Varaha Purana · Chapter 202

atha nārakidaṇḍanakarmavipākavarṇanam //
ṛṣiruvāca //
vismayastu mayā dṛṣṭastasminnadbhutadarśanaḥ //
citraguptasya sandeśo dharmarājena dhīmataḥ

prāpnuvanti phalaṃ te vai ye ca kṣiptāḥ purā janāḥ //
agninā vai prataptāste baddhā bandhaiḥ sudāruṇaiḥ

santaptā bahavo ye te taistaiḥ karmabhirulbaṇaiḥ //
śyāmāśca daśanābhirye tvimaṃ śīghraṃ pramāpaya

durācāraṃ pāparataṃ nirghṛṇaṃ pāpacetasam //
śvānastu hiṃsakā ye ca bhakṣayantu durātmakam

pitṛghno mātṛgoghnastu sarvadoṣasamanvitaḥ //
āropya śālmalīṃ ghorāṃ kaṇṭakaistairvipāṭaya

enaṃ pācaya tailasya ghṛtakṣaudrasya vā punaḥ //
taptadroṇyāṃ tato muṃca tāmrataptakhale punaḥ // ६ !/
narādhamamimaṃ kṣiptvā pradīpte havyavāhane //
tato manuṣyatāṃ prāpya ṛṇaistatra pradīpyate

śayanāsanaharttāramagnidāyī ca yo naraḥ //
vaitaraṇyāmayaṃ caiva kṣipyatāmaciraṃ punaḥ

pāpakarmāyamatyarthaṃ sarva tīrthavināśakaḥ //
tasya pradīptaḥ kīlo'yaṃ vahnitapto'tiduḥspṛśaḥ

ādeśya cobhayorasya karṇayoḥ kūṭasākṣikaḥ //
yo naraḥ piśunaḥ kūṭasākṣī cālīkajalpakaḥ

grāmayājanakaṃ vipramadhruvaṃ dāṃbhikaṃ śaṭham//
baddhvā tu bandhane ghore dīyatāṃ tu na kiṃcana

jihvā'sya chidyatāṃ śīghraṃ vācā duṣṭasya pāpinaḥ //
gamyāgamyaṃ purā yena vijñātaṃ na durātmanā

kṛtaṃ lobhābhibhūtena kāmasammohitena ca //
tasya cchitvā tato liṃgaṃ kṣāramagniṃ ca dīpaya

imaṃ tu khalakaṃ kṛtvā durātmā pāpakāriṇam //
dāyādā bahavo yena svārthahetorvināśitāḥ

imaṃ vārdhuṣikaṃ vipraṃ sarvatrāṃgeṣu bhedaya //
tathāyaṃ yātanāṃ yātu pāpaṃ bahu samācaran

suvarṇasteyinaṃ pāpaṃ kṛtaghnaṃ ca tathā naram //
krūraṃ pitṛhaṇaṃ cainaṃ brahmaghneṣu samīkuru

asthi cchitvā tataḥ kṣipraṃ kṣāramagniṃ ca dāpaya //
imaṃ tu vipraṃ khādantu tīkṣṇadaṃṣṭrāḥ sudāruṇāḥ

piśunaṃ hi mahāvyāghrāḥ paṃca ghorāḥ sudāruṇāḥ //
imaṃ pacata pākeṣu bahudhā marmabhedinam

yenāgnirujjhitaḥ pūrvaṃ gṛhītvā ca na pūjitaḥ //
imaṃ pāpasamācāraṃ vīraghnamatipāpinam

karkaṭasya tu ghorasya nityakruddhasya mocaya //
imaṃ ghore hrade kṣiptaṃ sarvayājanayājakam

sarveṣāṃ tu paśūnāṃ yo nityaṃ dhārayate jalam //
na trātā na ca dātā ca pāpasyāsya durātmanaḥ

adānavratino viprā vedavikrayiṇastathā //
sarvakarmāṇi kuryurye dīyate na ca kiṃcana

toyabhājanaharttāraṃ bhojanaṃ yo'nivārayan //
hanyatāṃ sudṛḍhairdaṇḍairyamadūtairmahābalaiḥ

veṇudaṇḍakaśābhiśca lohadaṇḍaistathaiva ca //
jalamasmai na dātavyaṃ bhojanaṃ ca kathaṃcana

tasmā annaṃ ca pānaṃ ca na dātavyaṃ kadācana //
hata viśvāsya hantāraṃ vahnau śīghraṃ prapācaya

brahmadeyaṃ hṛtaṃ yena taṃ vai śīghraṃ vipācaya //
bahuvarṣasahasrāṇi pātaye karma vistare

samuttīrṇaṃ tataḥ paścāttiryagyonau prapātaye //
sūkṣmadehavipākeṣu kīṭapakṣivijātiṣu

kliṣṭo jātisahasraistu jāyate mānuṣastataḥ //
tatra jāto durātmā ca kuleṣu vividheṣu ca

hiṃsārūpeṇa ghoreṇa brahmavadhyāṃ pradāpayet //
rājñastu mārakaṃ ghoraṃ brahmaghnaṃ duṣkṛtaṃ tathā

suvarṇasteyinaṃ caiva surāpaṃ caiva kārayet //
anubhūya tataḥ kāle tato yakṣma prayojayet

goghātako hyayaṃ pāpaḥ kūṭaśālmalimāruhet //
kṛṣyate vividhairghorai rākṣasairghoradarśanaiḥ

pūtipākeṣu pacyeta jantubhiḥ saṃprayojitaḥ //
brahmavadhyāccaturbhāgairmṛgatvaṃ paśutāṃ gataḥ

udvignavāsaṃ patitaṃ yatra yatropapadyate //
pāpakarmasamudvigno jāto jātaḥ punaḥpunaḥ

ayaṃ tiṣṭhati kiṃ pāpaḥ pitṛghātī durātmavān //
te tu varṣaśataṃ sāgraṃ bhakṣayantu vicetasaḥ

tataḥ pākeṣu ghoreṣu pacyatāṃ ca narādhamaḥ //
tato mānuṣatāṃ prāpya garbhastho priyatāṃ punaḥ

vyāpanno daśagarbheṣu tataḥ paścādvimucyatām //
tatrāpi labdhvā mānuṣyaṃ kleśabhāgī ca jāyatām

bubhukṣārugvikāraiśca satataṃ tatra pīḍyatām //
pāpācāramimaṃ ghoraṃ mitraviśvāsaghātakam

yantreṇa pīḍyatāṃ kṣipraṃ tataḥ paścādvimucyatām //
dīpyatāṃ jvalane ghore varṣāṇāṃ ca śatadvayam

jāyatāṃ ca tataḥ paścācchūnāṃ yonau durātmavān //
bhraṣṭo'pi jāyatāṃ tasmānmānuṣaḥ kleśa bhājanaḥ

prāptavānvividhānrogānsaṃsāre caiva dāruṇān //
brahmasvahārī pāpo'yaṃ naro lavaṇataskaraḥ

varṣāṇāṃ tu śataṃ paṃca tatra kliṣṭo durātmavān //
kṛmiko jāyate paścādviṣṭhāyāṃ kṛmiko'paraḥ

śakunto jāyate ghorastatra paścādvṛko bhavet //
imamagnipradaṃ ghoraṃ kāṣṭhāgnau sampratāpaya

svakarmasu vihīneṣu paścāllabdhagatistathā //
tataścātha mṛgo vāpi tato mānuṣatāṃ vrajet

tatrāpi dāruṇaṃ duḥkhamupabhuṃkte durātmavān //
sarvaduṣkṛtakāryeṣu saha saṃghātacintakaiḥ

evaṃ karmasamāyuktāste bhavantu sahasraśaḥ //
paradravyāpahārāśca raurave patitāstathā

kumbhīpākeṣu nirdagdhaḥ paścādgardabhatāṃ gataḥ //
tato jātastvasau pāpaḥ śūkaro malabhuktathā

prāpnotu vividhāṃstāpānyathā hṛtadhanaśca san //
kṣudhātṛṣṇāparākrānto gardabho daśajanmasu

mānuṣyaṃ samanuprāpya cauro bhavati pāpakṛt //
paropaghātī nirlajjaḥ sarvedoṣasamanvitaḥ

vṛkṣaśākhāvalambo'tra hyadhaḥśīrṣaḥ prajāyate //
agninā pacyatāṃ paścāllubdho vai puruṣādhamaḥ

tato varṣaśate pūrṇe mucyate sa punaḥ punaḥ //
ajitātmā tathā pāpaḥ piśunaśca durātmavān

pūrvaiśca sūkaro bhūtvā nakulo jāyate punaḥ //
vimuktaśca tataḥ paścānmānuṣyaṃ labhate cirāt

dhikkṛtaḥ sarvalokena kūṭasākṣyanṛtavrataḥ //
na śarma labhate kvāpi karmaṇā svena garhitaḥ

imaṃ hyānṛtikaṃ duṣṭaṃ kṣetrahārakameva ca //
svakarma duṣkṛtaṃ yāvattāvaduḥkhaṃ bhunaktvasau

karmaṇyekaikaśaścāyaṃ sa tu tiṣṭhatvayaṃ punaḥ //
varṣalakṣaṃ na sandehastatastiṣṭhatvayaṃ punaḥ

tato jātīḥ smaretsarvāstiryagyoniṃ samāśritaḥ //
jāyatāṃ mānuṣaḥ paścātkṣudhayā paripīḍitaḥ

sarvakāmavimuktastu sarvadoṣasamanvitaḥ //
kvacijjātyāṃ bhavedandhaḥ kvacidbadhira eva ca

kvacinmūkaśca kāṇaśca kvacidvyādhisamanvitaḥ //
evaṃ hi prāpnuyādduḥkhaṃ na ca saukhyamavāpnuyāt

jātyantarasahasrāṇi prayutānyarbudāni ca //
śāntiṃ na labhate caiva bhūme kṣetraharo naraḥ

tīvrairantargatairduḥkhairbhūmiharttā narādhamaḥ //
imaṃ bandhairdṛḍhairbaddhvā vipācaya tathāciram

prabaddhaḥ suciraṃ kālaṃ mama lokaṃ gato naraḥ //
jāyatāṃ sa ciraṃ pāpo mārjārastena karmaṇā

tīvrakṣudhāparikliṣṭo baddho bandhanayantritaḥ //
duḥkhānyanubhavaṃstatra pāpakarmā narādhamaḥ

saptadhā sapta caikāṃ ca jātiṃ gatvā sa pacyate //
imaṃ śākunikaṃ pāpaṃ śvabhirgṛdhraiśca ghātaya

tataḥ kukkuṭatāṃ yātu viḍbhakṣaśca durātmavān //
daṃśaśca maśakaścaiva tataḥ paścādbhavettu saḥ

jātikarma sahasraṃ tu tato mānuṣatāṃ vrajet //
imaṃ saukarikaṃ pāpaṃ mahiṣā ghātayantu tam

varṣāṇāṃ ca sahasraṃ tu dhāvamānaṃ tatastataḥ//
vibhinnaṃ ca prabhinnaṃ ca śṛṃgābhyāṃ padbhireva ca

tasmāddeśāttato muktastataḥ sūkaratāṃ vrajet //
mahiṣaḥ kukkuṭaścaiva śaśo jambūka eva ca

yāṃ yāṃ yāti punarjātiṃ tatra bhakṣyo bhavettu saḥ //
karmakṣayo'nyathā nāsti mayā pūrvaṃ vinirmitam

prāpya mānuṣatāṃ paścātpunarvyādho bhaviṣyati //
anyathā niṣkṛtirnāsti jātijanmaśatairapi

ucchiṣṭānnapradātāraṃ pāpācāramadhārmikam //
aṅgāraiḥ pacatāṃ cainaṃ trīṇi varṣaśatāni ca

bhinnacāritraduḥśīlā bhartturvyalīkakāriṇī //
āyasānpuruṣānsapta hyāliṅgatu samantataḥ

tataḥ śunī bhavetpaścātsūkarī ca tataḥ param //
karmakṣaye tataḥ paścānmānuṣī duḥkhitā bhavet

na ca saukhyamavāpnoti tena duḥkhena dukhitā //
anena bhṛtyā bahavaḥ śrāṃtāḥ śāṃtāḥ pravāhitāḥ

bhakṣyaṃ bhojyaṃ ca pānaṃ ca na teṣāmupapāditam //
anumode prajā dṛṣṭvā lipsamāno durātmavān

evaṃ kuruta bhadraṃ vo mama pārśve tu durmatiḥ //
raurave narake ghore sarvadoṣasamanvite

sarvakarmāṇi kurvāṇaṃ kṣapayadhvaṃ durāsadam //
varṣāṇāṃ tu sahasrāṇi taistaiḥ karmabhirāvṛtam

prakṣipyatāmayaṃ paścāddasyujātau durātmavān //
jāyatāmuragaḥ paścāttataḥ karma samāśrayet

tataḥ paścādbhavetpāpaścetaraḥ sarvapāpakṛt //
sūkarastu bhavetpaścānmeṣaḥ saṃjāyate punaḥ

hastyaśvaśca śṛgālaśca sūkaro baka eva ca //
tato jātastu sarveṣu saṃsāreṣu punaḥ punaḥ

varṣāṇāmayutaṃ sāgraṃ tato mānuṣatāṃ vrajet //
paṃcagarbheṣu sāpatsu paṃca jāto mriyeta saḥ

apaugaṇḍo mriyetpaṃca karmaśeṣakṣaye tu saḥ //
tato mānuṣatāṃ yāti caiṣa karmāvinirṇayaḥ

pāpasya sukṛtasyātha prajānāṃ vinipātane //
bhūtānāṃ cāpyasaṃmānaṃ duṣprahāraśca sarvaśaḥ

ataḥ svayambhuvā pūrvaṃ karmapāko yathārthavat

iti śrīvarāhapurāṇe saṃsāracakre nārakidaṇḍakarmavipāka varṇanaṃ nāma dvyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ