Vibhramaviveka · Verses 141-160
na jñeyaśūnyaṃ vijñānaṃ svātmahāniprasaṅgataḥ
nirupākhyād ātmayogād asvātantryāc ca cetasaḥ //
pramāṇavanty adṛṣṭāni kalpyante subahūny api
saṃskāracchedahetūnāṃ tattvaṃ naikāntataḥ sthitam //
janmāntarānubhūtaṃ ca na smaryata iti sthitam
tatkarmaphalasaṃbandhaṃ pratīti pratijānate //
tathā hy anādau saṃsāre karmabhedān smarann api
anantakṛtakarmatvāt ko vidyāt kasya kiṃ phalam //
svāntasyopaplavaḥ svapne smṛtibījasya bodhakaḥ
tasya ca jagrato 'bhāvān nodeti svapnadarśanam //
kāmādyupaplave 'py evaṃ kāryādhikyam udāhṛtam
agrāhyam eva gṛhṇāti svayaṃ kalpayati hy ayam //
doṣakṣatasya manasas tat kāryaṃ .................
tad adhyārope no gauṇī tathety adhyavasāyataḥ //
khyāti sannihite 'śūnyaṃ sad bhāvāntaraghaṭṭitam
prabhāsatām asattā tu no śūnyaṃ tad anātmakam //
........ ........ //
evaṃ nirvacanīyā ca nāvidyā parihāsyate
avidyātvaṃ yato 'nyasya sānyarūpaṃ prakāśayet //
........ ........ //
........ ........ //
........ ........ //
bādhyajñānasya mithyātvaṃ nānyathā vyavatiṣṭhate
tena yāvad bādhanīyaṃ tāvan mithyeti yujyate //
bhrāntijñeye ca bāhyatvaṃ bādhakair na nirasyate
na gamyate 'ntarvartitvaṃ nānirvācyatayā matiḥ //
kiṃ tv ataddeśakālatvaṃ gamyate bāhyavastunaḥ
tasmān na bāhyavastutvaṃ mṛṣā bodhān na bādhanāt //
prasaktapratiṣedhātmā bādho 'khyātau na yujyate
sādhayaty anyathā khyātiṃ bādha eva ca naḥ sphuṭam //
prasañjikā hi nākhyātir asmatpakṣe tu yujyate
na cāgrahaniṣedho 'yaṃ sarvajñānaprasaṅgataḥ //
vivekadhīr niṣedho 'yaṃ na pratītyānugamyate
na krame yaugapadye vā vivekamatir īdṛśī //
avivekagrahe syāc cet satyaṃ na tu viviktayoḥ
agrahe prāptyabhāvena prāpteḥ pūrvaṃ tu yujyate //
Original text: Vibhramaviveka · Edition: L. Schmithausen: Maṇḍanamiśra's Vibhramavivekaḥ : mit einer Studie zur Entwicklung der indischen Irrtumslehre. Wien 1965 (Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Phil.-Hist. Klasse, 247,1; Veröffentlichungen der Kommission für Sprachen und Kulturen Süd- und Ostasiens, 2) · Data entry Takahiro Kato · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0