Vibhramaviveka · Verses 121-140

bhāsane rūpavattvena śūnyaivocyeta śūnyatā
sarvarūpaviveko hi śūnyam ity abhibhāṣyate //

parai rūpābhyupagame tatra śūnyaiva śūnyadhīḥ
abhāvo bhāvarūpeṇa bhātīti yadi manyate //

anyathā khyātir eveṣṭā śūnyaṃ tad api cen matam
naitad vipratiṣidhyete śūnyatābhāvarūpate //

ato 'taddeśakālatva mātraṃ tasyeha śūnyatā
nanv asti yad yathā vastu tathā khyātau na vibhramaḥ //

na yathāsti tathā khyātau śūnyakhyāter na mucyate
kecid āhuḥ prakāribhyaḥ prakārā na cakāsati //

viviktās te tathā bhānti te ca santa iti sthitiḥ
anye tanmātraśūnyatvaṃ manvate nānyathā bhramaḥ //

nānyathā dhīr vastuniṣṭhā vastvālambād vinā na sā
svayaṃ tu vārttikakṛtā samādhir iha varṇitaḥ //

bhāvāntaram abhāvo 'nyo na kaścid anirūpaṇāt
satyaṃ yathāsti na tathā bhāsane vibhramo mataḥ //

na yenāsti prakāreṇa na tu tucchaḥ pratīyate
tathā katham abhāvyo 'sya sa hi bhāti tathā ca saḥ //

bhāvāntaram abhāvo hi kayācit tu vyapekṣayā
anyathākhyātipakṣe ca na prakārāntaraṃ na sat //

anyasya ca na tasyeti khyātir yuktā mṛṣā ca sā
prakārāntarasaṃsargo nanv asann eva bhāsate //

saṃvedyaṃ nanyarupatvam anyasya ..............
bhinnayor atra saṃsargo na kaścid avabhāsate //

anyātmanāparakhyātiḥ sa cābhāve 'sya tan mṛṣā
abhāvagrāhiṇī buddhir bhāvāntaram upāśritā //

tadanyasmāt pṛthaktvena nirupākhyo na vidyate
ato bhāvāntaraṃ muktvā tatrābhāvānirūpaṇāt //

na buddhyā bhāvaśūnyatvaṃ mṛṣā ceti vipaścitaḥ
na vai śaśaviṣāṇe 'pi khyātasya nirupākhyatā //

śaśasaṃsargirūpaṃ hi viṣāṇaṃ tatra gamyate
avastu tac ca no yena khuradharmiṇi vīkṣitam //

asaṃsṛṣṭasya so 'bhāva iti khyātir mṛṣā ca sā
aṅgulyagre hastiyūtham ity eṣā pratibhā tathā //

svapne 'py avartamānasya grahaṇaṃ vartamānavat
nāviśeṣaḥ khapuṣpāc ca svakāle tasya vastutā //

tatkālam eva hi jñeyaṃ jñānam eva tu saṃprati
vartamānatvam apy atra dṛṣṭam anyatra rūpyate //

anyasyāpy anyathā dṛṣṭiḥ parasparavirodhinām
atyantānanubhūtatvam asti tatkāritaṃ yataḥ //