Vibhramaviveka · Verses 21-40

........ ........ /
prāk[ ....... ........ ] //

mandasaṃskārasahakṛd ucchede tena vā vinā
doṣaiḥ kṣataṃ manaḥ kāryi praṇidhānādivarjitam //

doṣair avikṛtaṃ svasthaṃ praṇidhānādisaṃskṛtam
na kāryavaj jāgarāyām aho nayavidāṃ paraḥ //

doṣakṣatiḥ kāryaśakti hānirūpā ca vidyate
atirekaś ca kāryasyety aho nyāyavivekitā //

adhyārope bhaved gauṇī vāhīke gomatir yathā
na saṃvidānuguṇyaṃ syān na vivekamatir yadi //

akhyātir api saṃvittiṃ naivānveti yato matiḥ
sāmānādhikaraṇyena rūpyam etad iti sthitā //

tasmād vibhrama evāyam iti yukto viniścayaḥ
na saṃvidanusāreṇa nimittaṃ tasya yujyate //

ato 'nirvacanīyatvaṃ varaṃ brahmavido viduḥ
avidyāyā avidyātvam anyathā parihīyate //

sattve na mithyā śūnyatve durnirūpaṃ prakāśanam
sadasatbhyām anirvācyāṃ tām avidyāṃ pracakṣate //

vastuno 'nveṣaṇā tasyāṃ bāhyābhyantaravartinaḥ
na yujyate yatra tatra vedyavastuni tatkṣateḥ //

nāmarūpaprapañco 'yam avidyaiva ca varṇyate
anyasya tv anyathā khyātau na prapañcavyapahnavaḥ //

akhyātau śūnyam eva syāt prapañcaḥ kiṃnibandhanaḥ
aprapañcaḥ saprapañca rūpo bhātīti yujyate //

asphuṭāgrahaṇe kāmam mā bhasi sphuṭam ātmanā
avidyamāne tv adhyasye vaiśvarūpyaṃ vṛthākṛtam //

citau vicitrākārāyāṃ prapañcātmatayaiva hi
anirmokṣas tathā ca syād athavānityatāpatet //

anekākāravibhrāntau gandharvanagarādiṣu
ākārā vyaktam ekasyā dhiyo 'satyāś cakāsati //

na bhūtaṃ cetaso rūpaṃ nādhyāropāsphuṭagrahau
vibhrameṣu vivartatvam ato brahmavidāṃ matam //

asato bhāsanāyogād virodhāt saṃvido 'paraḥ
avocan nipuṇaṃmanyo vibhramaṃ samyagagraham //

na kiñcid bhāsate ceti viruddham iva dṛśyate
bhāsane rūpavattvena nāsat saṃvidvirodhataḥ //

anyasyāpy anyathā khyātir ata eva na yujyate
anyat prakāśate cānyad grāhyam ity atidurghaṭam //

ālambanaṃ na hetutva mātrād akṣe 'pi tad yataḥ
ālambanaṃ na hetutva mātreṇa vyavatiṣṭhate //