Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vigrahavyāvartanī (another edition) · Verses 21-41

21

hetupratyayasāmagryāṃ pṛthagbhāve 'pi madvaco na yadi /
nanu śūnyatvaṃ siddhaṃ bhāvānāmasvabhāvatvāt

22

yaśca pratītya bhāvo bhāvānāṃ śūnyateti sā hyuktā /
yaśca pratītya bhāvo bhavati hi tasyāsvabhāvatvam

23

nirmitako nirmitakaṃ māyāpuruṣaḥ svamāyayā sṛṣṭam /
pratisedhayase yadvat pratiṣedho 'yaṃ tathaiva syāt

24

na svābhāvikametad vākyaṃ tasmānna vādahānirme /
nāsti ca vaiṣamikatvaṃ viśeṣahetuśca na nigadyaḥ

25

mā śabdavaditi nāyaṃ dṛṣṭānto yastvayā mamārabdhaḥ /
śabdena hi tacca śabdasya vāraṇaṃ naiva me vacaḥ

26

naiḥsvābhāvyānāṃ cennaiḥsvābhāvyena vāraṇaṃ yadi hi /
naiḥsvābhāvyanivṛttau svābhāvyaṃ hi prasiddhaṃ syāt

27

athavā nirmitakāyāṃ yathā striyāṃ striyamityasaṃgrāham /
nirmitakaḥ pratihanyāt kasyacidevaṃ bhavedetat

28

athavā sādhyasamo 'yaṃ heturna hi vidyate dhvaneḥ sattā /
saṃvyavahāraṃ ca vayaṃ nānabhyupagamya kathayāmaḥ

29

yadi kācana pratijñā tatra syādeṣa me bhaveddoṣaḥ /
nāsti ca mama pratijñā tasmānnaivāsti me doṣaḥ

30

yadi kiṃcidupalabheyaṃ pravartayeyaṃ nivartayeyaṃ vā /
pratyakṣādibhirarthaistadabhāvānme 'nupālambhaḥ

31

yadi ca pramāṇatasteṣāṃ teṣāṃ prasiddhirarthānām /
teṣāṃ punaḥ prasiddhiṃ brūhi kathaṃ te pramāṇānām

32

anyairyadi pramāṇaiḥ pramāṇasiddhirbhavatyanavasthā /
nādeḥ siddhistatrāsti naiva madhyasya nāntasya

33

teṣāmatha pramāṇairvinā prasiddhirvihīyate vādaḥ /
vaiṣamikatvaṃ tasmin viśeṣahetuśca vaktavyaḥ

35

viṣamopanyāso 'yaṃ na hyātmānaṃ prakāśayatyagniḥ /
na hi tasyānupalabdhirdṛṣṭā tamasīva kumbhasya

36

yadi svātmānamayaṃ tvadvacanena prakāśayatyagniḥ /
paramiva na tvātmānaṃ paridhakṣyatyapi hutāśaḥ

37

yadi ca svaparātmānau tvadvacanena prakāśayatyagniḥ /
pracchādayiṣyati tamaḥ svaparātmānau hutāśa iva

38

nāsti tamaśca jvalane yatra ca tiṣṭhati sadātmani jvalanaḥ /
kurute kathaṃ prakāśaṃ sa hi prakāśo 'ndhakāravadhaḥ

39

utpadyamāna eva prakāśayatyagnirityasadvādaḥ /
utpadyamāna eva prāpnoti tamo na hi hutāśaḥ

40

aprāpto 'pi jvalano yadi vā punarandhakāramupahanyāt /
sarveṣu lokadhātuṣu tamo 'yamihasaṃsthita upahanyāt

41

yadi ca svataḥpramāṇasiddhiranapekṣya te prameyāṇi /
bhavati pramāṇasiddhirna parāpekṣā hi siddhiriti

Original text: Vigrahavyāvartanī · Edition: P.L. Vaidya: Madhyamaka shastra. Darbhanga : Mithila Institute, 1960, pp. 277-295. (Buddhist Sanskrit Texts, 10) · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc