Varaha Purana · Chapter 167

śrīvarāha uvāca //
śṛṇu devi yathā saṃjñā viśrānteḥ kīrtitā purā //
rākṣasena purā proktā brāhmaṇāya mahātmane

pṛthivyuvāca //
kimarthaṃ rākṣasenoktā saṃjñā viśrāntisaṃjñitā //
kimarthaṃ pṛṣṭavānvipraḥ sarvaṃ kathaya me prabho

śrīvarāha uvāca //
ujjayinyāmabhūdvipraḥ sadācāravivarjitaḥ //
na sa pūjayate devānna sa sādhūnnamasyati

puṇyatīrthaṃ samāsādya na ca snānaṃ karoti saḥ //
vedavedāṅgarahitaḥ paradārarataḥ sadā

sandhye dve śayane caiva nityaṃ mūḍhaḥ sa tiṣṭhati //
na sa devamanuṣyāṃśca pitṝnpūjayate sadā

pāpācārarato nityaṃ pāpasaṅgaḥ sudurmatiḥ //
gārhasthyadharmamāśritya mohito varttate sadā

gārhasthyaṃ sarvadharmāṇāṃ śreṣṭhamuktaṃ svayaṃbhuvā //
yāvanti jantavaḥ sarve yathā goḥ sarvataḥ sthitāḥ

yathā mātaramāśritya sarve jīvanti jantavaḥ //
evaṃ gārhasthyamāśritya sarve jīvanti jantavaḥ

tataḥ sa cauryaṃ kurvāṇaḥ pāpaiḥ saha narādhamaḥ //
sa ca rātrau dravam̐llokām̐llabdho'sau rājarakṣibhiḥ

palāyamānaḥ sa paramandhakūpe'patattadā //
mṛto'sau patitastatra rākṣasatvamupāgataḥ

andhakūpe sa patito ghorarūpo'vasattadā //
kadācidatha kāryeṣu mahānsārtha upāgataḥ

teṣāṃ madhye dvijaḥ kaścidrakṣāṃ kṛtvā vasundhare //
rakṣoghnena ca mantreṇa sarvaṃ sārthaṃ ca rakṣati

tatrāgatya ca rakṣastu brāhmaṇaṃ vākyamabravīt //
rākṣasa uvāca //
ahaṃ dāsyāmi te vipra yatte manasi varttate

bahukālena saṃprāptaṃ bhojanaṃ ca yathepsitam //
uttiṣṭha vipra gaccha tvamanyatra śayanaṃ kuru

yenāhaṃ bhakṣaye sārthaṃ yāvattṛptirbhavenmama //
rākṣasasya vacaḥ śrutvā vipro vacanamabravīt

ekaḥ sārthaṃ prayāto'haṃ notsṛjāmi kathaṃcana //
tasmādrākṣasa gaccha tvaṃ sārthaṃ mama parigraham

nirīkṣituṃ na śakto'si mama mantrabalena hi //
rākṣasa uvāca //
mama bhakṣye hate vipra doṣastava bhaviṣyati

dayāṃ kuru tvaṃ viprarṣe bhojanaṃ mama dīyatām //
tato'pṛcchadasau vipro rākṣasaṃ dāruṇaṃ prati

kena tvaṃ karmadoṣeṇa rākṣasatvamupāgataḥ //
tataśca kathayāmāsa kathāvṛttaṃ purātanam

anācārādi hetośca rākṣasatvamupāgataḥ //
ātmānaṃ kathayāmāsa viprāgre sa yathāyatham

tasya duḥkhena saṃyukto vipro'sau vākyamabravīt //
vipra uvāca //
mitratve varttase rakṣastava dāsyāmi kiṃ vada

ātmanā copakāreṇa priyaṃ kiṃ karavāṇi te //
rākṣasa uvāca //
dadāsi yadi tadvipra yanme manasi varttate

mathurāyāṃ ca yatsnātaṃ kṛtaṃ viśrāntisaṃjñake //
tacca snānaphalaṃ dehi yena muktiṃ vrajāmyaham

tena duḥkhena saṃyukto vipro vākyamathābravīt //
vipra uvāca //
kathaṃ jānāsi rakṣastvaṃ tīrthaṃ viśrāntisaṃjñakam

kathaṃ ca saṃjñā tasyābhūtkathaya tvaṃ hi rākṣasa //
rākṣasa uvāca //
purī ujjayinī nāmnā tasyāṃ vāso hi me sadā

kasmiṃścidatha kālena gato'haṃ viṣṇumandiram //
tasyāgre tiṣṭhate vipro vācako vedapāragaḥ

viśrāntitīrthamāhātmyaṃ śrāvayansa dinedine //
tasya śravaṇamātreṇa mama bhaktirhṛdisthitā

sā saṃjñā ca śrutā tatra viśrānteśca mayā'nagha //
vāsudevo mahābāhurjagatsvāmī janārdanaḥ

viśrāmaṃ kurute tatra tena viśrāntisaṃjñitā //
rākṣasasya vacaḥ śrutvā vipro vacanamabravīt

ekasnānasya hi phalaṃ tava dattaṃ ca rākṣasa //
vipre cetyuktamātre ca mokṣāvāsamavāpa saḥ

iti śrīvarāhapurāṇe mathurāmāhātmye viśrāntimāhātmyaṃ nāma saptaṣaṣṭyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ