Varaha Purana · Chapter 201

atha rākṣasakiṃkarayuddham //
ṛṣiputra uvāca //
tataste sahitāḥ sarve cānyo'nyābhiratāḥ sadā //
nānāveṣadharā dūtāḥ kṛtāñjalipuṭāstadā

dūtā ūcuḥ //
vayaṃ śrāntāśca kṣīṇāśca hyanyān yojitumarhasi //
vayamanyatkariṣyāmaḥ svāminkāryaṃ suduṣkaram

anye hi tāvattatkuryuryatheṣṭaṃ tava suvrata //
bhagavansma parikliṣṭāḥ trāhi naḥ parameśvara

tato vivṛttaraktākṣastena vākyena roṣitaḥ//
viniḥśvasya yathā nāgo hyapaśyatsarvato diśam

adūre dṛṣṭavānkaṃcitpuruṣaṃ sa hyanākṛtim //
sa tu vegena samprāpta iṅgitajño durātmavān

niḥsṛtaḥ sa ca roṣeṇa citraguptena dhīmatā //
tataḥ sa tvaritaṃ gatvā mandehā nāma rākṣasāḥ

nānārūpadharā ghorā nānābharaṇabhūṣitāḥ //
vināśāya mahāsatvo yatra tiṣṭhanmahāyaśāḥ

citragupto mahābāhuḥ sarvalokārthacintakaḥ //
samaḥ sarveṣu bhūteṣu bhūtānāṃ ca samādiśat

tataste vividhākārā rākṣasā piśitāśanāḥ //
uparuhya tathā sarve mātaṃgāṃśca hayaṃ tathā

baddhagodhāṅgulitrāṇā nānāyudhadharāstathā //
agrataḥ kiṃkarāḥ kṛtvā tiṣṭhanpādābhivandanam

bruvantaśca punarhṛṣṭāḥ śīghramājñāpaya prabho //
tava sandeśakarttāraḥ kasya kṛntāmajīvitam

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā citragupto hyabhāṣata //
roṣagadgadayā vācā niḥśvasanvai muhurmuhuḥ

bho bho mandehakā vīrāḥ mama cittānupālakāḥ //
etānbadhnīta gṛhṇīta bhūtarākṣasapuṃgavāḥ

evaṃ hatvā ca baddhvā ca hyāgacchata punaryathā //
hntāraḥ sarvabhūtānāṃ kṛtajñā dṛḍha vikramā

hatvā vai pāpakānetānmama vipriyakāriṇaḥ //
etacchrutvā vacastasya vacanaṃ cedamabruvan

rākṣasā ūcuḥ //
śrāntā vā kṣudhitā vāpi duḥkhitā vā tapodhanāḥ //
amātyā eva jñātavyā bhṛtyāḥ śatasahasraśaḥ

ete vadhārthaṃ nirdiṣṭāstvayaiva ca mahātmanā //
na yuktaṃ vividhākārā hyasmākaṃ nāśanāya vai

yathā hyete samutpannāḥ sarvadharmānucintakāḥ //
tathā vayaṃ samutpannāstadarthaṃ hi bhavānapi

mā ca mithyā pratijñātaṃ dharmiṣṭhasya bhavatviti //
asmākaṃ vigrahe vīra mucyantāṃ yadi manyase

paritrāyasva no vīra kiṃkarāṇāṃ mahābalān //
hanyamānānhi rakṣobhirasmānadya raṇājire

evamuktvā tato ghorā vyādhayaḥ kāmarūpiṇaḥ //
sannaddhāstvaritaṃ śūrā bhīmarūpā bhayānakāḥ

gajairanye tathā cāśvai rathaiścāpi mahābalāḥ //
kaṇṭakaisturagairhaṃsairanye siṃhaistathāpare

mṛgaiḥ sṛgālairmahiṣairvyāghrairmeṣaistathāpare //
gṛdhraiḥ śyenairmayūraiśca sarpagarddabhakukkuṭaiḥ

evaṃ vāhanasaṃyuktā nānāpraharaṇodyatāḥ //
samāgatā mahāsattvā anyonyamabhikāṃkṣiṇaḥ

tūryakṣveḍitasaṃghuṣṭairbalitāsphoṭitairapi //
jayārthino drutaṃ vīrāścālayantaśca medinīm

tataḥ samabhavadyuddhaṃ tasmiṃstamasi santate //
mukuṭairaṃgadaiścitraiḥ keyūraiḥ paṭṭiśāsikaiḥ

sakuṇḍalaiḥ śirobhiśca bhrājate vasudhātalam //
bahubhiśca sakeyūraiśchatraiśca maṇibhūṣaṇaiḥ

śūla śaktiprahāraiśca yaṣṭitomarapaṭṭiśaiḥ //
asikhaḍgaprahāraiśca balaprāṇasamīritaiḥ

abhavaddāruṇaṃ yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam //
nakhairdantaiśca pādaiśca te'nyo'nyamabhijaghnire

bāhubhiḥ samanuprāptaḥ keśākeśi tataḥ param //
ayuktamatulaṃ yuddhaṃ teṣāṃ vai samajāyata

tataste rākṣasā bhagnā dūtairghoraparākramaiḥ //
dehi dehi vadantyeva bhindhi gṛhṇīṣva tiṣṭha ca

vadhyamānāḥ piśācāste ye nivṛttā raṇārditāḥ //
āhūyanta pratibhayātkrodhasaṃraktalocanāḥ

tiṣṭha tiṣṭha kva yāsīti na gacchāmi dṛḍho bhava //
mayā muktamidaṃ śastraṃ tava dehavināśanam

kintu mūḍha tvayā śastraṃ na muktaṃ me rujākaram //
mayā kṣiptāstu iṣavaḥ pratīccha kva palāyase

kiṃ tvaṃ vadasi durbuddhe eṣo'haṃ pārago raṇe //
mama bāhu vimuktastu yadi jīvasyato vada

tatra te sahasā ghorā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ //
mandehā nāma nāmnā te vadhyamānāḥ sahasraśaḥ

tato bhagnā yadā te tu rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ //
pratyapadyanta te māyāṃ tāmasīṃ tamasāvṛtāḥ

adṛśyāścaiva dṛśyāśca tadbalaṃ tamasāvṛtāḥ //
tataste śaraṇaṃ jagmurjvaraṃ paramabhīṣaṇam

śūlapāṇiṃ virūpākṣaṃ sarvaprāṇipraṇāśanam //
mandehā nāma nāmnā vai rākṣasāḥ piśitāśanāḥ

khādanti caiva ghnanti sma citraguptena coditāḥ //
vyādhīnāṃ ca sahasrāṇi dūtānāṃ ca mahābalāḥ

vayamadya mahābhāga trāyasva jagataḥ pate //
tatasteṣāṃ vacaḥ śrutvā dūtānāṃ kāmarūpiṇām

jvaraḥ kruddho mahātejā yodhānāṃ tu sahasraśaḥ //
kālo muṇḍaḥ kekarākṣo lohayaṣṭiparigrahaḥ

vividhānsandideśā'tra puruṣānagnivarcasaḥ //
baddhāñjalipuṭānsarvānidamāha sureśvaraḥ

paca śīghramimānpāpānyogena ca balena ca //
tataste tvaritaṃ gatvā yatra te piśitāśanāḥ

jvarājñayā ca te sarve jīmūtaghananiḥsvanāḥ //
bahūṃste rākṣasānghorāndarpotsiktān sahasraśaḥ

bahuśastraprahāraiśca śastraiśca vividhojjvalaiḥ //
tarasā rākṣasā vignā rudhireṇa pariplutāḥ

mocayāmāsa saṃgrāmaṃ svayameva yamastataḥ //
rākṣasānmocayitvā'tha hanyamānānsamantataḥ

gatvā jvaraṃ mahābhāgaṃ vinayātsāntvayanmuhuḥ //
pūjayanvai jvaraṃ divyaṃ gṛhya haste mahāyaśāḥ

praviveśa gṛhaṃ svaṃ tu sambhrameṇedṛśena tu //
ānanaṃ tu samutprośchya saṃgrāme svedabinduvat

dharmarājo'tha viśrāntaṃ kālabhūtaṃ mahājvaram //
kiṃkiṃ vṛttamidaṃ deva vyāpinastvaṃ mahātapāḥ

roṣāyāsakaraṃ caiva sarvalokanamaskṛtaḥ //
ahaṃ tvaṃ caiva deveśa imaṃ lokaṃ carācaram

śāsemahi yathākāmaṃ yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam //
tvayā grāhyo hyahaṃ deva mṛtyunā ca susaṃvṛtaḥ

lokānsarvānahaṃ hanmi sarvaghātī na saṃśayaḥ //
gaccha gaccha yathāsthānaṃ yuddhaṃ ca tyajatu svayam

rākṣasānāṃ hatāstatra ṣaṣṭikoṭyo raṇājire//
amarāścākṣayāścaiva na hi tvāṃ prāpayanti vai

tato hyuparataṃ yuddhaṃ dharmarājo yamaḥ svayam //
dūtānāṃ citraguptena sakhyamekamakārayat

sambhāṣante tato dūtāścitraguptaṃ tathaiva ca //
niyuñjasva mayā pūrvaṃ sarvakarmāṇi jantuṣu

svakarmaguṇabhūtāni hyaśubhāni śubhāni ca//
rudraṃ dūtāḥ samāgamya citraguptasya pārśvataḥ/

upasthānaṃ ca kurvanti kālaciṃtakamabruvan //
yathā lokā yathā rājā yathā mṛtyuḥ sanātanaḥ

tadaivottiṣṭha tiṣṭheti kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ prabho

iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre saṃsāracakre rākṣasakiṃkarayuddhaṃ nāmaikādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ