Varaha Purana · Chapter 163

atha kapilavarāhamāhātmyam //
śrīvarāha uvāca//
punaranyatpravakṣyāmi tacchṛṇuṣva vasundhare //
vaikuṇṭhatīrthamāsādya yadvṛttaṃ hi purātanam

mithilāyāṃ purī ramyā janakena ca pālitā //
mithilāvāsino lokāstīrthayātrāṃ samāgatāḥ

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścāpi vasundhare //
snātvā saukarave tīrthe āyātā madhurāṃ purīm

teṣāṃ ca bhaktirutpannā mathurāṃ prati sundari //
vaikuṇṭhatīrthamāsādya sarve te manujāḥ sthitāḥ

teṣāṃ tu brāhmaṇaḥ kaścidbrahmahatyāsu cihnitaḥ //
rudhirasya hi dhārā ca sravantī tasya hastataḥ

pratyakṣā dṛśyate sarvairbrahmahatyāsvarūpiṇī //
sarvatīrthaplutasyāpi brāhmaṇasya hi sā tadā

na gatā pūrvamevāsīdvaikuṇṭhe snānamācarat //
na sā vai dṛśyate dhārā tataste vismayaṅgatāḥ

kimetatkimiti prāhurdhārā prati vasundhare //
devo brāhmaṇarūpeṇa lokānsarvān hi pṛcchati

kena kāraṇadoṣeṇa dhārā tyaktvā gatā dvijam //
tatsarvaṃ kathayāmāsurbrāhmaṇasya viceṣṭitam

vaikuṇṭhe tu nimagno'yaṃ brahmahatyā gatā tataḥ //
vismayo nātra karttavyastīrthasyedaṃ mahatphalam

ityuktastairdevadevastatraivāntaradhīyata //
eṣa prabhāvastīrthasya vaikuṇṭhasya vasundhare

vaikuṇṭhatīrthe yaḥ snāti mucyate sarvapātakaiḥ //
sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati

sūta uvāca //
punaranyat pravakṣyāmi asikuṇḍe'tipuṇyade //
nāmnā gandharvakuṇḍaṃ tu tīrthānāṃ tīrthamuttamam

tatra snāto naro devi gandharvaiḥ saha modate //
tatra yo muṃcate prāṇānmama lokaṃ sa gacchati

viṃśatiryojanānāṃ tu māthuraṃ mama maṇḍalam //
idaṃ padmaṃ mahābhāge sarveṣāṃ muktidāyi ca

karṇikāyāṃ sthito devi keśavaḥ kleśanāśanaḥ //
karṇikāyāṃ mṛtā ye tu te'marā muktibhāginaḥ

tatra madhye mṛtā ye tu teṣāṃ muktirvasundhare //
paścimena hariṃ devaṃ govarddhananivāsinam

dṛṣṭvā taṃ devadeveśaṃ kiṃ manaḥ paritapyate //
uttareṇa tu govindaṃ dṛṣṭvā devaṃ paraṃ śubham

nāsau patati saṃsāre yāvadābhūtasaṃplavam //
viśrāntisaṃjñake devaṃ pūrvapatre vyavasthitam

yaṃ dṛṣṭvā tu naro yāti muktiṃ nāstyatra saṃśayaḥ //
dakṣiṇena tu māṃ viddhi pratimāṃ divyarūpiṇīm

mahākāyāṃ surūpāṃ ca keśavākārasannibhām //
tāṃ dṛṣṭvā manujo devi brahmaṇā saha modate

kṛte yuge tu rājāsīnmāndhātā nāma nāmataḥ //
tenāhaṃ toṣito devi bhaktiyuktena cetasā

tasya tuṣṭena hi mayā pratimeyaṃ samarpitā //
teneyaṃ pūjitā nityamātmamuktimabhīpsatā

yadā tu mathurāṃ prāpya lavaṇo'yaṃ nipātitaḥ //
tadaiva pratimā divyā mathurāyāṃ vyavasthitā

puṇyeyaṃ pratimā divyā taijasī divyarūpiṇī //
kapilo nāma viprarṣirmama bhaktiparāyaṇaḥ

manasā nirmitā tena vārāhī pratimā śubhā //
kapilo dhyāyate nityamarcati sma dine dine

indreṇārādhito devi kapilo munisattamaḥ //
tasya prīto dadau devaṃ varāhaṃ divyarūpiṇam

deve labdhe varārohe śakro harṣasamanvitaḥ //
dhyāyati sma sadā devaṃ pūjāṃ kṛtvā hi bhaktitaḥ

indreṇa tu tadā prāptaṃ divyaṃ jñānamanuttamam //
tataḥ kālena mahatā rāvaṇo nāma rākṣasaḥ

indralokaṃ gataḥ so'tha svargaṃ jetuṃ mahābalaḥ //
śakreṇa saha saṅgamya tato yuddhaṃ pravartitam

rāvaṇena jitā devāḥ śakraścaiva mahābalaḥ //
baddhvā cendraṃ mahābāhuṃ śakrasya bhavanaṃ gataḥ

praviśya rāvaṇastatra gṛhe ratnavibhūṣite //
dṛṣṭvā kapilavārāhaṃ śirasā dharaṇīṃ gataḥ

tena saṃmohito devi rāvaṇo nāma rākṣasaḥ //
trātumarhasi me deva dharaṇīdhara mādhava

dāmodara haṣīkeśa hiraṇyākṣavidāraṇa //
vedagarbha namaste'stu vāsudeva namo'stu te

kūrmarūpa namaste'stu nārāyaṇa namostu te //
mastyarūpadharaṃ devaṃ madhukaiṭabhanāśinam

nirīkṣituṃ na śaknomi praṣṭuṃ caiva guṇavrata //
devadeva namastubhyaṃ bhaktānāmabhayaprada

mama tvaṃ bhaktinamrasya prasādaṃ kuru sarvadā //
iti stuto rāvaṇena devadevo jagatpatiḥ

saumyarūpo'bhavaddevo loka nātho janārdanaḥ //
sannidhānamanuprāpya puṣpakārohaṇotsukaḥ

taduddharttuṃ na śaknoti rāvaṇo vismayaṅgataḥ //
śaṅkareṇa purā sārddhaṃ kailāsa stu mayoddhṛtaḥ

deva tvaṃ svalpakāyo'si nāhamuddharaṇakṣamaḥ //
prasīda devadeveśa suranātha namo'stu te

ahaṃ tvāṃ netumicchāmi purīṃ laṅkāmanuttamām

śrīvarāha uvāca //
avaiṣṇavo'si rakṣastvaṃ kuto bhaktistavedṛśī //
kapilasya vacaḥ śrutvā rāvaṇo vākya mabravīt

tvaddarśanātsamutpannā bhaktiravyabhicāriṇī //
mahātmastvāṃ nayiṣyāmi devadeva namo'stu te

bhaktimudvahatastasya laghu veṣo'bhavattadā //
puṣpake tu samāropya devaṃ trailokyaviśrutam

ānayāmāsa laṅkāyāṃ sthāpayitvā svake gṛhe //
tadā sthito'haṃ laṅkāyāṃ rāvaṇena prapūjitaḥ

ayodhyādhipatī rāmo hantuṃ rākṣasapuṅgavam //
gato'sau vikrameṇaiva hattvā rākṣasapuṅgavam

vibhīṣaṇaśca laṅkāyā ādhipatye'bhiṣecitaḥ //
vibhīṣaṇena rāmasya sarvasvaṃ ca niveditam

śrīrāma uvāca //
anena nasti me kāryaṃ tava rakṣā vibhīṣaṇa //
devo me dīyatāṃ rakṣaḥ śakralokādya āgataḥ

ahanyahani pūjāmi devaṃ vārāharūpiṇam //
ayodhyāṃ caiva neṣyāmi tvayā dattaṃ hi rākṣasa

tataḥ samarpayāmāsa kapilaṃ divyarūpiṇam //
puṣpake tu samāropya nītavānnagarīṃ prati

ayodhyāyāṃ sthāpayitvā pūjayāmāsa taṃ tadā //
gataṃ varṣasahasraṃ tu daśottaramataḥ param

lavaṇasya vadhārthaṃ hi śatrughnaṃ preṣayattadā //
kṛtapraṇāmaḥ śatrughno rāghavāya mahātmane

caturaṅgabalopeto jagāma mathurāṃ prati //
gatvā tu rākṣasaśreṣṭhaṃ lavaṇaṃ raudrarūpiṇam

ghātayitvā tu śatrughnaḥ praviśya mathurāṃ purīm //
brāhmaṇānsthāpayitvā tu mayā tulyānmahaujasaḥ

ṣaḍviṃśatisahasrāṇi vedavedāṅgapāragān //
anṛco māthuro yatra caturvedastathāparaḥ

ekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitaḥ //
lavaṇasya yathāvṛttaṃ kathitaṃ te vasundhare

lavaṇasya vadhaṃ śrutvā rāghavo vākyamabravīt //
varaṃ varaya śatrughna yatte manasi rocate

rāghavasya vacaḥ śrutvā śatrughno vākyamabravīt //
yadi tuṣṭo'si me deva varārho yadi vāpyaham

dīyatāṃ mama devo'yaṃ yadi me varado bhavān //
śatrughnasya vacaḥ śrutvā rāghavo vākyamabravīt

naya śatrughna devaṃ tvaṃ divyaṃ vārāharūpiṇam //
dhanyā'sau maṇḍalī loke dhanyā sā mathurā purī

dhanyāste māthurā lokāḥ paśyanti kapilaṃ sadā //
dṛṣṭaḥ spṛṣṭaḥ tadā dhyātaḥ snāpitaśca dine dine

anuliptaśca śatrughna sarvapāpaṃ vyapohati //
pūjitaḥ snāpito devo dṛṣṭo yaistu dine dine

sarvaṃ harati vai pāpaṃ mokṣaṃ caiva prayacchati //
ityuktvā rāghavastasmai devaṃ prādādvasundhare

devamādāya śatrughno jagāma mathurāṃ purīm //
brāhmaṇaṃ sthāpayitvā tu āgacchanmama sannidhau

tatra madhye tu saṃsthāpya pūjayāmāsa rāghavaḥ //
anena kramayogeṇa mathurāyāṃ sthitaḥ prabhuḥ

gayāyāṃ piṇḍadānena yatphalaṃ jyaṣṭhepuṣkare //
tatphalaṃ samavāpnoti śvetaṃ dṛṣṭvā sadā naraḥ

viśrāntisaṃjñake tadvadgovinde ca tathā harau //
keśave dīrghaviṣṇau ca tadeva phalamaśnute

udaye māmakaṃ tejaḥ sadā viśrāṃtisaṃjñake //
madhyāhne māmakaṃ tejo dīrghaviṣṇau vyavasthitam //
keśave māmakaṃ tejo dinabhāge caturthake

eṣā vidyā purā devi nityakālaṃ sugo pitā //
bhaktā tvaṃ mama śiṣyā ca kathitā te vasundhare

iti śrīvarāhapurāṇe mathurāmāhātmye kapilavarāhamāhātmyaṃ nāma triṣaṣṭyadhikaśata tamo'dhyāyaḥ