Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vigrahavyāvartanī (another edition) · Verses 42-61

42

anapekṣya hi prameyānarthān yadi te pramāṇasiddhiḥ /
bhavati na bhavati kasyacidevamimāni pramāṇāni

43

atha matamapekṣya siddhisteṣāmityatra ko doṣaḥ /
siddhasya sādhanaṃ syānnāsiddho 'pekṣate hyanyat

44

sidhyanti hi prameyāṇyapekṣya yadi sarvathā pramāṇāni /
bhavati prameyasiddhiranapekṣyaiva pramāṇāni

45

yadi ca prameyasiddhiranapekṣyaiva bhavati pramāṇāni /
kiṃ te pramāṇasiddhyā tāni yadarthaṃ prasiddhaṃ tat

46

atha tu pramāṇasiddhirbhavatyapekṣyaiva te prameyāṇi /
vyatyaya evaṃ sati te dhruvaṃ pramāṇaprameyāṇām

47

atha tai pramāṇasiddhyā prameyasiddhiḥ prameyasiddhyā cā
bhavati pramāṇasiddhirnāstyubhayasyāpi te siddhiḥ

48

sidhyanti hi pramāṇairyadi prameyāṇi tāni taireva /
sādhyāni ca prameyaistāni kathaṃ sādhayiṣyanti

49

sidhyanti ca prameyairyadi pramāṇāni tāni taireva /
sādhyāni ca prameyaistāni kathaṃ sādhayiṣyanti

50

pitrā yadyutpādyaḥ putro yadi tena caiva putreṇa /
utpādyaḥ sa yadi pitā vada tatrotpādayati kaḥ kam

51

kaśca pitā kaḥ putrastatra tvaṃ brūhi tāvubhāvapi ca /
pitāputralakṣaṇadharau yato naḥ putrasaṃdehaḥ

52

naiva svataḥprasiddhirna parasparataḥ pramāṇairvā /
bhavati na ca prameyairna cāpyakasmāt pramāṇānām

53

kuśalānāṃ dharmāṇāṃ dharmāvasthāvidho brūvate yat /
kuśalasvabhāvamevaṃ pravibhāgenābhidheyaḥ syāt

54

yadi ca pratītya kuśalaḥ svabhāva utpadyate sa kuśalānām /
dharmāṇāṃ parabhāvaḥ svabhāva evaṃ kathaṃ bhavati

55

atha na pratītya kiṃcit svabhāva utpadyate sa kuśalānām /
dharmāṇāmevaṃ syāda vāso na brahmacaryasya

56

nādharmo dharmo vā saṃvyavahārāśca laukikā na syuḥ /
nityāśca sarvabhāvāḥ syurnityatvādahetumataḥ

57

eṣa cākuśaleḥvavyākṛteḥu nairyāṇādiḥu ca doḥaḥ /
tasmāt sarvaṃ saṃskṛtamasaṃskṛtaṃ te bhavatyevam

58

yaḥ sadbhūtaṃ nāma brūyāt sa svabhāva ityevam /
bhavatā prativaktavyo nāma brūmaśca na vyaṃ sat

59

nāmāsaditi ca yadidaṃ tatkiṃ nu sato bhavatyutāsataḥ /
yadi hi sato yadyasato dvidhāpi te hīyate vādaḥ

60

sarveṣāṃ bhāvānāṃ śūnyatvaṃ copapāditaṃ pūrvam /
sa upālambhastasmād bhavatyayaṃ ca pratijñāyāḥ

61

atha vidyate svabhāvaḥ sa ca dharmāṇāṃ na vidyata iti /
idamāśaṅkitaṃ yaduktaṃ bhavatyanāśaṅkitaṃ tacca

Original text: Vigrahavyāvartanī · Edition: P.L. Vaidya: Madhyamaka shastra. Darbhanga : Mithila Institute, 1960, pp. 277-295. (Buddhist Sanskrit Texts, 10) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc