Vigrahavyāvartanī (another edition) · Verses 42-61
anapekṣya hi prameyānarthān yadi te pramāṇasiddhiḥ /
bhavati na bhavati kasyacidevamimāni pramāṇāni
atha matamapekṣya siddhisteṣāmityatra ko doṣaḥ /
siddhasya sādhanaṃ syānnāsiddho 'pekṣate hyanyat
sidhyanti hi prameyāṇyapekṣya yadi sarvathā pramāṇāni /
bhavati prameyasiddhiranapekṣyaiva pramāṇāni
yadi ca prameyasiddhiranapekṣyaiva bhavati pramāṇāni /
kiṃ te pramāṇasiddhyā tāni yadarthaṃ prasiddhaṃ tat
atha tu pramāṇasiddhirbhavatyapekṣyaiva te prameyāṇi /
vyatyaya evaṃ sati te dhruvaṃ pramāṇaprameyāṇām
atha tai pramāṇasiddhyā prameyasiddhiḥ prameyasiddhyā cā
bhavati pramāṇasiddhirnāstyubhayasyāpi te siddhiḥ
sidhyanti hi pramāṇairyadi prameyāṇi tāni taireva /
sādhyāni ca prameyaistāni kathaṃ sādhayiṣyanti
sidhyanti ca prameyairyadi pramāṇāni tāni taireva /
sādhyāni ca prameyaistāni kathaṃ sādhayiṣyanti
pitrā yadyutpādyaḥ putro yadi tena caiva putreṇa /
utpādyaḥ sa yadi pitā vada tatrotpādayati kaḥ kam
kaśca pitā kaḥ putrastatra tvaṃ brūhi tāvubhāvapi ca /
pitāputralakṣaṇadharau yato naḥ putrasaṃdehaḥ
naiva svataḥprasiddhirna parasparataḥ pramāṇairvā /
bhavati na ca prameyairna cāpyakasmāt pramāṇānām
kuśalānāṃ dharmāṇāṃ dharmāvasthāvidho brūvate yat /
kuśalasvabhāvamevaṃ pravibhāgenābhidheyaḥ syāt
yadi ca pratītya kuśalaḥ svabhāva utpadyate sa kuśalānām /
dharmāṇāṃ parabhāvaḥ svabhāva evaṃ kathaṃ bhavati
atha na pratītya kiṃcit svabhāva utpadyate sa kuśalānām /
dharmāṇāmevaṃ syāda vāso na brahmacaryasya
nādharmo dharmo vā saṃvyavahārāśca laukikā na syuḥ /
nityāśca sarvabhāvāḥ syurnityatvādahetumataḥ
eṣa cākuśaleḥvavyākṛteḥu nairyāṇādiḥu ca doḥaḥ /
tasmāt sarvaṃ saṃskṛtamasaṃskṛtaṃ te bhavatyevam
yaḥ sadbhūtaṃ nāma brūyāt sa svabhāva ityevam /
bhavatā prativaktavyo nāma brūmaśca na vyaṃ sat
nāmāsaditi ca yadidaṃ tatkiṃ nu sato bhavatyutāsataḥ /
yadi hi sato yadyasato dvidhāpi te hīyate vādaḥ
sarveṣāṃ bhāvānāṃ śūnyatvaṃ copapāditaṃ pūrvam /
sa upālambhastasmād bhavatyayaṃ ca pratijñāyāḥ
atha vidyate svabhāvaḥ sa ca dharmāṇāṃ na vidyata iti /
idamāśaṅkitaṃ yaduktaṃ bhavatyanāśaṅkitaṃ tacca
Original text: Vigrahavyāvartanī · Edition: P.L. Vaidya: Madhyamaka shastra. Darbhanga : Mithila Institute, 1960, pp. 277-295. (Buddhist Sanskrit Texts, 10) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0