Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vibhramaviveka · Verses 81-100

81

pravṛttiś śuktiśakale tathā ca rajatārthinaḥ
ābhāsate kathañcic ca tan nātyantaṃ na bhāsate //

82

tena nāveādikā yat tu tadrūpāvyabhicārataḥ
prāmāṇyam ānapekṣyaṃ hi syād anyathā trapākaram //

83

trapākaraṃ kathaṃ tan naḥ svataḥprāmāṇyavādinām
apy anyo 'vyabhicāreṇa dhīprāmāṇyam upāgamat //

84

bodhād eva pramāṇatvam iti mīmāṃsakasthitim
vidann avyabhicāreṇa tāṃ vyudasyaty apaṇḍitaḥ //

85

arthenāvyabhicāraś cen nābuddhena pramīyate
jñānasyāvyabhicārāc ca tadbodha iti durghaṭam //

86

upāsyo 'vyatirekaś ca tajjñānasya tathānyathā
nāsiddhāvyatirekeṇa sa parāmṛśyate .......... //

87

api cāvyatireko 'pi jñānarūpeṇa vedyate
khyātau ca viparītāyāṃ tadvirodhaprasaṅgataḥ //

88

tathā sati tad evāstu viṣayasyāvabodhakam
artho nāvyatirekeṇa tatsāmarthyāptasaṃvidā //

89

vyabhicārāpratītyā ced aprāmāṇyanirākṛtiḥ
dūṣite vyabhicāreṇa na syāj jñāne pramāṇatā //

90

naitad avyabhicāreṇa prāmāṇyaṃ yasya duṣyati
vyabhicārād asau liṅgaṃ yathā nākṣaṃ tathāpi tat //

91

saṃbandhajñānasāpekṣaṃ yad upaity upayogitām
dūṣitaṃ vyabhicāreṇa tat syāt saṃśayakāraṇam //

92

duṣyati vyabhicāreṇa bodhakaṃ sattayaiva na
vijñānāc cārthasaṃvittis sattayaivendriyādivat //

93

liṅgasyāvyabhicārād yat prāpyate rūpato 'sya tat
siddhapratyayasāmarthya pūrvau neto nimittatām //

94

prāmāṇye tadabhāve cā vyatirekaviparyayau
tathā hy avyatireko 'pi bodhād evopavarṇitaḥ //

95

vyatireko bādhabodhād iti tacchrutiyuktatā
asiddhe jñānasāmarthye so 'siddho dūṣakaḥ katham //

96

siddhe 'pi siddhasāmarthyam asāmarthyaṃ kathaṃ nayet
nanu ca vyabhicāritve bādhakajñānasaṃmate //

97

jñānarūpasya tenaiva vihanyeta pramāṇatā
artho yathā jñānarūpāt tathaivety avasīyate //

98

vyabhicāramater eva na tathaiveti gamyate
tat satyaṃ bādhakajñānaṃ yatra tatra vihanyate //

99

anyatra tu vighātaḥ syān na sākṣān nāpi cārthataḥ
anumānaṃ bhavet tac ca tenāpahṛtagocaram //

100

nodeti jāgrato buddhir iti bhāṣye nidarśitam
vyabhicārajñānamātrāt prāmāṇyasya na naḥ kṣatiḥ //

Original text: Vibhramaviveka · Edition: L. Schmithausen: Maṇḍanamiśra's Vibhramavivekaḥ : mit einer Studie zur Entwicklung der indischen Irrtumslehre. Wien 1965 (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Phil.-Hist. Klasse, 247,1; Veröffentlichungen der Kommission für Sprachen und Kulturen Süd- und Ostasiens, 2) · Data entry Takahiro Kato · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc