daityāyājakaiḥ /
tāneva sā jaghānāśu kṛtyā nāśaṃ jagāma ca

1.18.38

kṛtyayā dahyamānāṃstanvilokya sa mahāmatiḥ /
trāhi kṛṣṇetyananteti vadannabhyavapadyata

1.18.39

prahlāda uvāca
sarvavyāpin jagadrūpa jagatstraṣṭarjanārdana /
pāhi viprānimānasmādduḥ sahānmantrapāvakāt

1.18.40

yathā sarveṣu bhūteṣu sarvavyāpī jagadguruḥ /
viṣṇureva tathā sarve jīvantvete purohitāḥ

1.18.41

yathā sarvagataṃ viṣṇuṃ manyamānonapāyinam /
cintayāmyaripakṣepi jīvantvete purohitāḥ

1.18.42

ye hantumāgatā dattaṃ yorviṣaṃ yair hutāśanaḥ /
yair diggajair ahaṃ kṣuṇṇo daṣṭaḥ sarpaiś ca yair api

1.18.43

teṣvahaṃ mitrabhāvena samaḥ pāposmi na kvacit /
yathā tenādya satyena jīvantvasurayājakāḥ

1.18.44

śrīparāśara uvāca
ityuktāstena te sarve saṃspṛṣṭāś ca nirāmayāḥ /
samuttasthurdvijā bhūyastamūcuḥ praśrayānvitam

1.18.45

purohitā ūcuḥ
dīrghāyurapratihato balavīryasamanvitaḥ /
putrapautradhanaśvair yair yukto vatsa bhavottamaḥ

1.18.46

śrīparāśara uvāca
ityuktvā taṃ tato gatvā yathāvṛttaṃ purohitāḥ /
daityarājāya sakalamācacakhyurmahāmune

Original text: Viṣṇupurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press 1910 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc