Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vayu Purana · Verses 38-2

38-2.38.1

//sūta uvāca //
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dakṣiṇāndiśamāśritāḥ/
yā droṇyaḥ siddhacaritāḥ śṛṇu tā hyanupūrvaśaḥ

38-2.38.2

śiśirasyācalendrasya pataṅgasyāntareṇa ca/
ślakṣṇabhūmiśriyā yuktaṃ latāliṅgitapādapam

38-2.38.3

pṛthukṣepoccaśikharaiḥ pādapairupaśobhitam/
udumbaravanaṃ ramyaṃ pakṣisaṅghaniṣevitam

38-2.38.4

pakvairvidrumasaṅkāśai rmadhupūrṇairmanoramaiḥ/
jvalitaṃ tadvanaṃ bhāti mahākumbhopamaiḥ phalaiḥ

38-2.38.5

tat siddhayakṣagandharvāḥ kinnarā uragāstathā/
vidyādharāśca muditā upajīvanti nityaśaḥ

38-2.38.6

prasannasvādusalilāstatra nadyo bahūdakāḥ/
surasāmalatoyāstāḥ sarāṃsi ca samantataḥ

38-2.38.7

tatrāśramaṃ bhagavataḥ karddamasya prajāpateḥ/
ramyaṃ suragaṇākīrṇaṃ sarvataścitrakānanam/
samantādyojanaśataṃ tadvanaṃ parimaṇḍalam

38-2.38.8

tāmravarṇasya śailasya pataṅgasyāntareṇa tu/
śatayojanavistīrṇaṃ dviyojanaśatāyatam

38-2.38.9

taruṇādityasaṅkāśaiḥ puṇḍarīkaiḥ samantataḥ/
sahasrapatrairvikacairmahāpadmairalaṅkṛtam

38-2.38.10

tathā bhramarasaṃlīnaiḥ śatapatraiḥ sugandhibhiḥ/
praphulllaiḥ śobhitajalaṃ raktanīlairmahotpalaiḥ

38-2.38.11

sarovaraṃ mahāpuṇyaṃ devadānavasevitam/
mahoragairadhyuṣitaṃ nīlajāla vibhūṣitam

38-2.38.12

tasya madhye janapado hyāyataḥ śatayojanaḥ/
triṃśadyojanavistīrṇo raktadhātuvibhūṣitaḥ

38-2.38.13

tasyopari mahāramyā prāṃśu prākāratoraṇā/
naranārīgaṇākīrṇā sphītā vibhavavistaraiḥ

38-2.38.14

valabhīkūṭanirvyūhairmaṇibhaktivicitritaiḥ/
ratnacitrārpitatalaiḥ ślakṣṇacitrottaracchadaiḥ

38-2.38.15

mahābhavanamālābhirmahāprāṃśubhiruttamaiḥ/
vidyādharapuraṃ tatra śobhate bhrājayacchubham

38-2.38.16

vidyādharapatistatra pulomā tatra viśrutaḥ/
citraveṣadharaḥ sragvī māhendrasadṛśadyutiḥ

38-2.38.17

dīptānāṃ citraveṣāṇāṃ sūryapratimatejasām/
vidyādharasahasrāṇāmanekeṣāṃ sa rājarāṭ

38-2.38.18

viśākhasyācalendrasya pataṅgasyāntareṇa ca/
sarasastāmravarṇasya pūrve tīre pariśrutam

38-2.38.19

pañceṣukṣepaṇairviddhaṃ suśākhaṃ varṇaśobhitam /
sarva kālaphalaṃ tatra sphītaṃ cāmravaṇaṃ mahat

38-2.38.20

phalaiḥ kanakasaṅkāśairmahāsvādaiḥ sugandhibhiḥ/
mahākumbhapramāṇaiścātanuśākhaiḥ samantataḥ

38-2.38.21

gandharvakinnarā yakṣā nāgā vidyādharāstathā/
pibantyāmrarasaṃ tatra susvāduṃ hyamṛtopamam

38-2.38.22

tatrāmrarasapītānāṃ muditānāṃ mahātmanām/
śrūyante hṛṣṭa puṣṭānāṃ nādāstasmin mahāvane

38-2.38.23

sumūlasyācalendrasya vasudhārasya cāntare/
samā surabhipūrṇāḍhyā vihaṅgairupaśobhitā

38-2.38.24

triṃśadyojanavistīrṇā pañcāśadyojanāyatā/
tatra bilvasthalī viprāḥ śuddhā nimnaphaladrumāḥ

38-2.38.25

susvādairvidrumanibhaiḥ phalairbilvairmahopamaiḥ/
śīryamāṇairviśīrṇaiśca praklinnatalamṛttikāḥ

38-2.38.26

tāṃ sthalīmupajīvanti yakṣagandharvakinnarāḥ/
siddhā nāgāśca bahuśo nityaṃ bilvaphalāśinaḥ

38-2.38.27

antare vasudhārasya ratnadhārasya cāntare/
triṃśadyojanavistīrṇamāyataṃ śatayojanam

38-2.38.28

sugandhaṃ kiṃśukavanaṃ nityaṃ puṣpitapādapam/
puṣpalakṣmyāvṛtaṃ bhāti pradīptamiva sarvataḥ

38-2.38.29

yasya gandhena divyena vāsyate parimaṇḍalam/
samagraṃ yojanaśataṃ kānanāni samantataḥ

38-2.38.30

tat siddhacāraṇagaṇairapsarobhiśca sevitam /
ramyaṃ tat kiṃśuka vanaṃ jalāśayavibhūṣitam

38-2.38.31

tatrādityasya devasya dīptamāyatanaṃ mahat /
māse māse'natarati tatra sūryaḥ prajāpatiḥ

38-2.38.32

tatra kālasya karttāraṃ sahasrāṃśuṃ surottamam/
siddhasaṅghā namasyanti sarvalokanamaskṛtam

38-2.38.33

pañcakūṭasya śailasya kailāsasyāntareṇa tu/
ṣaṭ‌triṃśadyojanāyāmaṃ vistīrṇaṃ śatayojanam

38-2.38.34

kṣudrasattvairanādhṛṣyaṃ sarvato haṃsapāṇḍuram/
duṣpāraṃ sarvasatvānāṃ durgamaṃ lomaharṣaṇam

38-2.38.35

ityetā hyantaradroṇyo dakṣiṇe parikīrtitāḥ/
yathānupūrvamakhilāḥ siddhasaṅghaniṣevitāḥ

38-2.38.36

paśvimāyāṃ diśitathā ye'ntaradroṇivistarāḥ/
tān varṇyamānāṃstatvena śrṛṇutemān dvijottamāḥ

38-2.38.37

antarāle girau tasmin suvakṣaḥ śikhiśailayoḥ/
samantādyojanaśatamekabhūmaṃ śilātalam

38-2.38.38

nityataptaṃ mahāghoraṃ duḥsparśaṃ romaharṣaṇam/
agamyaṃ sarvasattvānāmīśvarāṇāṃ sudāruṇam

38-2.38.39

madhye tasyāṃ śilāsthalyāṃ triṃśadyojanamaṇḍalam/
jvālāsahasrakalilaṃ vahnisthānaṃ sudāruṇam

38-2.38.40

anindhanastatra sadā jvālāmālī vibhāvasuḥ/
jvalatyeṣa sadā devaḥ śaśvattatra hutāśanaḥ

38-2.38.41

adhidevakṛte yo'sāvagnerbhāgo vidhīyate/
sa tatra jvalate nityaṃ lokasaṃvarttako'nalaḥ

38-2.38.42

antare śailavarayordevā vāpi tayoḥ śubhāḥ /
mātuluṅgasthalī tatra hyāyāmāddaśayojanā

38-2.38.43

madhuvyañjanasaṃsthānaiḥ surasaiḥ kanakaprabhaiḥ/
phalaiḥ pariṇataiḥ sarvā śobhitā sā mahāsthalī

38-2.38.44

tatrāśramaṃ mahā puṇyaṃ siddhasaṅghaniṣevitam/
bṛhaspateḥ pramuditaṃ sarvakāmaguṇairyutam

38-2.38.45

tathaiva śailavarayoḥ kumudāñjanayorapi/
antare kesaradroṇī hyanekāyāma yojanā

38-2.38.46

dvibāhupariṇāhaistaistrihastāyatavistṛtaiḥ/
candrāṃśuvarṇairvyākośairmattaṣaṭpadanāditaiḥ

38-2.38.47

madhusarpīrajaḥ pṛktairmahāgandhairmanoharaiḥ/
śabalaṃ tadvanaṃ bhāti kusumaiḥ sarvakālajaiḥ

38-2.38.48

tatra viṣṇoḥ suragurordīptamāyatanaṃ mahat/
prakāśantriṣu lokeṣu sarvalokanamaskṛtam

38-2.38.49

antare śailavarayoḥ kṛṣṇapāṇḍurayorapi/
triṃśadyojanavistīrṇaṃ navatyāyatayojanam

38-2.38.50

ślakṣṇamekaśilaṃ deśaṃ vṛkṣavīrudvivarjitam /
sukhapādapracā rañca nimnonnatavivarjitam

38-2.38.51

madhye tu sarasastasya ramyā tu sthalapadminī/
sahasrapatrairvyākośaiḥ chatramātrairalaṅkṛtā

38-2.38.52

puṇḍarīkairmahāpadmai rucirairgandhaśālibhiḥ /
śatapatraiśca vikacairutpalairnīlapatrakaiḥ

38-2.38.53

madotkaṭairmadhukarairbhramaraiśca madotkaṭaiḥ/
mṛdugadghadakaṇṭhānāṃ kinnarāṇāñca nisvanaiḥ

38-2.38.54

upagītapadmakhaṇḍāḍhyā vistīrṇā sthalapadminī/
yakṣagandharvacaritā siddhacāraṇasevitā

38-2.38.55

madhye tasyāśca padminyāḥ pañcayojanamaṇḍalaḥ/
nyagrodho vipulaskandho hyanekārohimaṇḍitaḥ

38-2.38.56

tatra candraprabhaḥ śrīmān pūrṇacandranibhānana)/
sahasravadano devo nīlavāsāḥ surārihā

38-2.38.57

padma mālyadharasthalyāṃ mahābhāgo'parājitaḥ/
ijyate yakṣagandharvairvidyādharagaṇaistathā

38-2.38.58

tasminnāyatane sākṣādanādinidhano hariḥ/
padmopahāraurvividhai rijyate siddhacāraṇaiḥ

38-2.38.59

tadanantasado nāma sarvalokeṣu viśrutam/
padmamālāvalambābhirmālābhirupaśobhitam

38-2.38.60

tathā sahasraśikharakumudasyāntareṇa ca/
pañcāśadyojanāyāmaṃ triṃśadyojanavistaram /
iṣukṣepoccaśikharaṃ nānāvihagasevitam

38-2.38.61

mahāgandhairmahāsvādairgajadehanibhaiḥ phalaiḥ/
madhusravairmahāvṛkṣairupetaṃ tat samantataḥ

38-2.38.62

tatrāśramaṃ mahāpuṇyaṃ devarṣigaṇasevitam/
śukrasya prathitaṃ tatra bhāsvaraṃ puṇyakarmaṇaḥ

38-2.38.63

śaṅkukūṭasya śailasya vṛṣabhasyāntareṇa ca/
parūṣakasthalī ramyā hyanekāyatayojanā

38-2.38.64

bilvapramāṇaiśca śubhairmahāsvādaiḥ sugandhibhiḥ/
phalaiḥ praklidyate bhūmiḥ paruṣairvṛntavicyutaiḥ

38-2.38.65

tāṃ sthalīmupajīvanti kinnaroragasādhavaḥ/
parūṣakarasonmattā mānāḍhyāstatra cāraṇāḥ

38-2.38.66

kapiñjalasya śailasya nāgaśailasya cāntare/
dviyojanaśatāyāmā vistīrṇā śatayojanā

38-2.38.67

sthalī manoharā sā hi nānāvanavibhūṣitā /
nānāpuṣpaphalopetā kinnaroragasevitā

38-2.38.68

drākṣāvanāni ramyāṇi tathā nāgavanāni ca/
kharjūravanakhaṇḍāni nīlāśokavanāni ca

38-2.38.69

dāḍimānāñca svādūnāmakṣoṭakavanāni ca/
atasītilakānāñca kadalīnāṃ vanāni ca

38-2.38.70

badarīṇāñca svādūnāṃ vanakhaṇḍāni sarvaśaḥ/
svāduśītāmbupūrṇābhirnadībhiḥ śobhitāni ca

38-2.38.71

tathā puṣpakaśailasya mahāmeghasya cāntare/
ṣaṣṭiyojanavistīrṇā sā bhūmiḥ śatamāyatā

38-2.38.72

samā pāṇitalaprakhyā kaṭhinā pāṇḍurā ghanā/
vṛkṣagulmalatāgulmaistṛṇaiśvāpi vivarjitā

38-2.38.73

varjitā vividhaiḥ satvairnnityamasmin nirāśrayā/
sā kānanasthalī nāma dāruṇā romaharṣaṇā

38-2.38.74

mahāsarāṃsi ca tathā mahāvṛkṣāstathaiva ca/
mahāvanāni sarvāṇi kāntanāmāni sarvaśaḥ

38-2.38.75

sarasāñca vanānāñca sā sthalī ca prajāpateḥ/
kṣudrāṇāṃ sarasāñcaiva saṅkhyā tatra na vidyate

38-2.38.76

daśa dvādaśa saptāṣṭau viṃśatrriṃśacca yojanāḥ/
sthalyo droṇyaśca vikhyātāḥ sarāṃsi ca vanāni ca

38-2.38.77

kecit santi mahāghorāḥ śyāmāḥ parvatakukṣayaḥ/
sūryāṃśujālairaspṛṣṭā nityaṃ śītā durāsadāḥ

38-2.38.78

tathā hyanalataptāni sarāṃsi dvijasattamāḥ/
śailakukṣyantarasthāni sahasrāṇi śatāni ca

38-2.38

iti śrīmahāpurāṇe vāyuprokte bhuvanavinyāso nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: vāyupurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc