Vibhramaviveka · Verses 101-120
vyabhicāriṇi nāśvāsaḥ ........
........ ........ //
tridhāpi vyabhicāreṇa prāmāṇyaṃ nopahanyate
uktaṃ nāvyatirekasya pramāṇatvanimittatā //
yena syād dhetvabhāvena vyabhicāre viparyayaḥ
dhūmādīnām api na tad varṇyate 'vyabhicārataḥ //
bodhād eva tadutpattāv aṅgabhāvo 'sya sammataḥ
tathā hy avyabhicārāṇāṃ kutaścana nimittataḥ //
bodhasyānudaye kaścit prāmāṇyaṃ nānumanyate
ekārthaniyataṃ bodhaṃ janayad vyabhicāry api //
pramāṇam iṣyate cakṣur nīle bhāve site bhavat
na cāpi vyabhicārasya sākṣāt prāmāṇyaghātitā //
kvacid dṛṣṭā bhrāntibodhe bādhadhīr upaghātikā
prameyatvordhvatādīnāṃ bodha evāvadhārakaḥ //
nāstīti na pramāṇatvaṃ hetvabhāvāc ca nāsty asau
tadbhāvāc ca pramāṇatvam akṣāṇāṃ vyabhicāriṇām //
na cāvadhārite yukto dvaividhyāt saṃśayodbhavaḥ
na niścite 'pi hi sthāṇāv ūrdhvatvena viśerate //
........ ........
na cāvadhāraṇād eva tattvato 'navadhāraṇam //
evaṃ yatas tato naivaṃ bhaved atisubhāṣitam
utpattyaiva ca vijñānaṃ tathātvasyāvadhārakam //
na cet tathā nānyato 'pi tasya prāmāṇyasambhavaḥ
pramāṇatvāpramāṇatve 'vyatirekaviparyayau //
anaṅge iti moghaiva tayor atra vicāraṇā
ato 'vadhāraṇābhāsa vyabhicārāt parīkṣaṇam //
prastutya ..... ........
hetvabhāve phalābhāva niyamo syāt tato gate //
abhāve hetudoṣāṇāṃ tathākhyātiviniścayaḥ
hetau phalaṃ na niyataṃ pariṇāmādyapekṣiṇi //
aduṣṭe 'pi tato hetau na sphuṭagrahaniścayaḥ
pratyakṣo 'nubhavaḥ sādhyo na hetor vyabhicāriṇaḥ //
viparyayaphalābhāvo hetvabhāvāt tu yujyate
nirodhād yuktakāryasya viparītasya sādhanāt //
doṣāṇāṃ nitarāṃ doṣa bhāvo 'bhivyaktim ṛcchati
kāryātireko jaṭhare vahnau dṛṣṭaś ca bhasmake //
kāmādyupaplute citte dṛṣṭitā smaraṇātmani
sāmānādhikaraṇyenā mukhyarūpya pratītitaḥ //
abhinnaikā ca sā saṃvit kaṃ pakṣam apabadhatām
śūnyaṃ prakāśate ceti dvayaṃ vipratiṣedhavat //
Original text: Vibhramaviveka · Edition: L. Schmithausen: Maṇḍanamiśra's Vibhramavivekaḥ : mit einer Studie zur Entwicklung der indischen Irrtumslehre. Wien 1965 (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Phil.-Hist. Klasse, 247,1; Veröffentlichungen der Kommission für Sprachen und Kulturen Süd- und Ostasiens, 2) · Data entry Takahiro Kato · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0